
ABD–İsrail operasyonunun ardından Basra Körfezi’nde jeopolitik risk hızla tırmanırken, küresel enerji ticaretini doğrudan etkileyebilecek yeni bir gelişme yaşandı. Bloomberg’e göre dünyanın en büyük deniz sigortası karşılıklı sigorta kulüplerinin önemli bölümü, Körfez’e giren gemiler için sağladıkları savaş riski teminatını geri çekme kararı aldı.
Bloomberg’in aktardığına göre, “dünyanın en büyük deniz sigortası karşılıklı sigorta kulüplerinin çoğunluğu, Perşembe gününden itibaren Basra Körfezi’ne giren gemiler için savaş riski sigortası teminatını geri çekecek.”
Habere göre 5 Mart Londra saatiyle gece yarısından itibaren yedi sigorta kulübünün savaş riski teminatı, gemilerin Basra Körfezi, İran suları veya bitişik sularda bulunması durumunda otomatik olarak sona erecek.
Karar, küresel petrol ticareti açısından kritik bir coğrafyayı doğrudan etkiliyor. Bloomberg, “Basra Körfezi’nin dünya ham petrol arzının yaklaşık beşte birinin kaynağı olduğunu” hatırlatıyor. Aynı bölge rafine yakıt ve LNG ihracatının da önemli merkezlerinden biri.
Sigorta maliyetleri ise şimdiden sert şekilde yükselmiş durumda. Haberde Körfez için savaş riski sigorta oranlarının gemi değerinin yaklaşık yüzde 0,5’ine çıktığı ve son dönemde iki katına yükseldiği belirtiliyor. Deniz gövde sigortasında ise kısa vadeli prim artışlarının yüzde 25 ile yüzde 50 arasında olabileceği tahmin ediliyor.
Karara katılan kulüpler arasında küresel deniz sigortası sektörünün en büyük oyuncuları bulunuyor. Bloomberg’in aktardığı listeye göre teminatı geri çeken kurumlar arasında Gard AS, NorthStandard, Steamship Mutual, Skuld, American Steamship Owners Mutual P&I, Swedish Club ve London P&I Club yer alıyor.
Japonya tarafında da benzer adımlar geliyor. Bloomberg’e göre MS&AD Insurance Group Holdings Inc., İran, İsrail ve komşu ülkeler çevresindeki sularda savaş risklerini kapsayan bazı sigorta ürünlerinin teminatını askıya aldı. Tokio Marine ve Sompo ise gelişmeleri yakından izliyor.
Uluslararası Koruma ve Tazmin Kulüpleri Grubu’nun (International Group of P&I Clubs) 12 üyesi bulunuyor ve bu yapı dünya deniz tonajının yaklaşık yüzde 90’ına sigorta sağlıyor. Bu nedenle alınan karar yalnızca bir sigorta teknik detayı değil, küresel enerji taşımacılığı için kritik bir risk sinyali olarak görülüyor.
Sigorta teminatının geri çekilmesi, tankerlerin Basra Körfezi’ne girme iştahını doğrudan etkileyebilir. Bloomberg de bu noktaya dikkat çekerek “sigorta teminatının geri çekilmesinin gemi sahiplerinin Körfez’de yükleme yapma kararlarını etkileyebileceğini” vurguluyor.
Bu gelişmenin piyasalara üç temel kanaldan yansıması bekleniyor.
Birincisi petrol ve LNG fiyatları. Körfez’de tanker trafiğinin yavaşlaması veya sigorta maliyetlerinin hızla artması, enerji taşımacılığının maliyetini yükselterek petrol ve doğal gaz fiyatlarında risk primini büyütebilir.
İkincisi navlun piyasası. Sigorta maliyetlerindeki sıçrama tanker navlun fiyatlarını yukarı çekebilir ve bu da enerji fiyatlarının zincirleme şekilde yükselmesine yol açabilir.
Üçüncüsü ise küresel enflasyon beklentileri. Enerji arz zincirinde oluşacak en küçük aksama bile petrol fiyatlarını yukarı taşıyarak enflasyon ve faiz beklentilerini yeniden şekillendirebilir.
Kısacası Basra Körfezi’nde sigorta teminatının geri çekilmesi yalnızca denizcilik sektörünü ilgilendiren teknik bir karar değil. Bu gelişme, enerji piyasalarından enflasyon beklentilerine kadar uzanan geniş bir alan için yeni bir jeopolitik risk primi anlamına geliyor.
