Küresel Jeopolitik Ve Güvenlik Gündemi Bloomberg’in aktardığına göre Ray Dalio, Çin’in yükselişinin dünyayı yeni bir “haraç sistemi” benzeri jeopolitik düzene taşıdığını savundu. Dalio’ya göre Pekin a...
Küresel Jeopolitik Ve Güvenlik Gündemi
Bloomberg’in aktardığına göre Ray Dalio, Çin’in yükselişinin dünyayı yeni bir “haraç sistemi” benzeri jeopolitik düzene taşıdığını savundu. Dalio’ya göre Pekin artık yalnızca ekonomik güç değil, aynı zamanda ticaret ve enerji bağımlılıkları üzerinden siyasi nüfuz da inşa ediyor. Bu yaklaşım özellikle Asya, Afrika ve Körfez ülkelerinde daha görünür hale geliyor.
Reuters, Donald Trump’ın Pekin ziyaretinden “istikrar ama aynı zamanda çıkmaz” ile döndüğünü yazdı. Taraflar büyük bir kopuşu engelleyecek diplomatik dili korurken; Tayvan, teknoloji ve güvenlik başlıklarında temel anlaşmazlıkların sürdüğü belirtiliyor.
AFP’ye göre Tayvan yönetimi, Trump’ın uyarıları sonrası “bağımsız bir ulus” olduğunu yineledi. Açıklama, Trump’ın Tayvan’ın bağımsızlık çizgisini Amerika’yı savaşa sürükleyebilecek risk olarak tanımlamasının ardından geldi.
Axios’un haberine göre Trump, Şi Cinping ile görüşmeler sonrasında Tayvan’a yönelik silah paketi konusunda çelişkili mesajlar verdi. Washington’un 13 milyar dolarlık yeni silah paketini Çin ile pazarlık kozu olarak kullanabileceği konuşuluyor.
Axios ayrıca Küba’nın 300 den fazla drone edindiği raporunun haberini servis etti.
Guardian, AUKUS kapsamındaki nükleer denizaltı projesinin maliyet ve gecikmeler nedeniyle ciddi baskı altında olduğunu yazdı. Avustralya kamuoyunda, projenin gerçekten tamamlanıp tamamlanamayacağı konusunda şüpheler artıyor.
Nikkei Asia’ya göre Japonya, Güneydoğu Asya ülkeleriyle bilgi paylaşımını artırarak deniz ticaret yollarının güvenliğini güçlendirmeyi hedefliyor. Çin’in deniz gücü kapasitesindeki artış Tokyo’nun güvenlik stratejisinde belirleyici hale gelmiş durumda.
Reuters, Trump’ın İran’a yönelik sert jeopolitik baskı stratejisinin duvara çarpmaya başladığını belirtti. Washington’un askeri baskıyı artırmasına rağmen İran’ın geri adım atmadığı ve bölgesel vekil ağlarını daha aktif kullanabileceği değerlendiriliyor.
New York Times, İran’ın Orta Doğu dışındaki vekil yapıları devreye sokabileceğine yönelik korkuların arttığını yazdı. Özellikle Afrika, Latin Amerika ve Asya’daki bağlantılar Batılı güvenlik kurumlarının radarına girmiş durumda.
Reuters’a göre Trump, Şi Cinping’in İran’ın Hürmüz Boğazı’nı açık tutması gerektiği konusunda hemfikir olduğunu söyledi. Ancak Çin’in İran üzerinde gerçekten baskı kurup kurmayacağı belirsizliğini koruyor.
Wall Street Journal, İran’ın Çin bağlantılı bir güvenlik gemisine el koymasının Pekin-Tahran ilişkilerindeki sınırları ortaya koyduğunu yazdı. Haberde, Çin’in İran üzerindeki etkisinin sanıldığı kadar sınırsız olmadığı vurgulanıyor.
