ABD’de yıllardır devam eden Halkbank davası yeni bir aşamaya girdi. New York’ta görülen davada federal mahkeme hakimi, tarafların vardığı anlaşmanın yalnızca hukuki değil jeopolitik gerekçelerini de a...
ABD’de yıllardır devam eden Halkbank davası yeni bir aşamaya girdi. New York’ta görülen davada federal mahkeme hakimi, tarafların vardığı anlaşmanın yalnızca hukuki değil jeopolitik gerekçelerini de açıklamalarını istedi.
Reuters’ın aktardığına göre Manhattan’daki ABD Bölge Hakimi Richard Berman, federal savcılardan Türkiye’nin devlet bankası Halkbank ile yapılan anlaşmanın arka planında yer alan diplomatik değerlendirmelerin mahkeme süreciyle nasıl ilişkilendirildiğini izah etmelerini talep etti.
Davada gündeme gelen anlaşma, yıllardır süren ve Türkiye–ABD ilişkilerinde kritik bir başlık haline gelen dosyanın kapanmasının önünü açabilir. Reuters’a göre anlaşma yürürlüğe girerse bu gelişme “ABD ile Türkiye arasındaki uzun süredir devam eden bir sorunun ortadan kalkmasına yol açabilecek.”
Mahkeme salonunda jeopolitik tartışma
Duruşmanın en dikkat çekici kısmı ise savcıların sunduğu jeopolitik gerekçeler oldu. Reuters’ın haberine göre ABD Dışişleri Bakanlığı birkaç ay önce savcılığa gönderdiği değerlendirmede, Halkbank dosyasının çözülmesinin Türkiye’nin İsrail ile Hamas arasında Ekim 2025’te sağlanan ateşkes sürecine verdiği destekle bağlantılı diplomatik görüşmelerin önemli bir parçası olduğunu bildirdi.
Hakim Berman bu noktada savcılığa doğrudan soru yöneltti. Reuters’ın aktardığına göre Berman, savcı Michael Lockard’a “bu jeopolitik değerlendirmelerin mahkeme süreciyle nasıl ilişkilendirildiğini” sordu.
Savcının yanıtı ise dikkat çekiciydi. Lockard, “ulusal güvenlik çıkarlarının değerlendirilmesinin mahkemenin görevi olmadığını” ifade etti.
Bu diyalog, davanın artık yalnızca bir yaptırım ihlali dosyası değil aynı zamanda ABD dış politikasının bir parçası olarak ele alındığını gösteriyor.
Para cezası yok, gözetim var
Reuters’ın haberine göre taraflar arasında varılan ertelenmiş kovuşturma anlaşması (Deferred Prosecution Agreement) kapsamında Halkbank herhangi bir para cezası ödemeyecek.
Anlaşmaya göre bankaya yönelik temel şartlar şunlar olacak:
• İran’a fayda sağlayabilecek işlemlere girilmemesi
• Yaptırım ve kara para aklama kurallarına uyumun artırılması
• Bankaya bağımsız bir gözetmen atanması
Reuters’ın aktardığına göre bu gözetmen bankanın uyum süreçlerini inceleyecek ve belirli bir süre sonunda şartların yerine getirildiğinin tespit edilmesi halinde suçlamaların tamamen düşmesi mümkün olacak.
Halkbank daha önce suçlamaları reddetmişti ve anlaşma kapsamında herhangi bir suç kabulünde bulunmadı.
Davada 90 günlük duraklama
Savcılar ve Halkbank avukatları mahkemeden davanın 90 gün süreyle durdurulmasını talep etti. Bu süre içinde anlaşma şartlarının uygulanabilirliği değerlendirilecek.
Reuters’ın haberine göre Manhattan ABD Başsavcısı Jay Clayton, anlaşmanın “İran hükümetine yönelik finansal destekle mücadele ederek ABD çıkarlarına hizmet edeceğini” söyledi.
Piyasa tepkisi
Reuters, anlaşmanın açıklanmasının ardından Halkbank hisselerinin yükseldiğini de aktardı. Piyasa tarafında dosyanın kapanma ihtimali Türkiye için uzun süredir gündemde olan bir risk başlığının ortadan kalkabileceği şeklinde yorumlanıyor.
Ankara’nın tutumu
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan daha önce Halkbank davasını “hukuka aykırı ve çirkin” olarak nitelendirmişti. Ankara uzun süredir davanın siyasi bir süreç olduğunu savunuyordu.
Mahkemenin vereceği karar yalnızca bir bankayı değil, aynı zamanda ABD–Türkiye ilişkilerinin finans ve yaptırım boyutunu da doğrudan etkileyecek.
Dosya şimdi New York’taki mahkemenin önünde.
Ve sorulan soru artık yalnızca hukuki değil:
