ABD’de enflasyon verisinin beklenti altı gelmesi kısa vadede rahatlama sağlarken, Orta Doğu merkezli jeopolitik riskler piyasaların ana yön belirleyicisi olmaya devam ediyor. Hürmüz Boğazı etrafında ş...
ABD’de enflasyon verisinin beklenti altı gelmesi kısa vadede rahatlama sağlarken, Orta Doğu merkezli jeopolitik riskler piyasaların ana yön belirleyicisi olmaya devam ediyor. Hürmüz Boğazı etrafında şekillenen kriz, enerji fiyatları üzerinden küresel ekonomi üzerinde baskı yaratmayı sürdürüyor.
ABD’de Enflasyon Sürprizi: Baskı Zayıf Ama Risk Devam Ediyor
ABD’de mart ayı üretici enflasyonu (PPI) %0,5 ile beklentilerin belirgin altında gerçekleşti. Petrol fiyatlarının yüksek seyrettiği bir dönemde üretici maliyetlerinin sınırlı artması, kısa vadede maliyet geçişkenliğinin henüz tam devreye girmediğine işaret ediyor.
Bu veri, Fed üzerindeki acil sıkılaşma baskısını zayıflatırken, enerji kaynaklı ikinci tur enflasyon riskinin halen masada olduğunu gösteriyor.
Avrupa Piyasaları: Petrol Geri Çekildi, Risk Algısı Yumuşadı
İngiltere’de FTSE 100 endeksi, petrol fiyatlarının 100 doların altına gerilemesi ve ABD–İran görüşmelerine dair beklentilerle pozitif seyir izledi. Ancak bu iyimserlik, Hürmüz Boğazı’na yönelik ABD ablukasının belirsizliği nedeniyle sınırlı kalıyor.
Petrol Şoku Geri Döndü
ABD’nin Hürmüz Boğazı’na yönelik abluka hamlesi sonrası petrol fiyatlarının hızla 100 dolar seviyesinin üzerine çıktığı ve arz şokunun yeniden fiyatlandığı görülüyor
Aynı zamanda küresel petrol arzının yaklaşık %20’sinin geçtiği bu kritik hattaki aksama, fiyatların yönünü belirleyen ana unsur haline gelmiş durumda
Financial Times: “Zaman İran’ın Lehine İşliyor”
Financial Times analizine göre mevcut kriz dinamiği İran lehine çalışıyor. Gazete, enerji fiyatlarındaki yükselişin Tahran yönetimine ekonomik alan açtığını vurguluyor.
FT’nin değerlendirmesinden öne çıkanlar:
- Hürmüz Boğazı krizi küresel enerji arzının yaklaşık %20’sini etkileyerek fiyatları yukarı taşıdı
- ABD’nin uyguladığı abluka, petrol ve doğalgaz fiyatlarını daha da yukarı çekti
- Krizin uzaması, ABD ve müttefikleri üzerinde ekonomik ve siyasi baskıyı artırıyor
- İran, artan enerji gelirleri sayesinde ekonomik dayanıklılığını koruyor
- Enerji şoku; havacılık, turizm ve yarı iletken üretimi gibi sektörlerde zincirleme etki yaratıyor
- Gübre arzındaki daralma, küresel gıda enflasyonunu tetikleyebilir
- Asya Kalkınma Bankası, büyümenin 1 puandan fazla düşebileceğini öngörüyor
Bu çerçevede FT, enerji fiyatları üzerinden şekillenen yeni jeopolitik dengede zamanın İran lehine işlediğini vurguluyor.
Enerji Krizi Sektörlere Yayılıyor
Enerji arzındaki kesintiler yalnızca petrol fiyatlarını değil; yarı iletken üretiminden turizme kadar geniş bir alanı baskılıyor. Küresel enflasyonun ikinci dalgası riskine dikkat çekiliyor.
Diplomasi Trafiği Yoğunlaşıyor
- ABD ve İran müzakere ekiplerinin yeniden İslamabad’da görüşmelere dönmesi bekleniyor (Reuters)
- Çin, İran’a silah sağladığı iddialarını “tamamen yalan” olarak reddetti
- Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, Avrupa ile “tarihin doğru tarafında durma” vurgusu yaptı
- Almanya’da Şansölye Friedrich Merz, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski’yi Berlin’de ağırladı
Avrupa–İsrail Hattında Gerilim
İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, İsrail ile askeri iş birliği anlaşmasının askıya alındığını açıkladı.
