Uluslararası para düzeni köklü bir dönüşümden geçiyor ve bu dönüşümü merkez bankaları değil, tek bir offshore özel şirket tetikliyor: Tether (USDT). Bu hikâye kripto para değil, dolar ihraç etme gücünün özelleşmesi, parasal egemenliğin parçalanması ve devlet-dışı yeni bir finansal aktörün doğuşu.
ABD Kongresi’nin 2025’te çıkardığı GENIUS Act, küresel dolar kullanıcıları için bir yol ayrımı yarattı:
ABD düzenlemelerine tabi düzenli stablecoin sistemi vs ABD’nin kontrol edemediği paralel dolar sistemi.
Tether bugün artık bir “borsa aracı” değil; egemen ölçeğinde özel dolar ihraç eden bir kurum.
2025 3Ç itibarıyla:
GENIUS Act yalnızca ABD uyumlu stablecoin’lere izin veriyor ve rezervleri sadece
nakit + kısa vadeli ABD tahvili şeklinde sınırlıyor.
Bu model Tether’in mevcut yapısıyla uyumsuz çünkü bilançoda:
ABD’ye uyumlu olmak için ~40 milyar $ varlığın satılması gerekirdi — sistemik etki yaratırdı.
Bu nedenle Tether ikinci bir ürün çıkardı:
Böylece şirket hem kontrollü ABD katmanında yer alıyor, hem de regülasyondan bağımsız küresel dolar akışını büyütüyor.
Tether bilançoda barbell (çift uçlu) model kullanıyor:
32–35%’lik bir BTC/altın düşüşü rezerv fazlasını tüketebilir. Kasım 2025 düşüşünde bu tampon çalıştı fakat hassasiyet açığa çıktı. En büyük risk batış değil — likidite. Ani geri ödemelerde altın ve BTC hızla nakde dönemez.
Tether bugün:
✔ Bir merkez bankası değil
✔ Bir banka değil
✔ Bir yatırım fonu değil
Ama birçok ülkenin rezervine denk büyüklükte dolar ihraç ediyor — üstelik ABD bankacılık sisteminin dışında.
Bu, özel sektör tarafından dolarizasyonun küresel ölçekte yapılabildiğini kanıtlıyor.
ABD için ikili sonuç:
Yeni sistem: çift katmanlı dolar düzeni
| 1. Katman | 2. Katman |
|---|---|
| ABD uyumlu stablecoin (USAT, USDC) | Offshore dolar sistemi (USDT) |
| Düzenlenmiş, güvenli, düşük getiri | Serbest, yüksek getiri, yüksek risk |
Tether her iki katmanda da aynı anda var olmayı deniyor — başarılı olursa tarih yazacak; başarısız olursa çöküş regülasyonu yeniden şekillendirecek.
Tether, devlet dışı bir “özel merkez bankası” gibi işlemeye başladı ve dünya dolar düzeni artık çift kanallı — biri Washington’un içinde, biri dışında.
