ABD ile İran arasında Cenevre’de yürütülen nükleer müzakerelerde ikinci tur tamamlanırken, Tahran cephesinden dikkat çeken bir açıklama geldi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi, tarafların “bir anl...
ABD ile İran arasında Cenevre’de yürütülen nükleer müzakerelerde ikinci tur tamamlanırken, Tahran cephesinden dikkat çeken bir açıklama geldi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi, tarafların “bir anlaşma yoluna girdiğini” ve “temel prensiplerde belli bir noktaya ulaşıldığını” söyledi. Ancak henüz çözülmemiş başlıkların bulunduğunu vurguladı.
Araghchi’nin devlet televizyonuna yaptığı açıklamaya göre, üçüncü tur görüşmeler için henüz net bir tarih belirlenmedi. Bunun yerine, her iki tarafın da potansiyel bir anlaşma metni üzerinde çalışacağı ve taslakların karşılıklı olarak değerlendirileceği ifade edildi. Taslak sürecinin ardından üçüncü turun takviminin netleşmesi bekleniyor.
Bu açıklama, müzakere masasının tamamen dağılmadığını, aksine teknik ve hukuki ayrıntıların ön plana çıktığı daha derin bir faza geçildiğini gösteriyor. Diplomatik dilde “temel prensiplerde anlaşma” ifadesi, genellikle çerçeve mutabakatın oluştuğu ancak yaptırımların kapsamı, zenginleştirme sınırları ve denetim mekanizmaları gibi kritik detayların henüz kapanmadığı anlamına geliyor.
Jeopolitik risk primi açısından bakıldığında tablo iki yönlü okunuyor. Bir yanda askeri tansiyonun düşebileceği ve yaptırım rejiminin kademeli olarak gevşeyebileceği bir senaryo bulunuyor. Bu durum özellikle petrol piyasasında arz beklentilerini yukarı çekerek fiyatlar üzerinde baskı yaratabilir. Diğer yanda, taslak sürecinin tıkanması veya tarafların kamuoyuna farklı mesajlar vermesi hâlinde yeniden sert bir risk fiyatlaması gündeme gelebilir.
Enerji piyasaları için ana soru şu: İran petrolünün küresel sisteme tam dönüşü ne kadar hızlı ve hangi koşullarda olacak? Eğer yaptırımların gevşetilmesine yönelik somut adımlar atılırsa, Orta Doğu kaynaklı arz artışı Brent üzerinde aşağı yönlü bir baskı yaratabilir. Ancak anlaşma süreci kırılgan kalırsa, risk primi yüksek seyretmeye devam edebilir.
Küresel makro cephede ise bu gelişme, ABD’nin seçim yılı dinamikleri, Çin–ABD hattındaki rekabet ve Avrupa’nın enerji güvenliği stratejileriyle birlikte okunmalı. İran dosyası sadece nükleer bir başlık değil; aynı zamanda dolar likiditesi, enerji arzı ve bölgesel güç dengeleri üzerinden küresel fiyatlamaları etkileyen çok katmanlı bir dosya.
Özetle, taraflar masadan kalkmadı; ancak anlaşma henüz imzalanmış değil. Taslak süreci belirleyici olacak. Piyasalar açısından asıl test, üçüncü turun takvimi ve metnin içeriğiyle başlayacak.