Wall Street Journal ayrıca BAE ve Suudi Arabistan’ın İran’a yönelik gizli operasyonlarla caydırıcılığı yeniden kurmaya çalıştığını aktardı. Körfez’de enerji güvenliği ve rejim güvenliği başlıklarının yeniden sertleştiği belirtiliyor.
Al Arabiya’ya göre Pakistanlı üst düzey bir yetkili ABD-İran görüşmelerini kolaylaştırmak amacıyla Tahran’a ulaştı. Pakistan’ın Körfez geriliminde arabulucu rolü üstlenmeye çalıştığı ifade ediliyor.
Times of Israel, İran savaşının yeniden başlayabileceği iddiaları sürerken Trump’ın “fırtına öncesi sessizlik” mesajı verdiğini yazdı. Washington’daki savaş hazırlıkları piyasalar tarafından da yakından izleniyor.
Al Arabiya’nın aktardığına göre Putin ile BAE lideri İran konusunu görüştü. Rusya’nın Körfez diplomasisinde daha aktif rol üstlenmeye başladığı değerlendiriliyor.
Euractiv’e göre İngiltere Orta Doğu’ya düşük maliyetli anti-drone sistemleri konuşlandırdı. İran destekli drone tehdidi Avrupa savunma gündeminin merkezine taşınmış durumda.
Associated Press, Rusya’nın Moldova’nın ayrılıkçı Transdinyester bölgesi sakinlerine vatandaşlık kolaylığı sağladığını yazdı. Bu hamle Moskova’nın Doğu Avrupa’daki nüfuz alanını genişletme stratejisinin devamı olarak görülüyor.
Financial Times’a göre NATO, Avrupa savunma şirketlerine üretimi ve yatırımları artırmaları yönünde baskı yapacak. Avrupa’da savaş ekonomisine geçiş tartışmaları daha yüksek sesle konuşulmaya başladı.
Reuters, Kanada’nın Trump’ın baskıları sonrası İskandinav ülkeleriyle Arktik savunma iş birliğini artırdığını aktardı. Kuzey Kutbu artık enerji, ticaret ve askeri rekabet açısından kritik alanlardan biri olarak görülüyor.
Telegraph’ın haberine göre üst düzey bir İngiliz bürokratın Çin istihbaratıyla bağlantılı bir yapı üzerinden nükleer görüşmeler yaptığı iddia edildi. Londra’da Çin etkisine yönelik güvenlik tartışmaları yeniden büyüyor.
Reuters, DEAŞ’ın ikinci adamı Ebu Bilal el-Minuki’nin ABD ve Nijerya güçleri tarafından öldürüldüğünü yazdı. Afrika’daki terör ağlarına yönelik operasyonların hızlandığı belirtiliyor.
New York Post ise eski bir hükümet araştırmacısının düşen UFO’lardan dört farklı uzaylı türü çıkarıldığı iddiasını gündeme taşıdı. Haber sosyal medyada geniş yankı uyandırırken resmi doğrulama bulunmuyor.
Küresel Ekonomi Ve Ticaret Gündemi
Bloomberg’e göre Çin, Batı’nın “risk azaltma” stratejisine karşı daha sert ekonomik pozisyon almaya başladı. Pekin özellikle teknoloji, enerji ve kritik mineraller alanında karşı hamle hazırlığında.
South China Morning Post, Şi-Trump zirvesi sonrası Çin ve ABD’nin ticaret ve yatırım konseyleri kurma konusunda anlaştığını yazdı. Taraflar ekonomik kopuşu tamamen önlemek adına kontrollü temas kanalları oluşturuyor.
Politico’ya göre Avrupa Komisyonu Çin ticaretine yönelik yeni sıkılaştırma planları hazırlıyor. Önümüzdeki zirvede Çin’e yönelik daha sert ekonomik tedbirlerin gündeme gelmesi bekleniyor.
South China Morning Post ayrıca Amerika’daki beyin göçü tartışmaları nedeniyle Çin’in Avrupa için daha önemli bilim ortağı haline geldiğini yazdı. Avrupa üniversiteleri ve laboratuvarları Çin ile iş birliklerini artırıyor.
