WALLER WARSH’A FREN YAPTI: ABD RALLİ YAPTI, ALTIN 4.489$’A SIÇRADI; BIST 14.000’İN ALTINDA KALDI

Waller Fed Artırım İhtimalini Düşürdü: Nasdaq %1,57 Yükseldi, Altın 4.489 Dolar, Bitcoin 81 Bin Dolar, BIST 13.932

Fed Guvernörü Christopher Waller’ın enflasyon soğumaya devam ederse eylül toplantısında faizlerin sabit tutulmasını destekleyebileceğini söylemesi küresel piyasalarda sert yeniden fiyatlama yarattı. Fed artırım ihtimali %63,2’den yaklaşık %50’ye gerilerken ABD 10 yıllık tahvil getirisi %4,76’ya, DXY 98,88’e indi. Spot altın %2,3 artışla 4.488,54 dolara, Bitcoin 81 bin doların üzerine çıktı. Nasdaq %1,57 yükselirken BIST 100 %0,84 düşüşle 13.932,46 puanda kapandı.

1. GÜNÜN ASIL HABERİ: FED İÇİNDE WARSH’A KARŞI İLK CİDDİ FREN

Son birkaç günde piyasa Kevin Warsh’ın Jackson Hole mesajını tek yönde fiyatladı:

Fed yeniden faiz artırabilir.

Eylül artırım ihtimali yaklaşık %35’lerden %60’ın üzerine çıktı.

Bugün Christopher Waller bu fiyatlamanın önüne ilk ciddi freni koydu.

Waller, önümüzdeki veriler enflasyon baskısının hafiflediğini doğrularsa eylül toplantısında:

FAİZLERİN SABİT TUTULMASINI SAVUNABİLECEĞİNİ

söyledi.

CME FedWatch fiyatlaması konuşmanın ardından:

%63,2 → %50,4

seviyesine geriledi. Reuters’ın değerli metal piyasasındaki biraz farklı zaman damgalı ölçümünde oran yaklaşık %54 civarındaydı.

Burada rakamdan daha önemli olan yön.

Piyasa artık:

“Fed kesin artıracak.”

demiyor.

Tekrar:

“VERİYE BAĞLI.”

diyor.

Bu bir günde bütün varlık fiyatlarını değiştirdi.

2. WALL STREET: KESİN KAPANIŞ

Reuters kesin kapanış:

DOW: 53.707,66 | +%1,22

S&P 500: 7.755,14 | +%1,15

NASDAQ COMPOSITE: 26.628,14 | +%1,57

Üçü de güçlü yükseldi.

Ama Nasdaq’ın performansı özellikle önemli.

Çünkü son günlerde teknoloji hisselerinin ana düşmanı:

AI talebi değil

yüksek iskonto oranıydı.

Bugün 10 yıllık Treasury gevşer gevşemez:

Nvidia +%2,6

Snowflake +%20,2

ServiceNow +%6,4

Salesforce +%3,4

Adobe +%2,3

yükseldi.

S&P Software & Services endeksi:

+%3,6

yükseldi.

Bu bize son dört günün fiyatlamasını oldukça açık anlatıyor:

AI HİKÂYESİ BOZULMADI. FAİZ HİKÂYESİ BOZULDU.

3. AMA WALLER TAM GÜVERCİN DEĞİL

Burayı özellikle ayırıyorum.

Waller yalnızca “faiz artırmayalım” demedi.

Çok daha yapısal bir şey söyledi:

ABD TREASURY’LERİNİN ESKİ “GÜVENLİ VARLIK PRİMİ” BÜYÜK ÖLÇÜDE KAYBOLDU.

Waller’a göre bunun sonucu nötr faiz:

DAHA YÜKSEK OLABİLİR.

ABD bütçe açığının yaklaşık GSYH’nin %6’sı civarında olduğunu, sürdürülebilir uzun vadeli büyüme için bunun ciddi şekilde azaltılması gerektiğini söyledi.

Ayrıca Scott Bessent’in uzun vadeli Treasury geri alım programının problemi tek başına çözeceğine şüpheyle yaklaştı.

