İran’la Anlaşma Zora Girdi, Petrol Yükseldi

ABD, İran’ın görüşmelerin yerini ve formatını değiştirme talebini reddetti; bu durum diplomatik süreci riske attı
Senatör Marco Rubio, ABD’nin İran’la müzakereye hazır olduğunu ancak anlaşmanın zor olduğunu söyledi
Geopolitik belirsizlik enerji piyasasında fiyatlamayı etkiledi, Brent petrol fiyatı yükseldi.

ABD ile İran arasındaki diplomatik temaslar, iki tarafın müzakerelerin yerini ve formatını değiştirme konusunda yaşadığı anlaşmazlık nedeniyle kritik bir noktaya geldi. Reuters’in aktardığına göre, İran tarafı görüşmelerin planlandığı gibi İstanbul’da değil, Oman’da yapılması ve formatının iki taraflı olması talebinde bulundu; ABD bu teklifi reddetti ve “ya bizim istediğimiz çerçevede olur ya da olmaz” mesajını iletti. İran’ın yanıtı ise “o zaman hiç olmaz” oldu; bu tutum, müzakerelerin çökme riski taşıdığına işaret ediyor.

ABD basınında yer alan haberlerde Senatör Marco Rubio da konuya dair değerlendirmelerde bulundu. Rubio, ABD’nin diplomatik görüşmelere açık olduğunu ancak bir anlaşmanın mümkün olmayabileceğini söyledi. Rubio’ya göre İran’ın iç baskı ortamı rejimi zayıflatırken, ABD tarafı yine de görüşmelere devam etmeye hazır; ancak sonuç kesin değil.

Bu diplomasi çıkmazı petrol piyasalarında da fiyatlamaya yansıdı. Haberlerin ardından Brent ham petrol fiyatı yaklaşık %3 civarında yükselerek yaklaşık 69,3 USD/varil seviyelerine geldi; bu artış, tüccarların diplomatik çözüm beklentilerinin zayıflaması ve jeopolitik risklerin öne çıkmasıyla ilişkilendirildi.

Piyasalarda daha önce de ABD–İran hattındaki belirsizlik nedeniyle fiyat oynaklığı yaşanmıştı. ABD Başkanı’nın Trump’ın, İran’la müzakere niyetini ifade ettiği açıklamalar sonrası enerji fiyatları gevşemiş; brent fiyatı da bir ara 70 USD üzeri seviyelerden gerilemişti. Ancak müzakerelerin formatı ve yer konusundaki çekişme, piyasadaki risk iştahını yeniden artırdı.

Müzakerelerin nasıl bir çerçevede ilerleyeceği hâlâ netleşmedi. Reuters’in haberinde, tarafların başlangıçta İstanbul’da diğer bölgesel aktörlerin de gözlemci olarak bulunacağı bir format üzerinde anlaştığı; fakat İran’ın bunun yerine Oman’da daha dar kapsamlı görüşmeler istediği ve ABD’nin buna itiraz ettiği belirtildi.

Buna rağmen bölgesel diplomasi kanalları açık kalmaya devam ediyor. İran medyası, bu hafta Cuma günü Oman’da görüşmelerin yapılacağını bildirdi; ABD tarafı bu yeri resmi olarak teyit etmedi ancak görüşmelerin sürmesi için çalışıldığını açıkladı.

Bu çıkmaz, hem Washington’un hem de Tahran’ın müzakere öncelikleri ve beklentileri arasındaki derin farkları yansıtıyor. ABD, görüşmelerin nükleer konuların ötesine genişletilmesini ve bölgesel güvenlik meselelerinin de ele alınmasını istiyor; İran ise yalnızca nükleer dosya üzerinde doğrudan bir diyalog talep ediyor. Bu temel çerçeve farkı, diplomasi sürecinin geleceği açısından belirleyici olacak.