Hürmüz’ ün Önemi…

1. Küresel Enerji Arzı Dağılımı (World Energy Supply)

• Petrol (%30): Küresel enerji arzının en büyük kalemi.
• Kömür (%25) ve Doğalgaz (%23): Enerji üretiminin diğer büyük kaynakları.
• Yenilenebilir (%7), Hidroelektrik (%6), Güneş/Rüzgâr (%5) ve Nükleer (%4): Toplamda %22 ile destekleyici ama hâlâ tamamlayıcı durumda.

Yorum: Fosil yakıtlar hâlâ küresel enerji sisteminin belkemiği.

️ 2. Üretici Ülkeler (Produced by)

• ABD (%19): Küresel enerji üretiminde birinci sırada.
• Suudi Arabistan (%11), Rusya (%10): En büyük petrol ihracatçıları.
• Diğer üreticiler (%37): Küresel çeşitliliği sağlasa da, büyük oyuncular krizlerde belirleyici.

Yorum: Jeopolitik krizlerde en büyük etkiyi üretimde ilk 5 sıradaki ülkeler yapıyor.

⛴️ 3. Taşımacılık Yöntemleri (Transported by)

• Deniz tankerleri (%60)
• Boru hatları (%40)

Yorum: Enerji taşımacılığında deniz yolları hâkim. Herhangi bir boğazdaki sorun, anında küresel fiyatlara yansır.

4. Deniz Geçiş Noktaları (Via Maritime Routes)

• Hürmüz Boğazı (%33): En kritik geçiş.
• Malakka (%30): Çin ve Güneydoğu Asya için kilit geçit.
• Süveyş (%11), Bab-el Mendeb (%10), Baltık (%10), Türk boğazları (%6)

Yorum: Sadece Hürmüz değil; Malakka, Süveyş ve Türk Boğazları da küresel enerji güvenliği açısından stratejik önemde.

5. İhraç Eden Ülkeler (Exported by)

• Suudi Arabistan (%40): Dünya petrol ihracatının neredeyse yarısı.
• Irak (%20), BAE (%15), Kuveyt (%12), İran (%8), Katar (%5)

Yorum: Orta Doğu merkezli ülkelerin toplam ihracat payı %100’e yakın. Bu da Hürmüz Boğazı’nın neden hayati olduğunu açıklıyor.

Genel Yorum – BS Ekonomi Notu

1. Enerji üretiminin merkezleri ile tüketim merkezleri farklı kıtalarda. Bu da taşıma yollarını jeopolitik açıdan kırılgan hale getiriyor.
2. Hürmüz Boğazı tek başına küresel petrol taşımacılığının üçte birini taşıyor. Bu boğazın kapanması, anında $100–$200 arasında petrol şoku yaratabilir.
3. Türk Boğazları (%6) gibi diğer alternatif geçişler, hacim olarak sınırlı ve Hürmüz’e ikame olamaz.
4. Enerji güvenliği artık sadece üretim değil, taşımacılık rotalarıyla