Bu çok önemli bir ayrım.

Waller’ın mesajı:

“Eylülde artırmak zorunda olmayabiliriz.”

Ama aynı zamanda:

“ESKİ DÜŞÜK FAİZ DÜNYASINA DA GERİ DÖNMÜYORUZ.”

Dolayısıyla bugün tahvil rallisi yaşandı diye uzun faiz problemini kapanmış dosya saymak yanlış.

4. ABD 10 YILLIK: %4,818’DEN %4,758’E

Dün 10 yıllık Treasury:

%4,818

ile Kasım 2023’ten beri en yüksek seviyesini görmüştü.

Bugün Reuters’ın geç ölçümünde:

%4,758

seviyesine geriledi.

Günlük düşüş yaklaşık:

3,6 baz puan.

30 yıllık Treasury ise farklı piyasa ekranlarının geç ölçümlerinde yaklaşık:

%5,23

bölgesine indi.

Yani tahvil piyasası hâlâ pahalı para rejiminde.

Ama bugün önemli değişken artık:

faizin seviyesi değil

FAİZİN YÖNÜ.

%4,82’den %4,76’ya küçük görünen hareket bile Nasdaq’ta %1,5’in üzerinde ralli üretmeye yetti.

5. REEL FAİZ: SON RESMİ VERİ ARTIK %2,44

Önceki rapordaki:

%2,42

artık son veri değil.

Federal Reserve H.15’in 2 Eylül’de yayımladığı son resmi tabloda 1 Eylül için:

10Y nominal: %4,79

30Y nominal: %5,27

10Y TIPS reel faiz: %2,44

30Y TIPS reel faiz: %2,98

olarak görülüyor.

Dolayısıyla nihai raporda:

SON RESMİ 10Y REEL FAİZ = %2,44

kullanıyorum.

Bu hâlâ son derece yüksek.

Bugün altında görülen güçlü tepki de reel faiz hassasiyetini teyit ediyor.

6. ALTIN: 4.376$ DEĞİL — 4.488,54$

Bugünün en büyük piyasa tepkilerinden biri altında.

Reuters’ın 14:04 New York ölçümü:

SPOT ALTIN: 4.488,54$ | +%2,3

ABD altın vadeli settlement:

4.539,90$ | +%2,8

Bu çok önemli.

Dün altın:

4.376$

civarındaydı.

Bugün Waller’ın konuşması sonrasında yaklaşık:

+112 DOLAR

yükseldi.

Ve bunun nedeni Hürmüz değil.

Hürmüz dün de vardı.

Bugünkü yeni bilgi:

Fed artırım ihtimali düştü.

Treasury getirileri düştü.

Dolar düştü.

Sonuç:

ALTIN SIÇRADI.

Son birkaç günlük fiyatlama artık çok temiz bir deney haline geldi.

Savaş büyüyor ama faiz yükseliyorsa altın düşüyor.

Fed korkusu azalıyor ve faiz düşüyorsa altın yükseliyor.

Dolayısıyla kısa vadede altının marjinal fiyatlayıcısı:

JEOPOLİTİK DEĞİL, REEL FAİZ.

7. GÜMÜŞ: 67,13$

Reuters:

SPOT GÜMÜŞ: 67,13$ | +%2,8

Platin:

1.830,28$ | +%4,2

Paladyum:

1.426,75$ | +%5,9.

Değerli metal kompleksinin tamamındaki tepki, hareketin yalnız altın özelinde olmadığını gösteriyor.

Tahvil faizi ve dolar geri geldiğinde bütün kompleks aynı yönde hareket etti.

8. DOLAR: DXY 100’DEN UZAKLAŞTI

Reuters geç ölçümü:

DXY: 98,88 | -%0,72

Bu son günlerdeki en önemli dolar geri çekilmelerinden biri.

DXY daha birkaç gün önce 99,7 bölgesine çıkmıştı.

Bugün:

Fed artırım fiyatlaması ↓

Treasury faizleri ↓

ve özellikle:

yen ↑

dolar endeksini aşağı çekti.

