FT FULL THROTTLE | 23 EYLÜL 2026 — 22:14

ABD 10 YILLIĞI %5’İ AŞTI, ALTIN 4.283 DOLARA İNDİ: NASDAQ’DA REKOR SONRASI SATIŞ, PETROL YENİDEN 100 DOLARIN ÜZERİNDE

Meta açıklaması: 23 Eylül 2026 akşam küresel piyasa analizi. Güçlü ABD PMI verisinin ardından 10 yıllık Treasury getirisi 2007’den beri en yüksek seviyesine çıktı, Fed’in ekim ayında faiz artırma olasılığı %73–77’ye yükseldi. Nasdaq rekor kapanışların ardından yaklaşık %1 düşerken spot altın 4.283 dolara geriledi. Brent 101,62 dolar, WTI 91,87 dolar. Bitcoin 86 bin dolar çevresindeki son rallinin ardından yüksek faiz sınavıyla karşı karşıya. BIST 100 günü %0,40 artışla tamamladı. Küresel piyasalarda yeni soru resesyon değil, ekonominin yüksek faize rağmen ne kadar güçlü kalabileceği.

23 Eylül Çarşamba gecesi piyasa birkaç saat içinde yeniden değişti.

Sabah konuştuğumuz:

“Nasdaq rekor kırıyor, petrol düşüyor, tahvil %5’in altında”

kombinasyonu artık yok.

Akşam ekranı şöyle:

ABD 10 yıllık tahvil getirisi %5’in üzerinde.

Nasdaq yaklaşık %1 düşüyor.

Altın 4.283 dolar.

Brent 101,62 dolar.

Dolar iki ayın zirvesinde.

Fed’in ekim ayında yeniden faiz artıracağı beklentisi hızla yükseliyor.

Bunun arkasında tek bir veri var:

ABD EKONOMİSİ BEKLENENDEN ÇOK DAHA GÜÇLÜ

S&P Global flash ABD bileşik PMI eylülde:

56,0 → 58,4

yükseldi.

Bu Temmuz 2021’den beri görülen en yüksek seviye.

Üstelik güç yalnız hizmet sektöründen gelmiyor.

Reuters, imalat üretiminin hızlandığını ve fabrikalardaki işe alımın Şubat 2021’den beri en güçlü seviyeye çıktığını aktarıyor.

Bugünün bütün fiyatlamasını değiştiren veri bu oldu.

WALL STREET: NASDAQ REKOR SONRASI %1 DÜŞÜYOR

Salı günü kapanış:

S&P 500: 7.764,64 / yatay

Nasdaq: 27.244,28 / +%0,45

Dow: 51.863,69 / -%0,36

Nasdaq böylece ikinci gün üst üste rekor kapanış yapmıştı.

Bugün ise tablo tersine döndü.

Son Reuters güncellemesinde:

S&P 500: -%0,53

Nasdaq: -%1,05

Dow: -%0,18.

Daha erken Reuters ölçümünde satış biraz daha sertti; S&P 500 %0,65, Nasdaq %1,07 ve Dow %0,54 eksideydi.

Dolayısıyla gün içindeki ana yön değişmedi:

Tahvil satılıyor, faiz yükseliyor, teknoloji hisseleri baskı görüyor.

NASDAQ: AI HİKÂYESİ BİTMEDİ, İSKONTO ORANI GERİ DÖNDÜ

Bugünkü teknoloji satışını AI hikâyesinin sona ermesi olarak okumuyorum.

Meta bunun güzel örneği.

Meta hissesi bugün yaklaşık %2,3 yükseliyor ve haftalık kazancı Muse AI asistanına gelen güçlü ilginin ardından yaklaşık %13’e ulaşmış durumda.

Buna karşılık:

Alphabet -%3,5

Amazon -%2,4

Nvidia -%1,6

ve Philadelphia yarı iletken endeksi yaklaşık -%1,4.

Expedia ve Airbnb ise %6’dan fazla düşüyor.

Burada ilginç bir ikinci hikâye de ortaya çıkıyor.

Muse yalnız AI şirketlerinin gelir potansiyelini büyütmüyor.

