IMF Raporu: Küresel Ekonomi Tam Bloklaşmaya Gidiyor

2025 ve 2026’daki jeopolitik gelişmeleri dikkate alarak senaryolarını güncelleyen IMF, küresel ticaret ve finans sisteminin daha parçalı bir yapıya doğru ilerlediği konusunda uyardı. Kurumun hazırladığı yeni çalışmada, mevcut durumdan tam ekonomik bloklaşmaya kadar uzanan dört farklı senaryo ortaya konuldu.

IMF’nin “Derinleşen Ayrışmalar: Daha Parçalanmış Bir Finansal Sistemin Maliyeti” başlıklı çalışmasında, ABD’nin uyguladığı yüksek gümrük tarifeleri, Çin-Batı rekabeti, teknoloji kısıtlamaları ve ticaret savaşlarının küresel sistem üzerindeki etkileri analiz edildi.

Raporda ilk senaryo mevcut durumu temsil ediyor. Bu senaryoda küresel ticaret ve finans sistemi mevcut kısıtlamalarla yoluna devam ediyor. IMF, ABD’nin ortalama yüzde 15 seviyesine ulaşan tarifelerinin ve mevcut yaptırımların bu senaryonun temelini oluşturduğunu belirtiyor.

İkinci senaryoda ise küresel kısıtlamalar daha da artıyor. Ülkeler ABD’ye karşı daha fazla misilleme uygulamaya başlıyor. Ticaret engelleri yükselirken hizmet sektöründe de yeni kısıtlamalar devreye giriyor.

Üçüncü senaryo daha sert bir ayrışmayı öngörüyor. Bu durumda Doğu ve Batı blokları arasındaki mal ticareti tamamen sona eriyor. Tarafsız ülkeler her iki tarafla ilişkilerini sürdürse de ticarette en büyük ortaklarının bulunduğu bloğa daha fazla yakınlaşıyor. Hassas teknoloji ticareti ise tamamen durduruluyor.

En sert tabloyu oluşturan dördüncü senaryoda ise dünya iki ayrı ekonomik bloğa bölünüyor. Tarafsız ülkeler de bir taraf seçmek zorunda kalıyor. Doğu ve Batı blokları karşı tarafla ticareti tamamen kesmeye yöneliyor. Hizmet ticaretinde de mümkün olan en yüksek seviyede kısıtlamalar uygulanıyor.

Raporda özellikle teknoloji sektörünün ayrışmanın merkezinde yer aldığı vurgulanıyor. İlk senaryoda hassas teknoloji ticareti kısıtlamalar altında devam ederken, ikinci senaryodan itibaren bu ticaret tamamen duruyor.

IMF ayrıca yaptırımların sınır ötesi uygulanmasının da giderek sertleşeceğini öngörüyor. Orta düzey parçalanma senaryosunda Doğu ve Batı blokları tarafsız ülkelere kendi kısıtlamalarını uygulamaları için baskı yaparken, en sert senaryoda tarafsız ülkelerin karşı blokla ticareti tamamen kesmeleri bekleniyor.

Çalışma, küresel ekonominin önümüzdeki yıllarda yalnızca ticaret savaşlarıyla değil, aynı zamanda finans, teknoloji ve hizmet sektörlerinde yaşanabilecek yeni ayrışmalarla da karşı karşıya kalabileceğine işaret ediyor. Özellikle ABD-Çin rekabetinin derinleşmesi halinde, küresel büyüme ve yatırım akımlarının önemli ölçüde etkilenebileceği değerlendiriliyor.