9. JAPON YENİ: GÜNÜN FED DIŞINDAKİ EN ÖNEMLİ FİYATI

Yen bugün dolar karşısında yaklaşık:

%2

güçlendi.

Gün içinde USD/JPY yaklaşık:

155,6

bölgesine kadar indi.

Bu hareket o kadar hızlıydı ki piyasa yeniden Japonya’nın doğrudan kur müdahalesi yaptığı söylentisine kapıldı.

Ancak Reuters’ın aktardığı BOJ verileri:

RESMİ MÜDAHALE İŞARETİ GÖSTERMEDİ.

Dolayısıyla mevcut kanıtla bugünkü yen rallisini:

“Japonya müdahale etti.”

diye yazmak yanlış.

Daha doğru açıklama:

BOJ FAİZ ARTIRIM FİYATLAMASI.

10. JAPONYA: NIKKEI 4. GÜN DE DÜŞTÜ AMA TOPIX AYRIŞTI

Kesin kapanış:

NIKKEI 225: 64.214,48 | -%0,17

TOPIX: 4.102,04 | +%0,50

Bu ayrışma önemli.

Dünkü:

-%2,85 Nikkei

çöküşünden sonra teknoloji ağırlıklı Nikkei bugün yine artıya geçemedi.

Ama geniş piyasa TOPIX pozitif.

Yani Japonya’da bugün:

GENİŞ PİYASA TOPARLANDI, EXPORT/MEGACAP TARAFI YEN TARAFINDAN BASKILANDI.

10 yıllık JGB de dün %3’ün üzerine çıktıktan sonra bugün yaklaşık:

%2,96–2,97

bölgesine geriledi.

Tahvil şoku hafifledi.

Ama yen güçleniyor.

Bu da ihracatçıların yeni problemi.

11. JAPONYA’NIN DAHA BÜYÜK HİKÂYESİ: SERMAYE GERİ DÖNÜYOR

Bugünün en önemli orta vadeli Reuters analizlerinden biri Japon sermayesinin davranışı üzerine.

Japon yatırımcılar 22 Ağustos’a kadar yurtdışı tahvillerde net:

3 TRİLYON YEN — 18,7 MİLYAR DOLAR

satış yaptı.

Bu, 2022’den beri yılın bu dönemindeki en büyük net satış.

Sebep oldukça mekanik:

JGB faizi yükseliyor.

Kur hedge maliyeti yüksek.

Yabancı tahvilin ekstra getirisi azalıyor.

Bu hâlâ büyük bir sermaye kaçışı değil.

Ama piyasa fiyatını marjinal yatırımcı belirliyorsa:

JAPONYA’NIN YABANCI TAHVİL ALMAYI AZALTMASI BİLE ÖNEMLİ.

Bu nedenle ABD 10 yıllık faizinin yapısal olarak eskisinden yüksek kalması ihtimalini sadece Fed politikasıyla açıklamak eksik.

12. BOJ: EYLÜL ARTIŞI CİDDİLEŞİYOR

BOJ üyesi Hajime Takata faiz artışlarının:

“ESNEK VE ZAMANINDA”

yapılması gerektiğini söyledi.

Reuters kaynakları BOJ’un eylül toplantısında artırabileceğini ve sıkılaştırma hızının artabileceğini belirtiyor.

Piyasadaki artırım ihtimali farklı zamanlarda %70’in üzerine çıktı.

Yani Japonya artık:

kur müdahalesi

hikâyesinden:

PARA POLİTİKASI NORMALLEŞMESİ

hikâyesine geçti.

Bu küresel tahvil piyasası için çok daha önemli.

13. PETROL: GÜN İÇİNDE 97 DOLARI AŞTI, AMA GEÇ FİYATLAMA GERİ GELDİ

Burada farklı zaman damgalarını özellikle ayırıyorum.

Reuters gün içinde:

Brent 97,29$

WTI 93,04$

ölçtü.

Hürmüz ve yeni ABD saldırılarının etkisiyle iki kontrat da altı haftanın zirvesini gördü.

