0,00₺ 0

Sepet

Sepetinizde ürün bulunmuyor.

Alışverişe devam et
The Economist

Küresel otomotivde yeni denge: Çin’den kaçan Amerika’ya koşuyor

Amerika’nın otomobil pazarı, tıpkı Detroit’in “Üç Büyükler”inin kâr motoru olan pikaplar gibi büyük, güvenilir derecede sağlam ve biraz da eski kafalıdır. Küresel otomobil üreticileri Çin’de yerli ele...
Hülya Kocaer
Kasım 21, 2026
Paylaş

Amerika’nın otomobil pazarı, tıpkı Detroit’in “Üç Büyükler”inin kâr motoru olan pikaplar gibi büyük, güvenilir derecede sağlam ve biraz da eski kafalıdır. Küresel otomobil üreticileri Çin’de yerli elektrikli araç (EA) şirketlerinin hücumu karşısında bocalarken ve diğer pazarlarda da onlara satış kaptırırken, Amerika pazarı cazibesini artırıyor. Giderek uzayan bir üretici listesi bu ülkedeki üretimini artırma planları yapıyor. Başkan Donald Trump bunun sebebinin kendi politikaları olduğunu iddia edebilir; ancak devrede başka dinamikler de var.

Kuşkusuz yönetimin ithal araçlara uyguladığı gümrük vergileri bunda rol oynadı. Bu vergilerden kaçınma ve ardından korumacı bir duvarın arkasına sığınma arzusu, Honda’nın 9 Kasım’da Ohio’daki bir fabrikaya yapacağı 3 milyar dolarlık yatırımı gösterişsiz bir şekilde duyurmasını kısmen açıklıyor. Diğer planlar ise çok daha fazla şovla ilan edildi. Audi’nin patronu Gernot Döllner, bu ayki ara seçimlerden kısa süre önce Trump ile bir seçim mitinginde boy göstererek Georgia’da kurulacak 4 milyar dolarlık fabrikayı müjdeledi. Bu gövde gösterisi sandıkta hezimete uğrayan Cumhuriyetçi adaylara pek fayda sağlamadı; Döllner’e ise memleketi Almanya’daki siyasetçilerden ve sendikalardan sert bir zılgıt yedirdi. Yine de yeni tesis Audi’nin işine yarayacaktır.

Döllner, “Yerel bir üretim varlığı oluşturmak bizi Amerikalı müşterilere yaklaştıracak, rekabet gücümüzü artıracak ve küresel işimizi daha dayanıklı kılacak,” diyor. Anlaşmanın bir parçası olarak Audi, 2025’te kendisine 1,4 milyar dolara mal olan araç ithalat vergilerinde indirim pazarlığı yapmayı da umuyor. Amerikan fabrikaları ayrıca üreticilere, ABD’nin Kanada ve Meksika ile imzaladığı serbest ticaret anlaşması USMCA üzerindeki belirsizliklere karşı da bir koruma kalkanı sunuyor. Gümrüksüz erişimin pamuk ipliğine bağlı olduğu bir ortamda, Amerikan pazarını beslemek için düşük maliyetli Meksika tesislerine güvenmek çok daha riskli bir hâl aldı.

Hyundai, Toyota ve Mercedes-Benz de son bir yıl içinde büyük yatırımlar açıkladı. Avrupa’da zor günler geçiren Stellantis ise mayıs ayında, beş yıllık yatırım planında markaları için ayırdığı 36 milyar avronun (40 milyar dolar) %60’ının Kuzey Amerika’ya gideceğini taahhüt etti. (Otomobil üreticisinin en büyük hissedarı Exor, The Economist’in çatı şirketinin de kısmen sahibidir.)

Trump ayrıca sübvansiyonları kaldırıp emisyon standartlarını gevşeterek Amerikalıları elektrikli araçlardan soğutmakla da övünebilir. Dünyanın geri kalanı elektriğe geçerken, Amerika’da çok daha kârlı olan benzin canavarı araçları daha uzun süre satabilme fırsatı, başka pazarlarda EA hedeflerini tutturmak için ter döken üreticiler açısından büyük bir çekim merkezi yaratıyor. Araştırma kuruluşu BloombergNEF bir zamanlar elektrikli araçların 2030 itibarıyla Amerikan satışlarının %48’ini oluşturacağını tahmin ederken, şimdi bu oranı %17’ye çekmiş durumda.

Başka bir deyişle Amerika kendi yoluna gidiyor. Eylül ayında Stellantis’in patronu Antonio Filosa otomobil pazarlarını şöyle özetlemişti: “Bir Amerika Birleşik Devletleri var… bir de dünyanın geri kalanı.” Oysa ülke Trump’ın hamleleri olmasaydı da cazip olacaktı—üstelik Audi ve Honda’nın fabrikalarının, o Beyaz Saray’dan ayrılana kadar üretime başlaması bile beklenmiyor. Detroit merkezli danışmanlık şirketi Sino Auto Insights’tan Tu Le’ye göre otomobil üreticileri yatırımlarının yerini olmasa bile ölçeğini yıllar önce kararlaştırmıştı; o zamandan beri yabancı üreticilerin Çin’de bozguna uğraması ve durgun Avrupa pazarındaki kıran kırana rekabet, Amerika’yı tek seçenek hâline getirdi.

Amerika kalıcı olarak büyük ve kazançlı bir pazar. Önümüzdeki yıllarda satışların çok fazla büyümesi beklenmese bile, Çinli elektrikli araçların rekabeti (Joe Biden tarafından getirilen) %100 gümrük vergileriyle dışarıda tutuluyor. Üstelik Amerika’nın başka cazibeleri de var. Döllner’in belirttiği gibi burası “dünyanın en önemli lüks otomobil pazarlarından biri” ve üst segment araçlarda kâr marjları genellikle oldukça dolgun. Trump’ın mütevazı bir tavırla pay çıkarmaktan kaçındığı fırlayan yakıt maliyetleri ise, benzinli muadillerinden daha kârlı olan ve Toyota ile Hyundai gibi Japon ve Güney Koreli üreticilerin liderlik ettiği hibrit araçları popülerleştirdi. Aracı kurum Bernstein’a göre hibrit satışlarının 2033’e kadar yılda %6 artarak pazarın genelini açık ara geride bırakması bekleniyor.

Yine de otomobil üreticileri dikkatli olmalı. Küresel rekabetten geri çekilmek, Amerikalı yerli şirketlerin 1980’lerde acı bir şekilde deneyimlediği üzere rehavet riskini beraberinde getiriyor. Neticede o şirketler, ticaret kısıtlamalarının sonsuza dek dışarıda tutamadığı rakipleri tarafından, kalitesiz ve pahalı araçlar üretmelerinin bedelini ağır ödeyerek cezalandırılmıştı.

2013’te Dr. Artunç Kocabalkan tarafından kurulan İFM Medya, finansal iletişim, araştırma, stratejik iletişim ve medya alanlarında entegre hizmet sunan uluslararası bir ajanstır.
[email protected]
Sosyal Medyada Bizi Takip Edin
© 2026 BS Ekonomi Tüm Hakları Saklıdır.
|
News & Media Platform, simplified
A Sound Fiction