Bankalar, e-ticaret platformları, seyahat siteleri ve aracı platformların iş modellerini de tehdit edebilecek bir teknoloji olarak fiyatlanmaya başlıyor.

AI ticareti böylece yeni bir aşamaya geçiyor:

AI kazananlarını satın almak kadar AI tarafından aracısızlaştırılabilecek şirketleri satmak.

BUGÜNÜN ANA ŞOKU: ABD 10 YILLIĞI %5’İ GEÇTİ

Dün resmi ABD Hazine kapanışında:

2Y: %4,71

5Y: %4,83

10Y: %4,96

30Y: %5,29 idi.

Bugün güçlü PMI sonrasında tablo değişti.

Reuters ölçümünde:

2 yıllık: %4,862

10 yıllık: %5,054.

Her ikisi de önemli eşikleri kırdı.

2 yıllık Haziran 2024’ten beri en yüksek seviyeye çıkarken 10 yıllık 2007’den beri en yüksek seviyesini gördü.

WSJ’nin daha sonraki piyasa ölçümünde 10 yıllık getiri yaklaşık %5,13’e kadar çıktı.

Bu artık küçük bir faiz hareketi değil.

Dünkü %4,96 resmi kapanıştan %5,13’e kadar:

yaklaşık 17 baz puanlık tek günlük şok.

Ve bu hareket petrol yeniden 100 doların üzerine çıkarken gerçekleşiyor.

TAHVİL PİYASASI NEDEN BU KADAR SERT TEPKİ VERDİ?

Çünkü bugünkü PMI Fed’in önündeki en rahatsız edici senaryoyu güçlendirdi:

Ekonomi faiz artışlarına rağmen yavaşlamıyor.

Yeni siparişler güçlü.

Hizmetler güçlü.

İmalat toparlanıyor.

İstihdam güçleniyor.

Petrol yeniden yükseliyor.

Fed açısından bu kombinasyon, talep kaynaklı enflasyon ile arz kaynaklı enerji enflasyonunun aynı anda canlı kalabilmesi anlamına geliyor.

Bu nedenle ekim Fed artırım olasılığı gün içinde:

%53 → %73

çıktı.

Reuters’ın daha sonraki altın güncellemesinde piyasa olasılığı yaklaşık %77 seviyesine ulaşmış durumda.

Bu, günün gerçek makro şoku.

REEL FAİZ: ALTIN İÇİN EŞİK DAHA DA YÜKSELİYOR

ABD Hazinesi’nin son yayımlanmış resmi TIPS eğrisinde 22 Eylül itibarıyla:

5Y reel: %2,51

7Y reel: %2,56

10Y reel: %2,63

20Y reel: %2,88

30Y reel: %3,04.

23 Eylül’ün resmi kapanış reel eğrisi henüz yayımlanmadığı için bugünkü nominal faiz artışını kullanıp sahte bir “canlı reel faiz” üretmek doğru olmaz.

Dolayısıyla elimizdeki son resmi 10 yıllık reel getiri:

%2,63.

Fakat nominal 10 yıllığın bugün %5,05–5,13 bölgesine yükselmesi, finansal koşulların dünün resmi TIPS kapanışına göre daha da sıkılaştığını açık biçimde gösteriyor.

ALTIN: 4.283 DOLAR — 4.300 DESTEĞİ KIRILDI

Bugünün en önemli ikinci fiyatı altın.

Sabah:

4.345 dolar.

Öğlen:

4.316 dolar.

Öğleden sonra:

4.300 dolar.

Reuters’ın 17:25 GMT ölçümünde:

Spot altın: 4.282,53 dolar / -%1,7

Aralık vadeli altın kapanışı: 4.318,40 dolar / -%1,3.

Böylece birkaç gündür izlediğimiz 4.300 dolar desteği aşağı kırıldı.

Altının karşısında bugün üçlü baskı var:

10 yıllık Treasury %5’in üzerinde.

Dolar iki ayın zirvesinde.

Fed artırım olasılığı yükseliyor.

Üstelik petrol yeniden 100 doların üzerine çıktı.

Bu son derece önemli.

Çünkü petrol yükseldikçe enflasyon riski artıyor; fakat mevcut Fed rejiminde bu otomatik olarak altın için olumlu değil.