Ancak günün ilerleyen bölümünde fiyatlar geri çekildi.

Reuters küresel piyasa ölçümünde:

Brent ≈95,75$

WTI ≈91,69$

görülüyordu.

ABD vadeli piyasa kapanışında WTI yaklaşık:

91,30$ | +%0,3

Brent’in kasım vadeli kontratı yaklaşık:

95,52$ | -%0,1

seviyesindeydi.

Dolayısıyla 97,29 dolar Brent’i kapanış olarak kullanmıyorum.

O gün içi zirve fiyatlamasıdır.

Nihai tabloda:

Brent ≈95,5$

WTI ≈91,3$

kullanıyorum.

14. HÜRMÜZ: FİZİKSEL AKIŞ HÂLÂ NORMAL DEĞİL

Reuters/Kpler öncü gemi verisine göre çarşamba günü Hürmüz’den:

6 EMTİA GEMİSİ

geçti.

Bir gün önce:

11

10 günlük ortalama:

≈13.

Bu nedenle petrolde risk primi kaldırılmış değil.

Üstelik İran “uyumsuz” kabul ettiği gemilerin:

gözaltına alınabileceğini

el konulabileceğini

veya:

para cezasıyla karşılaşabileceğini

söylüyor.

Yani petrol bugün Wall Street’teki risk-on hareketine rağmen 90 doların üzerinde.

Bu çok önemli.

15. ABD DİZELİ: YENİ ENFLASYON RİSKİ

ABD dizel fiyatı GasBuddy ölçümünde:

5,820$/GALON

ile yeni rekor seviyeye çıktı.

Bu, Haziran 2022’deki önceki rekoru da aşıyor.

Sebep:

İran savaşı

Rus rafinerilerindeki kesintiler

Rus dizel ihracat yasağı

ve

küresel distillate sıkışıklığı.

Bu nedenle petrol birkaç dolar geriledi diye enerji enflasyonu dosyası kapanmış değil.

Fed açısından önemli olan yalnız Brent değildir.

TÜKETİCİNİN VE TAŞIMACILIĞIN ÖDEDİĞİ FİYATTIR.

16. ABD EKONOMİSİ: HİZMETLER GÜÇLÜ, FİYATLAR HÂLÂ RAHATSIZ EDİCİ

ABD ISM hizmet PMI ağustosta:

55,4

seviyesine yükseldi.

Temmuz:

54,1.

Yeni siparişler:

60,9

seviyesine çıktı.

Bu büyüme açısından iyi.

Ama fiyat tarafında problem devam ediyor.

Hizmet sektöründeki girdi fiyatları 2022 sonlarından beri en yüksek bölgelere çıktı ve fiyat endeksi son altı ayın beşinde 70’in üzerinde kaldı.

Dolayısıyla Waller’ın argümanı cuma verisine bağlı:

ENFLASYON GERÇEKTEN SOĞUYOR MU?

Ekonomi şu anda resesyon sinyali vermiyor.

Bu da Fed’in manevra alanını daraltıyor.

17. CUMA NFP: ARTIK GERÇEKTEN KARAR VERİSİ

Reuters konsensüsü ağustos tarım dışı istihdam için:

+56.000

iş.

İşsizlik beklentisi:

%4,1.

Bu rakamın piyasadaki etkisi normalden çok daha büyük olacak.

Çünkü FedWatch artık yaklaşık:

50 / 50

bölgesinde.

Güçlü istihdam:

artırım fiyatlamasını tekrar yukarı çıkarabilir.

Zayıf istihdam:

Waller’ın “bekleyelim” tezini güçlendirebilir.

Bu nedenle cuma NFP:

BİR İSTİHDAM VERİSİ DEĞİL, EYLÜL FED OYLAMASI GİBİ FİYATLANACAK.

18. BITCOIN: 80.000 DOLAR GERİ ALINDI

Bitcoin bugün tahvil getirilerinin gerilemesi ve risk iştahının yükselmesiyle:

81.000 DOLARIN ÜZERİNE

çıktı.

WSJ ölçümünde:

≈81.119$ | yaklaşık +%5

seviyesi görüldü.

