Küresel Ticarette Yeni Dönem: “Sıfır Toplamlı” Ekonomi Korkusu Donald Trump’ın gümrük tarifeleriyle ilgili hukuki alanı daralırken, küresel ticaret sistemine ilişkin daha büyük bir tartışma da yeniden...
Küresel Ticarette Yeni Dönem: “Sıfır Toplamlı” Ekonomi Korkusu
Donald Trump’ın gümrük tarifeleriyle ilgili hukuki alanı daralırken, küresel ticaret sistemine ilişkin daha büyük bir tartışma da yeniden gündeme geliyor. Uzmanlara göre Amerika Birleşik Devletleri Uluslararası Acil Ekonomik Yetkiler Yasası’nın ardından 1974 Ticaret Yasası’nın 122. maddesi de Trump’ın kapsamlı tarifeleri için yeterli dayanak olmayabilir. Ancak yönetimin hâlâ 1962 Ticaret Genişleme Yasası’nın 232. maddesi ve 1974 Yasası’nın 301. maddesi gibi araçları kullanabileceği belirtiliyor. Tartışma giderek 1930’lardaki korumacı ticaret dönemine benzetiliyor.
Analistler, Kanada gibi ülkelerin de ticaret fazlası verme yarışına katılmasının küresel sistemde “sıfır toplamlı” baskıyı artırdığını söylüyor. Ancak aynı anda herkesin fazla vermesinin matematiksel olarak mümkün olmadığına dikkat çekiliyor. Bu nedenle mevcut tablo, daha fazla devlet müdahalesi ve sanayi politikası olmadan sürdürülebilir bir dünya düzeni üretmekte zorlanabilir.
Trump: “Ateşkes Sürüyor”
Donald Trump, İran ile Amerika arasındaki ateşkesin hâlâ yürürlükte olduğunu savundu. Ancak Perşembe günü iki tarafın da birbirine saldırı düzenlemesi gerilimin yeniden tırmandığı yorumlarına yol açtı. İran, Amerika’yı bir petrol tankerini hedef almak ve Tahran’daki sivil noktaları vurmakla suçladı.
Washington ise savaş gemilerine yönelik saldırılara karşılık verdiğini ve yalnızca askeri hedefleri vurduğunu açıkladı. Çatışmalar, İran’ın savaşı sonlandırmaya yönelik Amerikan teklifini değerlendirdiği bir dönemde yaşanıyor. Piyasalarda ise özellikle petrol fiyatları ve güvenli liman varlıkları üzerindeki etkiler yakından izleniyor.
Trump Tarifelerine Mahkeme Engeli
Amerika Birleşik Devletleri Uluslararası Ticaret Mahkemesi, Trump yönetiminin tüm ithalata uyguladığı yüzde 10’luk gümrük tarifesinde 1974 tarihli yasayı yanlış kullandığına hükmetti. Trump bu tarifeyi, Yüksek Mahkeme’nin başka bir yasa üzerinden getirdiği tarifeleri engellemesinin ardından şubat ayında devreye almıştı.
Kararın piyasalar üzerindeki etkisi şimdilik belirsizliğini koruyor. Mahkeme tarifeye dava açan küçük işletmeler ile Washington eyaletine geri ödeme yapılmasına karar verdi ancak ülke çapında uygulamayı durduracak genel bir tedbir kararı vermedi. Tarifenin temmuz ayında zaten sona erecek olması da süreci karmaşık hale getiriyor.
İngiltere’de Starmer Baskı Altında
Keir Starmer, yerel seçimlerde İşçi Partisi’nin ağır kayıplar yaşamasının ardından “sorumluluğu üstlendiğini” ancak görevden ayrılmayacağını söyledi. İlk sonuçlara göre İşçi Partisi şu ana kadar sekiz yerel konseyi kaybetti.
Popülist sağcı Reform UK partisinin yüzlerce sandalye kazanma yolunda olduğu belirtiliyor. İngiliz basını, ortaya çıkan tablonun bu yüzyılda bir iktidar partisinin yaşadığı en ağır yerel seçim yenilgilerinden biri olabileceğini yazıyor. Sonuçların Londra siyasetinde yeni liderlik tartışmalarını tetikleyebileceği değerlendiriliyor.
İran Savaşı Havayollarını Vuruyor
British Airways’in sahibi olan International Airlines Group, İran savaşı nedeniyle yükselen jet yakıtı fiyatlarının şirket kârını baskılayacağını açıkladı. Şirket, yıllık yakıt faturasının 7 milyar eurodan 9 milyar euroya çıkmasını bekliyor.
Açıklamanın ardından şirket hisseleri piyasa açılışında yüzde 2 geriledi. Havacılık sektöründe artan enerji maliyetlerinin özellikle düşük maliyetli hava yolu şirketleri üzerinde baskı yaratabileceği belirtiliyor. Petrol fiyatlarındaki oynaklık, Avrupa ulaştırma sektöründe yeniden maliyet krizi korkusunu gündeme taşıdı.
Rusya–Ukrayna Cephesinde Yeni Gerilim
Rusya ve Ukrayna, Moskova’nın Zafer Günü kutlamaları öncesinde ilan ettiği geçici ateşkesi ihlal etmekle birbirini suçladı. Her iki taraf da gece boyunca insansız hava aracı saldırıları düzenlendiğini açıkladı.
Öte yandan The Economist, Rusya’nın İran’a gelişmiş dronlar ve yeni nesil silah sistemleri göndermeyi planladığına dair gizli bir belgeye ulaştığını duyurdu. Habere göre teklif, Rus ordusunun istihbarat birimi tarafından hazırlandı ve eğitim desteğini de içeriyor. Bu gelişme, İran–Rusya askeri iş birliğinin yeni bir aşamaya geçtiği yorumlarına neden oldu.
Trump Ve Lula Beyaz Saray’da Buluştu
Luiz Inácio Lula da Silva ile Donald Trump, Beyaz Saray’daki görüşmelerinde ticaret, tarifeler ve suç başlıklarını ele aldı. İki lider arasındaki soğuk ilişkiye rağmen görüşmenin olumlu geçtiği açıklandı.
Trump geçen yıl, müttefiki Jair Bolsonaro’ya yönelik darbe soruşturması nedeniyle Brezilya’ya kısa süreli yüzde 50 gümrük tarifesi uygulamıştı. Son görüşme ise Washington–Brasilia hattında tansiyonun kontrollü şekilde düşürülebileceği beklentisini güçlendirdi.
Hantavirüs Alarmı: Kruvaziyer Gemisi Takipte
Dünya genelindeki sağlık otoriteleri, hantavirüs nedeniyle üç kişinin hayatını kaybettiği kruvaziyer gemisiyle bağlantılı kişileri bulmaya çalışıyor. Dünya Sağlık Örgütü, kemirgen kaynaklı virüse ilişkin sekiz şüpheli vakadan beşini doğruladı.
Kurum yetkilileri, insandan insana bulaşın nadir görülmesi nedeniyle bunun yeni bir pandemi başlangıcı olmadığını belirtiyor. Buna rağmen olay, küresel sağlık sistemlerinin salgın risklerine karşı hassasiyetini yeniden gündeme taşıdı.
