
2 Eylül 2026 akşamında altın gün içi sert kaybını geri alarak 4.374 dolara yükselirken ABD 10 yıllık tahvil faizi %4,8182 ile Kasım 2023’ten beri en yüksek seviyesini gördü. Brent 97 dolardan 94 dolar bölgesine çekildi. Wall Street karışık, Asya sert ekside. ABD’de ADP istihdamı beklentinin altında kaldı. Küresel piyasaların yeni fiyatlama ekseni petrol, tahvil arzı ve yükselen sermaye maliyeti.
2 Eylül’ün sabahıyla akşamı arasında piyasanın hikâyesi önemli ölçüde değişti.
Sabah enerji şoku ve tahvil satışı fiyatlanıyordu. Öğleden sonra zayıf ABD istihdam verisi, petroldeki geri çekilme ve tahvil faizlerinin zirvelerden dönmesi denkleme girdi. Altın bunun en temiz göstergesi oldu: sabah üç haftadan uzun sürenin dibine gerileyen ons altın, New York seansında %1,1 yükselişle 4.373,87 dolara kadar toparlandı. Gümüş de %1,6 artışla 65,29 dolara çıktı. (Reuters)
Günün temel sorusu artık yalnız “savaş büyüyecek mi?” değil.
Daha önemli soru şu:
Küresel ekonomi bu kadar yüksek sermaye maliyetini ne kadar süre taşıyabilir?
Sabah altındaki satış dikkat çekiciydi. Jeopolitik gerilim yükselirken güvenli liman olması beklenen altın, güçlü dolar ve tahvil faizleri nedeniyle 7 Ağustos’tan beri en düşük seviyesini gördü.
New York seansıyla birlikte tablo değişti.
Spot altın TSİ 16:57 civarına karşılık gelen Reuters güncellemesinde 4.373,87 dolar, aralık vadeli kontrat ise 4.423,90 dolar seviyesine yükseldi.
Gümüş 65,2858 dolar; platin 1.771,52 dolar; paladyum 1.342,50 dolar civarında. (Reuters)
Dönüşün arkasında iki hareket var: dolar zirveden geriledi ve ABD tahvil faizleri gün içi tepelerinden çekildi.
High Ridge Futures’dan David Meger’in Reuters’a verdiği değerlendirme de aynı noktaya işaret ediyor: getirilerdeki küçük geri çekilme bile altının dipten tepki vermesine yetti. (Reuters)
Bu bize altın açısından kritik bir şeyi gösteriyor.
Altının kısa vadeli belirleyicisi savaşın kendisinden çok savaşın faizlere ne yaptığı haline geldi.
ABD 10 yıllık tahvil getirisi gün içinde %4,8182 seviyesine çıkarak Kasım 2023’ten beri en yüksek seviyesini gördü. Japonya 10 yıllık getirisi de ikinci gün üst üste %3’ün üzerinde kaldı. (Reuters)
UBS Global Wealth Management stratejisti Kiran Ganesh, enerji fiyatlarındaki artışın zaten mali kaygılar nedeniyle yükselen tahvil getirilerine ek baskı yaptığını; hisse senetlerinin bir noktaya kadar yüksek faizlere dayanabildiğini ancak yükseliş hızlandığında baskının kaçınılmaz hale geldiğini söylüyor. (Reuters)
Reuters – 2 Eylül küresel piyasalar ve tahvil satışı
Wall Street Journal – Küresel tahvil faizlerinin yükselişi
Financial Times – Güncel küresel piyasa verileri
Buradaki mesele yalnız enflasyon değil.
Tahvil piyasasında giderek belirginleşen bir arz problemi var.
Devletler daha fazla borçlanıyor. AI yatırımları için büyük teknoloji şirketleri sermaye piyasasına geliyor. Savunma, enerji ve veri merkezi yatırımları yeni finansman istiyor.
Tasarruf havuzu aynı.
Borçlanmak isteyenlerin sayısı ve istediği para büyüyor.
Bunun doğal sonucu sermayenin fiyatının yükselmesi.
WSJ de bugün yükselen petrol fiyatlarının zaten kırılgan olan küresel tahvil piyasasını yeniden baskı altına aldığını vurguluyor. (The Wall Street Journal)
Saat 18:00 raporunu sabah ve öğle raporlarından ayıran en önemli veri artık elimizde.
ABD özel sektör istihdamı ağustosta yalnız 38 bin kişi arttı.
Reuters ekonomist beklentisi 48 bin idi. Temmuz rakamı ise 46 bine yukarı revize edildi. (Reuters)
Reuters – ABD ADP istihdam raporu
Wall Street Journal – ABD özel sektör istihdamı
Üstelik kompozisyon zayıf.
İmalat 17 bin, profesyonel ve işletme hizmetleri 16 bin istihdam kaybetti. Eğitim ve sağlık 45 bin kişilik artışla toplam rakamı yukarıda tuttu. (Reuters)
Bu veri Fed açısından önemli bir karşı ağırlık oluşturuyor.
Petrol ve enflasyon “faizi artır” diyor.