Tam tersine piyasa:

petrol ↑ → enflasyon riski ↑ → Fed daha şahin → reel/nominal faiz ↑

zincirini fiyatlıyor.

ALTINDA ŞİMDİ HANGİ SEVİYELER?

4.300 aşağı kırıldığı için kısa vadeli teknik harita değişti.

İlk bölge:

4.250–4.270 dolar.

Daha aşağıda:

4.200 dolar.

Yukarıda ise artık 4.300 ilk direnç.

Ardından:

4.350

ve

4.400 dolar.

Altında yapısal merkez bankası ve Asya talebi devam edebilir.

Ancak kısa vadeli fiyatlama şu anda açık biçimde Fed + dolar + reel getiri tarafından yönetiliyor.

GÜMÜŞ: ALTINDAN DAHA SERT SATIŞ

Reuters’ın gün içindeki son ayrıntılı değerli metal ölçümünde:

Spot gümüş: 65,28 dolar / -%2,7

Platin: 1.790,48 dolar / -%2,3

Paladyum: 1.280,72 dolar / -%2.

Bu bize bugünkü hareketin yalnız altına özgü olmadığını gösteriyor.

Değerli metaller kompleksi yüksek dolar ve faiz baskısı altında.

Gümüşte uzun vadeli sanayi talebi hikâyesi — AI, güneş enerjisi, elektrik şebekeleri — devam ediyor.

Ama bugün makro fiyatlama ağır basıyor.

PETROL: SABAH 99 DOLAR, AKŞAM 101,62 DOLAR

Petrol tarafında da sabahki rahatlama kalıcı olmadı.

Son Reuters küresel piyasa ölçümünde:

Brent: 101,62 dolar / +%2,39

WTI: 91,87 dolar / +%1,49.

Gün içinde başka kaynaklarda Brent 102 doların da üzerine çıktı.

Bunun nedeni diplomasi beklentisinin zayıflaması.

İran Cumhurbaşkanı Masoud Pezeshkian, BM Genel Kurulu konuşmasında İran’ın ABD baskısına teslim olmayacağını söyledi; bununla birlikte diplomatik çözüm arayışını desteklediğini de belirtti.

Petrol piyasası birkaç gün önce:

“Hürmüz açılabilir”

olasılığını satın alıyordu.

Bugün ise bunun zamanlaması ve gerçekleşme ihtimaline yeniden risk primi ekliyor.

ENERJİ HİKÂYESİ DAHA DA KARMAŞIK

Petrolde ham petrol arzı tarafında rahatlama sinyalleri devam ediyor.

Fakat rafine ürünlerde sıkışıklık var.

Üstelik Trump’ın ABD dizel ihracatını sınırlama çağrısı Avrupa açısından yeni enflasyon riski yaratıyor.

Reuters, Avrupa’nın ABD dizel sevkiyatlarına ciddi biçimde bağımlı hale geldiğine dikkat çekiyor.

Dolayısıyla Fed açısından enerji denkleminde artık üç fiyat var:

Brent.

Dizel/crack spread.

Nakliye maliyeti.

Bu üçü birlikte düşmeden enerji kaynaklı enflasyon baskısının tamamen çözüldüğünü söylemek zor.

DOLAR: FED FİYATLAMASI DOLARI TAŞIYOR

Güçlü PMI ve yükselen faiz beklentileri doları destekliyor.

Reuters’a göre euro:

1,1389 dolar / -%0,5

ile 29 Temmuz’dan beri en düşük seviyesine indi.

USD/JPY:

158,25 / +%0,56.

Bu seviye Japonya açısından özellikle önemli.

160’a yaklaşıldıkça Japon otoritelerinin döviz müdahalesi ihtimali daha fazla gündeme gelecektir.

Fed–BOJ faiz farkı, BOJ’un son faiz artırımına rağmen yen üzerinde baskı yaratmaya devam ediyor.

BITCOIN: 86 BİN DOLAR RALLİSİNİN İLK CİDDİ FAİZ SINAVI

Bitcoin haftaya çok güçlü başlamıştı.

