Ortadoğu’da Savaş Yeni Bir Fazda ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın nükleer programını durdurmanın Amerikalıların yaşayacağı ekonomik acıdan daha önemli olduğunu söyledi (Reuters). Bu açıklama, Washing...
Ortadoğu’da Savaş Yeni Bir Fazda
ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın nükleer programını durdurmanın Amerikalıların yaşayacağı ekonomik acıdan daha önemli olduğunu söyledi (Reuters). Bu açıklama, Washington’ın enerji fiyatlarındaki yükseliş ve maliyet baskılarına rağmen geri adım atmayacağı şeklinde yorumlandı.
Aynı saatlerde Birleşik Arap Emirlikleri devlet medyası, Trump’ın BAE Devlet Başkanı ile “karşılıklı çıkarları” görüştüğünü duyurdu (Wall Street Journal). Körfez hattında savaşın yalnızca askeri değil, enerji ve finans güvenliği açısından da koordineli yönetilmeye çalışıldığı görülüyor.
Reuters’a konuşan kaynaklara göre Suudi Arabistan’ın İran’a yönelik gizli operasyonlar yürüttüğü iddia edildi.
New York Times ise ABD istihbaratına dayandırdığı haberinde İran’ın füze fırlatma altyapısının büyük bölümünü koruduğunu yazdı. Bu tablo, savaşın henüz İran’ın stratejik kapasitesini kırmadığı yorumlarını güçlendiriyor.
Hürmüz Boğazı Küresel Güvenlik Sorununa Dönüşüyor
Güney Kore Savunma Bakanı, ABD ile yapılan görüşmeler sonrası Hürmüz görevine aşamalı katılımın değerlendirildiğini söyledi (Reuters).
İngiltere’nin de bölgeye savaş gemisi, savaş uçakları ve İHA göndereceği açıklandı (Reuters). Böylece Hürmüz Boğazı etrafında çok uluslu bir güvenlik hattı oluşmaya başlıyor.
Reuters’a göre ABD ve Çin, Hürmüz’den geçiş ücretleri uygulanmasına karşı ortak pozisyon aldı. Buna karşın Irak ve Pakistan’ın İran ile yeni enerji anlaşmaları imzalaması, Tahran’ın boğaz üzerindeki baskısını ekonomik etkiye çevirmeye başladığı yorumlarını beraberinde getirdi.
Lübnan Ve Hizbullah Endişesi Büyüyor
Jerusalem Post’a göre Hizbullah, İsrail’in Lübnan’ı bölme planı yaptığına inanıyor ve örgüt içinde Beyrut’u fiilen kontrol altına alma senaryoları tartışılıyor. Haberde güvenlik kaynaklarının, Hizbullah’ın Lübnan devletinin büyük toprak kayıpları yaşayabileceğine inandığını söylediği aktarıldı.
Bu gelişmeler, İran savaşının yalnızca Körfez değil Doğu Akdeniz dengelerini de bozabileceği endişesini artırıyor. Bölgesel savaş ihtimali artık Lübnan iç siyaseti ve devlet yapısı üzerinden de okunmaya başlanmış durumda.
Çin Ve ABD Arasında Yeni Teknoloji Pazarlığı
Bloomberg, Çin’in gizli füze programının onlarca şirketi zenginleştirdiğini yazdı.
Financial Times ise Trump yönetiminin Xi Jinping ile Tayvan’a silah satışlarını görüşme planının Asyalı müttefikleri rahatsız ettiğini aktardı. Habere göre Washington’ın Taipei’ye silah ihracatını Çin ile pazarlık konusu yapması, uzun yıllardır süren Amerikan stratejik çizgisini bozabilir.
Bloomberg ayrıca Avrupa Birliği’nin ABD öncülüğündeki teknoloji tedarik zinciri ittifakına katılmayı görüştüğünü yazdı. Böylece yarı iletkenler, kritik mineraller ve savunma teknolojileri etrafında yeni bir ekonomik bloklaşma hızlanıyor.
Savunma Harcamaları Rekor Seviyelere Çıkıyor
Reuters, ABD bütçe denetim kurumunun “Golden Dome” füze savunma sisteminin maliyetini 1,2 trilyon dolar olarak hesapladığını aktardı. Pentagon’un İran savaşının maliyetinin 29 milyar dolara yaklaştığını açıklaması (AFP), Washington’da bütçe baskısını artırıyor.
CBS News’e göre ABD ve Ukrayna büyük bir drone savunma anlaşmasına yaklaşırken, Financial Times Pentagon’un Ukrayna dronelarını ABD’de test etmeye hazırlandığını yazdı. Ukrayna savaşıyla başlayan drone dönüşümü artık NATO savunma mimarisinin merkezine yerleşiyor.
Avrupa Savunma Sanayii Baskı Altında
Euractiv’e konuşan Avrupa Birliği Dış Politika Şefi Kaja Kallas, Avrupa savunma sanayiindeki üretim artışının ihtiyaçların çok gerisinde kaldığını söyledi. Kallas, ülkelerin askeri ihtiyaçlarının hızla büyüdüğünü ancak sektörün buna yetişemediğini belirtti.
Romanya ise şişirilmiş silah fiyatları nedeniyle SAFE savunma kontratlarını iptal etmekle tehdit etti (Euractiv).
Politico’ya göre Ukrayna’daki yolsuzluk skandalları da Zelenski yönetiminin Avrupa Birliği hedeflerini zora sokuyor.
Enerji Ve Jeoekonomi Cephesinde Yeni Yarış
Reuters’a göre Hindistan ve Rusya kritik mineraller anlaşmasına yaklaşıyor. Hindistan böylece Çin’e bağımlılığı azaltmaya çalışıyor.
Nikkei Asia ise Çin’in petrol alımlarını artırarak ABD’den İran’a kadar geniş bir nüfuz alanı oluşturduğunu yazdı.
Bloomberg, jet yakıtı sıkışıklığının yaz uçuşlarını tehdit ettiğini aktarırken; Nikkei Asia, Çinli şirketlerin Etiyopya üzerinden Amerikan tarifelerini deldiği iddialarını gündeme taşıdı. Avrupa Birliği’nin Brezilya’dan hayvan ve et ithalatını yasaklaması da (AFP) küresel ticaret savaşlarının tarım tarafına sıçradığını gösteriyor.
Avrupa Ve Batı Siyasetinde Baskı Artıyor
Telegraph’a göre İngiltere Sağlık Bakanı Wes Streeting, Başbakan Keir Starmer ile kritik bir hesaplaşma toplantısı yapacak. Kabinedeki istifalar ve parti içi huzursuzluk Londra’da siyasi baskıyı artırıyor.
Politico, Almanya Başbakanı Friedrich Merz’in dönüş sürecinin ciddi sorunlar yaşadığını yazarken; Financial Times, Almanya’da aşırı sağcı AfD partisinin Trump’ın İran savaşını eleştirmesinin ardından destek kazandığını aktardı. Wall Street Journal ise Trump baskısı altındaki FDA Başkanı Marty Makary’nin istifa ettiğini duyurdu.
Piyasalarda Enflasyon Ve FED Endişesi
The Hill’e göre iki Demokrat senatör, Kevin Warsh’ın FED başkanlığı adaylığını destekledi.
Wall Street Journal ise Wall Street’te uzun vadeli enflasyon korkularının yeniden yükseldiğini yazdı.
Enerji fiyatları, savunma harcamaları ve Hürmüz kaynaklı lojistik riskler nedeniyle piyasalar artık yalnızca faizleri değil; küresel savaş ekonomisinin maliyetini de fiyatlamaya başladı.