Kripto bağlantılı hisseler de sert yükseldi:

Strategy +%15

Coinbase +%10,3

Robinhood +%16,1.

Bu da aynı makro deneyi teyit ediyor.

Son üç günde:

Faiz ↑ → Bitcoin ↓

Bugün:

Faiz ↓ → Bitcoin ↑

Likidite duyarlılığı hâlâ çok yüksek.

19. TÜRKİYE: ENFLASYON BEKLENTİYE ÇOK YAKIN

Ağustos TÜFE:

AYLIK +%1,84

YILLIK %31,51

Yİ-ÜFE:

aylık +%2,57

yıllık %27,95.

AA ekonomist beklentisi aylık:

%1,86

idi.

Yani manşet TÜFE sürprizi oldukça küçük.

Ama BIST bunu olumlu okuyamadı.

Bu çok önemli.

20. BIST 100: 14.000 KIRILDI

Kesin kapanış:

BIST 100: 13.932,46 | -%0,84

Kayıp:

118,10 puan

İşlem hacmi:

191,4 milyar TL.

Cuma kapanışı:

14.641,56

Bugün:

13.932,46.

Dört işlem gününde:

709 PUAN

silindi.

Yaklaşık:

-%4,8.

Ve bugün ilginç olan şu:

Bankalar düşmedi.

21. BIST SEKTÖRLERİ: BANKA +%0,54 AMA ENDEKS -%0,84

Bankacılık:

+%0,54

Holding:

+%0,69

En güçlü sektör:

Finansal Kiralama/Faktoring +%1,25

En zayıf:

Bilişim -%4,59.

Bu nedenle bugünkü BIST satışına:

“bankacılık satışı”

demek yanlış.

Tam tersi.

Bankalar ve holdingler endeksi tutmaya çalıştı.

Ama genele yayılan satış ve özellikle büyüme/teknoloji duyarlılığı endeksi aşağı çekti.

BIST’in küresel piyasa ralli yaparken düşmesi de ayrıca negatif ayrışma.

22. BIST TEKNİK: ARTIK 13.800–13.700

AA’nın kapanış sonrası teknik seviyeleri:

13.800–13.700 DESTEK

14.000–14.100 DİRENÇ

Bu önemli bir rejim değişikliği.

Daha üç gün önce 14.500 destek konuşuyorduk.

Bugün 14.000 artık:

DİRENÇ.

Bu teknik zayıflamanın en sade özeti.

23. ASYA: JAPONYA AYRIŞIYOR, BÖLGE GENELİ DAHA SAKİN

Teyitli Asya kapanışlarından:

Nikkei: 64.214,48 | -%0,17

TOPIX: 4.102,04 | +%0,50

KOSPI: 6.579,48 | +%0,26

Shanghai: 3.942,09 | +%0,02

Hang Seng: 25.213,31 | -%0,39

Taiwan: -%0,67.

Asya’da sistemik satış yok.

Japonya’nın sorunu daha spesifik:

yen

BOJ

JGB

ve

ihracatçı değerlemeleri.

24. GÜNÜN EN ÖNEMLİ ÇELİŞKİSİ

Bugünkü ekranı yan yana koyun:

Brent ≈95,5$

ABD dizeli rekor

Hürmüz normal değil

ama:

10Y ↓

DXY ↓

Nasdaq +%1,57

Altın +%2,3

Bitcoin +%5 civarı.

Bu ne demek?

PİYASA BUGÜN ENERJİ ŞOKUNDAN ÇOK FED İLETİŞİMİNİ FİYATLADI.

Bir Fed guvernörünün birkaç cümlesi, bugün İran’dan gelen birkaç füze haberinden daha büyük piyasa etkisi yarattı.

Bu başlı başına çok önemli.

3 EYLÜL — NİHAİ ÇAPRAZ KONTROLLÜ PİYASA EKRANI

Ana ABD/FX/tahvil/değerli metal verilerinde Reuters; reel faizde Federal Reserve H.15; Bitcoin’de WSJ ve piyasa verileri; Japonya’da kapanış için Xinhua/Asya piyasa verileri; BIST’te AA ve CNBC-e çapraz kontrol edildi. Aynı varlığın farklı saatlerdeki gün içi fiyatını kapanış gibi kullanmadım.