Pazartesi 86 bin doların üzerine çıkarak sekiz ayın zirvesine ulaştı ve bir günde yaklaşık %6 yükseldi.

WSJ ve JPMorgan verilerine göre rallinin arkasında:

spot ETF girişleri,

kurumsal alımlar,

Strategy’nin yeni Bitcoin alımı,

ve short pozisyonların kapanması

vardı. ABD spot Bitcoin ETF’lerine cuma günü yaklaşık 433 milyon dolar giriş gerçekleşti.

Bugünkü faiz hareketi bu rallinin kalitesini test ediyor.

Çünkü Bitcoin’in son hareketi altından çok Nasdaq ile korelasyon gösterdi.

Nasdaq %1 düşerken ve 10 yıllık %5’in üzerine çıkarken Bitcoin’in 85–86 bin dolar bölgesini koruyup koruyamayacağı kısa vadeli risk iştahı açısından önemli olacak.

Bitcoin’de:

87.300–87.500 ilk direnç,

90.000 psikolojik eşik,

82.000–80.000 ise ana destek bölgesi.

ASYA: GÜNÜ AI RALLİSİYLE TAMAMLADI

Asya seansı ABD PMI şokundan önce kapanmıştı.

Bu nedenle günün başında teknoloji hisseleri hâlâ Nasdaq’ın önceki iki rekor kapanışını fiyatladı.

KOSPI: +%0,90

Tayvan: +%1,01

Hang Seng: -%1,01

Şanghay: -%0,39.

Bu ayrışma önemli.

Kore ve Tayvan AI donanım zincirinden destek aldı.

Çin ve Hong Kong ise Trump–Xi zirvesi öncesindeki ticaret ve teknoloji belirsizliğini daha fazla fiyatladı.

Japonya nakit piyasası tatil nedeniyle kapalıydı.

TRUMP–XI: YARIN AI VE TİCARETİN İKİNCİ BÜYÜK SINAVI

Çin Devlet Başkanı Xi Jinping bugün Washington’a geldi.

Trump ile yapılacak görüşmelerde:

ticaret ateşkesi,

tarifeler,

AI düzenlemeleri,

çip ihracat kontrolleri,

kritik mineraller,

Tayvan

ve İran

başlıkları bulunuyor.

Bu görüşmenin piyasa etkisi klasik bir ticaret anlaşmasının ötesinde.

AI yatırım döngüsünün fiziksel tedarik zinciri ABD–Çin rekabetinin tam merkezinde.

Bu nedenle yarın gelecek açıklamalar özellikle:

yarı iletkenler,

bellek,

optik ağ,

kritik mineraller

ve Çin teknoloji hisselerinde oynaklık yaratabilir.

BIST 100: GÜNÜ +%0,40 İLE KAPATTI

BIST 100 güne:

13.152,37 / -%0,35

ile başladı.

Gün içinde toparlandı ve kapanışta:

+%0,40

yükseldi.

Kapanış seviyesi yaklaşık 13.252 puan.

Sektörel olarak:

kimya-petrol-plastik,

teknoloji

ve ana metal

hisseleri yükselişe destek verdi.

Petkim ve Mia Teknoloji yaklaşık %9,94 yükseldi. Ancak piyasa genişliği güçlü değildi: Borsa İstanbul genelinde 404 hisse düşerken 227 hisse yükseldi.

Bu ayrıntı önemli.

Endeks artıda kapandı.

Ama yükseliş geniş tabanlı değil.

BIST’TE FON KRİZİ SONRASI YAPI DEĞİŞİYOR

Borsa İstanbul BIST 100’ün dörtte birinden fazlasını değiştirecek.

Bu son altı yılın en büyük endeks revizyonu.

Yeni kriterlerde:

fiyat oynaklığı

ve

özsermaye büyüklüğü

daha fazla önem kazanıyor.

Bu düzenlemeler geçen haftaki fon ve likidite krizinin ardından geliyor.

BIST açısından bu nedenle önümüzdeki dönemde endeks puanından çok:

likidite,

piyasa derinliği,

halka açıklık,

fon yoğunlaşması

ve büyük şirket liderliği

izlenmeli.

