MSCI’nin Asıl Mesajı Kaçırılıyor Mu?

MSCI’nin Türkiye’yi yeniden değerlendirmeye aldığı raporun ardından piyasalarda tartışma büyük ölçüde açığa satış yasağına odaklandı.

Ancak raporun detaylarına bakıldığında MSCI’nin asıl kaygısının bundan çok daha derin olduğu görülüyor.

Raporda yer alan dikkat çekici ifade şu:

“Yatırım yapılabilirlik endişeleri; hisse sahipliği yapılarındaki sınırlı şeffaflık, fiyat oluşumunu bozan koordineli işlem davranışları ve piyasa bilgilerinin her zaman İngilizce yayımlanmaması nedeniyle devam etmektedir.”

Bu ifade aslında MSCI’nin Türkiye piyasasına yönelik temel eleştirisinin açığa satıştan ziyade piyasa yapısına ilişkin olduğunu gösteriyor.

Deterioration: Bilgi Akışı Artıdan Eksiye Döndü

MSCI raporunda “Information Flow” başlığının “+” seviyesinden “-” seviyesine çekilmesi oldukça önemli.

Bu değişikliğin arkasında üç temel unsur bulunuyor:

1- Hisse Sahipliği Şeffaflığı

Birçok gelişmiş piyasada yatırımcılar şirketlerin ortaklık yapısını, hakim hissedarları ve pay değişimlerini kolayca takip edebiliyor.

MSCI’ye göre Türkiye’de bu şeffaflık seviyesi uluslararası yatırımcı açısından yeterli değil.

Özellikle yabancı kurumsal yatırımcılar için şirketlerin gerçek hakimiyet yapısının net görülebilmesi kritik önemde.

2- Koordineli İşlemler ve Manipülasyon Riski

Rapordaki en dikkat çekici bölüm burası.

MSCI doğrudan “coordinated trading behavior” ifadesini kullanıyor.

Bu ifade;

• Grup halinde hareket eden yatırımcıları,
• Belirli hisselerde yapay fiyat hareketlerini,
• Organize alım-satım davranışlarını,
• Piyasa bozucu faaliyetleri

işaret ediyor.

Aslında MSCI’nin burada söylediği şey şu:

Sorun sadece açığa satışın serbest olup olmaması değil, fiyatların gerçekten serbest piyasa koşullarında oluşup oluşmadığıdır.

3- İngilizce Bilgilendirme Eksikliği

MSCI’nin dikkat çektiği bir diğer konu da yabancı yatırımcı erişimi.

Birçok şirket açıklamasının veya piyasa bilgisinin İngilizce yayımlanmaması uluslararası fonların bilgiye erişimini zorlaştırıyor.

Bu da yatırım yapılabilirlik puanını aşağı çekiyor.

Açığa Satış Tartışmasının Kaçırdığı Nokta

Türkiye’de açığa satış konusu uzun süredir iki farklı bakış açısıyla değerlendiriliyor.

Bir kesime göre:

• Açığa satış fiyat keşfini hızlandırır.
• Aşırı değerlemeleri dengeler.
• Likiditeyi artırır.

Diğer kesime göre ise:

• Düşük derinlikli piyasalarda manipülasyon aracı haline gelebilir.
• Fonlama hisseleri yaratabilir.
• Spekülatif baskı oluşturabilir.

Gerçekte her iki görüşte de doğruluk payı bulunuyor.

Ancak MSCI’nin raporunda görülen nokta şu:

Açığa satış serbest olsa bile fiyat oluşumunu bozan davranışlar devam ediyorsa yatırım yapılabilirlik sorunu ortadan kalkmıyor.

Dolayısıyla MSCI’nin asıl odağı açığa satıştan çok piyasa güvenilirliği.

Yabancı Fonların Baktığı Yer

Londra, New York ve Singapur’daki büyük fon yöneticileri için soru şu:

“Hisseleri alıp satabilir miyim?”

sorusundan önce,

“Bu piyasada fiyatlar gerçekten serbestçe oluşuyor mu?”

sorusu geliyor.

MSCI’nin son değerlendirmesi de tam olarak bu noktaya işaret ediyor.

Açığa satış kısıtlamalarının uzatılması bir semptom olabilir.

Ancak rapordaki dil, yabancı yatırımcının daha çok;

• Şeffaflık,
• Kurumsal yönetim,
• Piyasa bütünlüğü,
• Bilgi erişimi

konularına odaklandığını gösteriyor.

Türkiye İçin Sonraki Adım Ne?

MSCI’nin eleştirilerinin giderilmesi için yalnızca açığa satış düzenlemesinin değiştirilmesi yeterli görünmüyor.

Yabancı yatırımcı algısında iyileşme için:

✔ Ortaklık yapılarında daha fazla şeffaflık

✔ Manipülasyonla mücadelede daha görünür sonuçlar

✔ İngilizce kamuyu aydınlatma standartlarının yükseltilmesi

✔ Piyasa yapısına ilişkin öngörülebilirlik

başlıklarında ilerleme gerekiyor.

Aksi halde açığa satış yasağı kalksa bile MSCI’nin yatırım yapılabilirlik değerlendirmesinde kalıcı bir iyileşme sağlanması zor olabilir.