İstihdam ise giderek daha fazla “dikkatli ol” diyor.
Piyasanın eylül Fed toplantısında faiz artırımı fiyatlaması gün içinde yaklaşık %70’e çıkmışken, son Reuters altın güncellemesinde %64’e geriledi. (Reuters)
Bu küçük bir ayrıntı değil.
Bugün altının 4.300 dolardan dönmesinin arkasındaki makro değişkenlerden biri tam olarak bu.
Dün ABD endeksleri günü sert sayılabilecek kayıplarla tamamladı:
Dow Jones: 52.766,88 | -%0,79
S&P 500: 7.631,47 | -%0,71
Nasdaq: 26.099,77 | -%1,03. (Para & Borsa)
Bugün New York açılışında tablo çok daha dengeli.
Dow 52.829,58’e çıkarak %0,12, S&P 500 7.634,58’e yükselerek %0,04 artıda açıldı. Nasdaq ise 26.094,00 ile %0,02 eksideydi. (Reuters)
Daha sonraki Reuters güncellemesinde Dow kazancını yaklaşık %0,47’ye, S&P 500 %0,11’e taşıdı; Nasdaq yaklaşık %0,06 ekside kaldı. (Reuters)
Bu ayrışma önemli.
AI hikâyesi teknoloji tarafını ayakta tutmaya çalışıyor. Fakat %4,8’e yaklaşan risksiz faiz özellikle uzun duration teknoloji hisselerinin değerleme matematiğini giderek zorlaştırıyor.
Enerjide gün içindeki geri çekilme tahvil ve altın piyasasının rahatlamasına yardımcı oldu.
Brent sabah 97,04 dolar, WTI 92,29 dolar ile 24 Temmuz’dan beri en yüksek seviyelerini gördü.
Ancak Reuters’ın 16:04 Türkiye saati civarındaki güncellemesinde Brent 94,22 dolar, WTI 89,51 dolar seviyesine geriledi. (Reuters)
ABD Enerji Bakanı Chris Wright’ın pazartesi günü Hürmüz’den 17 milyon varilden fazla petrol geçtiğini açıklaması arzın tamamen durmadığını gösterdi.
Ancak risk ortadan kalkmış değil.
İran Devrim Muhafızları iki petrol tankerinin deniz mayınları nedeniyle devre dışı kaldığını açıkladı. Capital Economics’ten Hamad Hussain, çatışmanın daha fazla tırmanması ve deniz trafiğinin bozulması halinde Brent’in 100 doların üzerine çıkabileceğini belirtiyor. (Reuters)
Reuters – Brent ve WTI güncel petrol piyasası
Dolayısıyla petrol için bugün çıkarılacak sonuç 97 doların görülmesi değil.
97 dolardan 94 dolara dönüşün kalıcı olup olmayacağı.
Sabah Reuters küresel piyasa taramasında DXY 99,734 ile 17 Ağustos’tan beri görülen en yüksek bölgelere yakındı. (Reuters)
Ancak öğleden sonra dolar bir miktar geriledi.
Yen tarafında ise çok daha güçlü bir hareket görüldü. USD/JPY gün içinde 158,72 civarına gerilerken yen yaklaşık %0,9 değer kazandı. BOJ Başkanı Kazuo Ueda ve yönetim kurulu üyesi Hajime Takata faiz artışlarının devam edebileceğine ilişkin sinyaller verdi. (Reuters)
Japonya’yı bu piyasa denkleminde atlamamak gerekiyor.
Japon 10 yıllık tahvili %3 civarında getiri sunarken Japon yatırımcının ABD tahvilini satın almak için talep edeceği ek getiri doğal olarak değişiyor.
Bu, küresel sermaye akımlarının önümüzdeki aylardaki en önemli değişkenlerinden biri olabilir.
Asya seansı oldukça zayıf tamamlandı.
Reuters verilerine göre Güney Kore KOSPI yaklaşık %4, Japon Nikkei 225 yaklaşık %2,9 geriledi. Avrupa’da STOXX 600 sabah bölümünde yaklaşık %0,3 eksideydi. (Reuters)
Buradaki satışın sadece jeopolitik riskten kaynaklandığını düşünmek eksik olur.
Asya’nın teknoloji ve ihracat ağırlıklı piyasaları üç baskıyı aynı anda yaşıyor:
yüksek enerji maliyeti, yükselen küresel iskonto oranı ve AI hisselerindeki çok yüksek değerlemeler.
Sabah Reuters küresel piyasa taramasında Bitcoin 76.951 dolar seviyesine kadar gerilemişti. (Reuters)
Daha sonraki ölçümde Bitcoin yaklaşık %0,4 yükselişle 77.711 dolara toparlandı. (Barron’s)
Bitcoin’in 80 bin doların altında kalması dikkat çekici.
Çünkü yüksek reel faiz yalnız altının değil, nakit akışı üretmeyen alternatif varlıkların da fırsat maliyetini yükseltiyor.
BIST 100 dün 14.229,01 puandan %0,73 ekside kapanmıştı.