GÜNÜN NİHAİ ÖNEM SIRASI

1 — Waller: Eylül Fed artırım fiyatlaması %63’ten yaklaşık %50’ye indi.

2 — ABD tahvilleri: 10Y %4,818 zirvesinden yaklaşık %4,76’ya geriledi.

3 — Wall Street: Nasdaq +%1,57; teknoloji yüksek faize ne kadar hassas olduğunu ters yönde gösterdi.

4 — Altın: %2,3 artışla 4.489 dolar; faiz düşüşüne çok güçlü tepki.

5 — Japonya: Yen yaklaşık %2 güçlendi; BOJ artırım beklentisi yükseldi, Nikkei dördüncü gün düştü.

6 — Petrol/Hürmüz: Brent gün içinde 97 doların üzerini gördü; fiziksel geçiş hâlâ normalin çok altında.

7 — Bitcoin: 81 bin dolar geri alındı.

8 — BIST: Dünya yükselirken -%0,84; 14.000 artık direnç.

9 — Türkiye enflasyonu: aylık %1,84, yıllık %31,51; beklentiye yakın.

10 — Cuma NFP: 56 bin beklentiyle eylül Fed kararının piyasa referandumuna dönüşüyor.

NET SONUÇ

Bugün çok öğretici bir gün yaşadık.

Petrol hâlâ:

95 doların üzerinde.

Hürmüz hâlâ:

normal değil.

ABD dizeli:

tarihi rekor seviyede.

İran savaşı:

bitmedi.

Normalde bu ekran:

enflasyon ↑ → faiz ↑ → Nasdaq ↓ → altın baskı

üretmeliydi.

Ama Christopher Waller tek bir kapı açtı:

“ENFLASYON SOĞURSA EYLÜLDE BEKLEYEBİLİRİZ.”

Ve birkaç saat içinde:

Fed artırım ihtimali %63 → yaklaşık %50

10Y %4,82 → %4,76

DXY → 98,88

Altın → 4.489$

Bitcoin → 81.000$+

Nasdaq → +%1,57.

Bu bize mevcut piyasa rejimi hakkında çok önemli bir şey söylüyor.

PİYASA ŞU ANDA PETROLDEN BİLE DAHA FAZLA FED’İ DİNLİYOR.

Ama ikinci cümleyi unutmayalım.

Waller aynı konuşmada Treasury’lerin eski güvenli varlık primini kaybettiğini ve nötr faizin yapısal olarak daha yüksek olabileceğini söyledi.

Yani bugün:

“Fed artırmayabilir.”

mesajı geldi.

Ama:

“Ucuz para geri geliyor.”

mesajı gelmedi.

İkisi aynı şey değil.

Üstelik Japonya’da JGB yaklaşık %3.

Japon sermayesi yurtdışı tahvil satıyor.

Brent 95 doların üzerinde.

ABD bütçe açığı büyük.

AI altyapısı trilyonlarca dolar sermaye istiyor.

Dolayısıyla uzun vadeli sermaye maliyetini yukarı iten yapısal kuvvetlerin hiçbiri ortadan kalkmadı.

Cuma NFP bu nedenle olağanüstü önemli.

Güçlü istihdam gelirse:

Warsh geri gelir.

Zayıf istihdam gelirse:

Waller kazanır.

Ve piyasanın cuma günü soracağı soru artık çok sade:

FED SAVAŞIN ENFLASYONUNU MU, İŞGÜCÜNDEKİ SOĞUMAYI MI DAHA FAZLA ÖNEMSEYECEK?

Bugünün akşam manşeti bu nedenle sabah ve öğlenden tamamen farklı:

WALLER FAİZ KORKUSUNU SÖNDÜRDÜ; PİYASA BİR GÜNDE YENİDEN RİSK ALDI. AMA UCUZ PARA HENÜZ GERİ DÖNMEDİ.