Murat Aysan, ABD Tahvil Piyasalarının Küresel Ekonomideki Baskılayıcı Etkisini Yorumladı

Bu değerlendirme, ABD tahvil piyasalarının küresel ekonomi üzerindeki baskılayıcı etkisini çok iyi özetliyor. Aşağıda bu durumu daha sistematik bir şekilde açalım:

ABD Tahvil Faizleri: Kısa Tarihsel Seyir ve Müdahaleler

2023–2025 döneminde ABD’nin 2, 5, 10 ve 30 yıllık tahvil faizleri sert yükselişlerle %5 seviyesini test etti. Bu, hem finansal sistemde likiditeyi hem de kamu borçlanma maliyetlerini baskılayan bir eşik oldu:

Faizler %5’e yaklaştıkça:

• Fed ve Hazine’nin “sözlü yönlendirme” ile faizleri dizginleme çabası görüldü.
• Tahvil ihalelerinde vade kompozisyonu değiştirildi, kısa vadeli bonolar öne çıkarıldı.
• Bu şekilde, borçlanma maliyeti düşürülmeye ve yatırımcıların uzun vade riski alması önlenmeye çalışıldı.

️ ABD Bütçe Gerçeği: Faiz Gideri Birinci Kalem

• ABD Hazine’sinin toplam borcu: 36 trilyon dolar
• 2025–2026 döneminde vadesi gelen borç: 8 trilyon dolar
• 2025 yılı bütçe açığı beklentisi: 2,5 trilyon dolar
• Toplam yeni borçlanma ihtiyacı: 10 trilyon doların üzerinde
• Faiz ödemelerinin bütçe içindeki payı: %18 ve yükseliyor
  Bu kalem, savunma harcamalarını bile geçmiş durumda.

⏳ Uzun vadeli faizlerin yüksek kalması, bu borçların çevrilmesini hem ekonomik hem de jeopolitik açıdan çok daha zor hale getiriyor. Bir “borç servisi krizinin” ilk emareleri bu tablo içinde saklı.

Türkiye Cephesi: Kısa Vade, Yüksek Faiz Riski

• Ortalama iç borçlanma vadesi: 3,2 yıl
• TL tahvil faizleri: %30–45 arası
• 2025 yılında iç borç ödemesi: yaklaşık 2,7 trilyon TL
• Faiz harcamalarının bütçeye oranı: yaklaşık %20 ve artıyor

Türkiye, yüksek faiz sarmalına kısa vadeli borç stoku ile yakalanmış durumda. Enflasyonla mücadele ederken borçlanma maliyetleri, bütçe disiplinini zorlayacak düzeyde.

Küresel Etki: ABD Faizleri Dünyayı Sıkıştırıyor

ABD faizlerinin yukarıda kalmaya devam etmesi, şu etkilere yol açıyor:

1. Küresel sermaye gelişen ülkelerden çıkıyor.
2. Dolar güçleniyor, EM para birimleri değer kaybediyor.
3. Eurobond ihraçları pahalılaşıyor, düşük kredi notlu ülkeler fon bulmakta zorlanıyor.
4. Küresel risk iştahı zayıflıyor, yatırım ve büyüme daralıyor.
5. Bankalar, yüksek faizli ABD tahvillerine yöneliyor, kredi genişlemesi duraksıyor.

⏳ Sonuç: Eğer ABD faizleri yukarıda “asılı kalırsa”…

• Küresel ekonomi uzun süreli bir sıkılaşma rejiminde kalır.
• Gelişen ülkeler için büyüme ve borç çevirme daha maliyetli hale gelir.
• Jeopolitik riskler ve sosyal baskılar artar.
• En önemlisi: Bir sonraki kriz, likidite değil “borç sürdürülebilirliği” üzerinden gelir.