Bugün 14.116,29 puandan ve %0,79 düşüşle açıldı. (Anadolu Ajansı)
Saat 13:00 itibarıyla endeks 13.930,77 puana kadar geriledi; kayıp %2,10 oldu. Günün ilk yarısında görülen dip 13.909,32 idi. (Capital Online)
18:00 itibarıyla kesin resmi kapanış rakamını iki bağımsız güncel kaynaktan henüz doğrulayamadığım için kapanış değeri uydurmuyorum. Bu raporda teyitli son gün içi rakamı kullanıyorum.
Fakat teknik mesaj zaten net:
14.000 desteği gün içinde kırıldı.
Türkiye açısından petrolün 90 dolar üzerinde kalması özellikle önemli. Türkiye enerji ithalatçısı olduğu için yüksek petrol; cari denge, enflasyon beklentileri ve TCMB’nin faiz alanı üzerinden BIST değerlemelerine doğrudan taşınabilir.
A1 Capital sabah değerlendirmesinde önceki günkü BIST momentumunun zayıfladığına işaret ederken, Bizim Menkul 14.229 kapanışını ve Türkiye 10 yıllık tahvil faizini %34,40 olarak raporladı. (Borsanın Gündemi)
| Gösterge | Son güvenilir teyit |
|---|---|
| Altın | 4.373,87 $ / +%1,1 |
| Gümüş | 65,29 $ / +%1,6 |
| Brent | 94,22 $; gün içi 97,04 $ |
| WTI | 89,51 $; gün içi 92,29 $ |
| ABD 10Y | Gün içi zirve %4,8182 |
| Fed eylül artırım olasılığı | ≈%64 |
| DXY | Sabah 99,734, sonra geri çekilme |
| Bitcoin | ≈77.711 $ |
| Dow | Son Reuters ölçümü ≈+%0,47 |
| S&P 500 | ≈+%0,11 |
| Nasdaq | ≈-%0,06 |
| Nikkei 225 | ≈-%2,9 |
| KOSPI | ≈-%4 |
| JGB 10Y | >%3 |
| BIST 100 | 13:00 13.930,77 / -%2,10 |
| ADP | +38 bin, beklenti +48 bin |
| Önümüzdeki hareket | Altın | ABD 10Y | Nasdaq | Brent | BIST |
|---|---|---|---|---|---|
| Brent yeniden 100 $’a yönelir | İlk tepki ↑, sonra faiz baskısı | ↑↑ | ↓↓ | ↑↑ | ↓↓ |
| Cuma NFP belirgin zayıf gelir | ↑↑ | ↓↓ | ↑ | ↓/nötr | ↑ |
| NFP güçlü + petrol yüksek | ↓ | %5 testi | ↓↓ | ↑ | ↓↓ |
| Hürmüz akışı normalleşir | ↓/nötr | ↓ | ↑ | ↓↓ | ↑↑ |
| Tahvil satışı petrol düşse de sürer | Oynak | %5+ riski | ↓↓ | ↓ | ↓ |
2 Eylül’ün sabahında piyasa bize petrol şokunu gösterdi.
Akşamında ise daha önemli bir şey gösteriyor.
Brent 97 dolardan 94 dolara çekildi.
ADP beklentiden zayıf geldi.
ABD tahvil faizleri zirvelerinden döndü.
Altın 4.300 dolar bölgesinden yaklaşık 4.374 dolara sıçradı.
Fakat ABD 10 yıllık bugün %4,8182’yi gördü.
Bu rakamın arkasındaki problem ortadan kalkmış değil.
Dünyada aynı sermaye için devletler, AI şirketleri, enerji altyapısı, savunma yatırımları ve borç refinansmanı giderek daha fazla rekabet ediyor. Aynı anda Japon tasarruf sahibi kendi ülkesinde yeniden %3 civarında getiri bulabiliyor.
Bu nedenle önümüzdeki piyasa döngüsünün ana kelimesinin yalnız “enflasyon” olacağını düşünmüyorum.
Kıtlık olabilir.
Petrol kıtlığı.
Enerji altyapısı kıtlığı.
Ve giderek daha önemlisi:
sermaye kıtlığı.
Risksiz ABD tahvil getirisi %5’e yaklaşırken dünyanın bütün varlıklarına yeniden aynı soru soruluyor:
Bu riski almam için bana ne kadar getiri vereceksin?
Altının bugünkü 4.300 → 4.374 dolarlık hareketi bunun küçük bir provası.
ABD 10 yıllık %5’e ulaşıp orada kalırsa bunun cevabını yalnız tahvil piyasası vermeyecek.
Nasdaq verecek.
Bitcoin verecek.
BIST verecek.
Ve sonunda giderek daha pahalı faizlerle borç çevirmek zorunda kalan devletler verecek.
Bugünün fiyat hareketlerinden çıkan ana sonuç şu:
Petrol şoku piyasayı ateşledi. Fakat ateşin yayılacağı alanı belirleyen şey artık sermayenin fiyatı. (The Wall Street Journal)