Bu gelişme, Avrupa içinde İsrail politikalarına yönelik ayrışmanın derinleştiğine işaret ediyor.
–Ablukaya Rağmen Geçişler Devam Ediyor
ABD’nin ablukasına rağmen Çin bağlantılı “Rich Starry” adlı geminin Hürmüz Boğazı’ndan geçmesi, sahadaki uygulamanın tam kontrol altında olmadığını gösteriyor.
Netanyahu’dan Sert Mesaj
Benjamin Netanyahu, Avrupa’yı hedef alarak “ahlaki zayıflık” ve “kimlik kaybı” eleştirisinde bulundu. Bu açıklama, Batı ittifakı içinde söylem düzeyinde gerilimin arttığını ortaya koyuyor.
Küresel piyasalarda gün ortasında fiyatlama davranışı “enerji yatay – değerli metaller güçlü” dengesiyle şekilleniyor. Jeopolitik riskler fiyatları yukarıda tutarken, volatilite emtia tarafında seçici hareketlere dönüşmüş durumda.
Petrol tarafında fiyatlama görece dengelenmiş durumda. Brent petrol 97.4 dolar seviyesinde yatay bir seyir izliyor. Bu görünüm, arz risklerinin hâlâ fiyatlandığını ancak yeni bir şok dalgasının şimdilik oluşmadığını gösteriyor.
Değerli metaller tarafında ise daha net bir yön var.
Altın %0.67 yükselişle 4.726 dolar seviyesine ulaşmış durumda. Bu hareket, güvenli liman talebinin sürdüğünü gösteriyor.
Gümüş tarafında daha agresif bir fiyatlama dikkat çekiyor. %2.62’lik yükselişle 77 seviyesine ulaşan gümüş, altına kıyasla daha yüksek beta ile hareket ediyor.
Platin grubunda ayrışma var:
Palladyum %1.25’e yakın düşüşle zayıf kalırken, platin tarafında yatay seyir korunuyor.
Sanayi metalleri tarafında ise büyüme beklentilerine bağlı toparlanma sinyali görülüyor.
Bakır %1 civarında yükselişle 6.126 seviyesinde işlem görüyor. Bu, özellikle Asya kaynaklı talep beklentisinin canlı kaldığını gösteriyor.
Asya Piyasaları
Asya borsalarında genel görünüm pozitif. Bölge genelinde iki endeks hariç tüm ana borsalar günü artıda kapattı.
Japonya tarafında Nikkei 225 %1.8 civarında yükselişle 38.225 seviyesine ulaştı. Bu hareket, hem zayıf yen hem de ihracatçı şirketlere yönelik talep ile destekleniyor.
Çin tarafında Shanghai Composite Index %1.8’e yakın düşüşle 3.020 seviyelerine gerileyerek negatif ayrıştı. Çin piyasasındaki bu zayıflık, büyüme ve politika belirsizliklerinin sürdüğüne işaret ediyor.
Hong Kong’da Hang Seng Index 25.100–25.500 bandında dalgalı seyir izlerken sınırlı negatif kapanış dikkat çekti.
Güney Kore’de KOSPI %0.5 civarında yükselişle 2.600 seviyesine yaklaştı.
Hindistan tarafında Nifty 50 %1.8’e yakın düşüşle 20.170 seviyelerine gerileyerek negatif ayrışan diğer piyasa oldu.
Piyasa dinamiği üç başlıkta özetleniyor:
- Enerji fiyatları yüksek ama yeni ivme üretmiyor → “bekle-gör” modu
- Değerli metaller güçlü → riskten kaçış hâlâ canlı
- Asya’da seçici ayrışma → Çin ve Hindistan zayıf, Japonya ve Kore güçlü
Bu yapı, küresel piyasalarda risk iştahının tamamen kaybolmadığını ancak temkinli bir şekilde yeniden fiyatlandığını gösteriyor.