Bugünkü +%0,40 kapanışta 404 hissenin düşmesi bu ayrımın neden önemli olduğunu gösteriyor.

FT FULL THROTTLE | 23 EYLÜL — 22:14 EKRANI

ABD 10 yıllık canlı getirisi kaynak ve ölçüm saatine göre %5,05–5,13 arasında görülüyor; %2,63 reel getiri ise 22 Eylül tarihli son resmi Treasury TIPS verisidir. İkisini aynı zaman damgasına aitmiş gibi kullanmıyorum.

KISA SENARYO MATRİSİ

NET SONUÇ | PİYASANIN KORKTUĞU ŞEY ARTIK RESESYON DEĞİL

Bugün piyasanın hikâyesi birkaç saat içinde değişti.

ABD bileşik PMI:

58,4.

Son beş yılın en güçlü seviyesi.

Normal şartlarda güçlü ekonomi borsa için iyi haberdir.

Bugün olmadı.

Nasdaq yaklaşık %1 düştü.

10 yıllık tahvil %5’i geçti.

Altın 4.300 doların altına indi.

Dolar yükseldi.

Fed’in ekim ayında yeniden faiz artıracağı beklentisi %53’ten %73–77 bölgesine çıktı.

Burada 2026’nın çok önemli bir makro paradoksu ortaya çıkıyor.

Piyasa birkaç yıl boyunca resesyondan korktu.

Şimdi ekonominin fazla güçlü kalmasından korkmaya başladı.

Çünkü güçlü büyüme artık otomatik olarak düşük işsizlik ve yüksek şirket kârı anlamına gelmiyor.

Aynı zamanda:

daha kalıcı enflasyon,

daha yüksek Fed faizi,

daha yüksek Treasury getirisi,

daha pahalı mortgage,

daha pahalı şirket finansmanı

ve daha yüksek hisse iskonto oranı anlamına geliyor.

Bu yüzden bugün 58,4 PMI borsayı yükseltmedi.

Tahvili sattırdı.

Ve tahvil satışı borsayı aşağı çekti.

Burada son birkaç gündeki AI rallisinin de ilk ciddi testi başlıyor.

Muse başarılı olabilir.

AI ajanları milyarlarca kullanıcıya ulaşabilir.

Compute talebi patlayabilir.

Şirketlerin gelecekteki kârları gerçekten büyüyebilir.

Ama gelecekteki 1 dolar kârı bugüne getirirken kullanılan faiz %4,8 değil de %5,1 olursa o şirketin bugünkü değeri değişir.

Nasdaq’ın önümüzdeki günlerde cevaplayacağı soru tam olarak bu:

AI’ın yaratacağı kâr büyümesi, yükselen iskonto oranından daha hızlı mı büyüyor?

Altının sorusu farklı.

Merkez bankaları altın almaya devam edebilir.

Asya talebi güçlü kalabilir.

Jeopolitik risk devam edebilir.

Ama ABD devleti yatırımcıya çok yüksek reel getiri sunuyorsa altının kısa vadeli fırsat maliyeti yükseliyor.

Bitcoin’in testi de bugün başlıyor.

Pazartesi ETF girişi ve short squeeze ile 86 bin doların üzerine çıktı.

Şimdi aynı Bitcoin %5’in üzerindeki 10 yıllık Treasury ile karşı karşıya.

BIST açısından ise bugünkü +%0,40 kapanış olumlu; fakat 404 hissenin düşüp yalnız 227 hissenin yükselmesi, endeks seviyesinden daha fazla şey anlatıyor.

23 Eylül gecesi itibarıyla dört fiyatı özellikle izleyeceğim:

ABD 10 yıllığı %5,10.

Brent 102 dolar.

Altın 4.280 dolar.

USD/JPY 160.

Bugünkü PMI bize çok önemli bir şey gösterdi:

Ekonominin güçlü kalması ile finansal varlıkların yükselmesi artık aynı şey değil.

Büyüme Fed’i yeniden sıkılaştıracak kadar güçlü olduğunda, iyi ekonomik veri finansal piyasalar için kötü habere dönüşebiliyor.

2026’nın son çeyreğine girerken piyasadaki yeni rejimin en net tanımı şimdilik bu.