Bloomberg’in haberine göre ASML ile Tata Electronics, Hindistan’ın çip üretim planlarını hızlandırmak için ortaklık kurdu. Hindistan’ın küresel yarı iletken tedarik zincirinde daha büyük rol oynaması hedefleniyor.
Bloomberg ayrıca ABD’nin sıkı petrol piyasasına rağmen Rus petrol satış muafiyetini uzatmadığını aktardı. Bu karar enerji piyasalarında arz endişelerini yeniden artırdı.
Wall Street Journal, petrol şokunun küresel ekonomide 45 milyar dolarlık kırılma yarattığını yazdı. Yükselen enerji fiyatları tüketicileri baskılarken enerji ve savunma hisselerini destekliyor.
Axios’a göre artan enerji ve gübre fiyatları çiftçileri ciddi şekilde zorluyor. Özellikle gelişmekte olan ülkelerde gıda enflasyonu baskısının yeniden hızlanabileceği konuşuluyor.
Bloomberg, geçici şokların artık kalıcı enflasyon trendine dönüşme riskine dikkat çekti. Petrol, lojistik ve jeopolitik maliyetlerin merkez bankaları üzerindeki baskıyı artırdığı belirtiliyor.
Bloomberg’in haberine göre Çin, Avustralya’dan yapılan sığır eti ithalatının kritik tarife sınırına yaklaştığını açıkladı. Bu durum Canberra-Pekin hattında yeni ticaret gerilimi yaratabilir.
Financial Times, doğum oranlarının dünyanın hemen her yerinde aynı anda düşmeye başladığını yazdı. Uzmanlar bunun uzun vadede büyüme, emeklilik sistemleri ve iş gücü piyasaları üzerinde ciddi etkiler yaratacağını belirtiyor.
Batı Siyasetinde Yeni Fay Hatları
Telegraph’a göre Andy Burnham ve Wes Streeting, İngiltere’nin yeniden Avrupa Birliği’ne yaklaşması gerektiğini savunuyor. Brexit sonrası ekonomik baskılar İngiliz siyasetinde yeni bir kırılma yaratıyor.
Telegraph ayrıca İngiliz elitlerinin Reform Partisi’ne yönelmeye başladığını yazdı. Göç ve hayat pahalılığı krizinin siyasi dengeleri değiştirdiği belirtiliyor.
Guardian’ın haberine göre Tommy Robinson Londra’daki büyük mitingde destekçilerine “Britanya savaşı” için hazırlıklı olun çağrısı yaptı. İngiltere’de aşırı sağ mobilizasyon yeniden hız kazanıyor.
Guardian ayrıca Avustralya Başbakan Yardımcısı Jim Chalmers’ın ekonomik eşitsizlikle mücadele planlarının One Nation tehdidini durdurmaya yetip yetmeyeceğinin tartışıldığını aktardı.
Globe and Mail’e göre Kanada’da yeni enerji anlaşması Alberta eyaletindeki huzursuzluğu azaltabilir. Petrol gelirleri ve enerji politikaları ülkedeki siyasi tansiyonun ana başlıklarından biri olmayı sürdürüyor.
The Hill, Trump’ın İran savaşı sırasında hayat pahalılığı eleştirilerini küçümsemeye devam ettiğini yazdı. Beyaz Saray’ın enflasyon ve enerji maliyetleri konusunda siyasi baskı altında olduğu belirtiliyor.
Son Durum
Bloomberg’e göre halka açık BDC’ler Covid döneminden bu yana en büyük stres seviyesini fiyatlamaya başladı. Kredi piyasalarındaki bozulma risk iştahını aşağı çekiyor.
Bloomberg ayrıca Trump bağlantılı işlem hareketlerinin Wall Street’te şaşkınlık yarattığını aktardı. Son dönemde 3.700’den fazla işlem yapılması siyasi bağlantılı piyasa hareketlerine dair soru işaretlerini artırıyor.
