
Türkiye Ekonomisi: Savaş Riski Büyümeyi Baskılıyor
Türkiye ekonomi yönetimi, İran kaynaklı jeopolitik gerilimin kısa vadede büyümeyi yavaşlatabileceğini ve enflasyonu yukarı itebileceğini yatırımcılara aktardı. Mehmet Şimşek ve Fatih Karahan Washington ve New York’ta yatırımcılarla temas kurdu. Enerji fiyatlarındaki artışın Türkiye için ana risk kanalı olduğu vurgulandı. Politika çerçevesinin korunacağı mesajı verilerek yabancı yatırımcı güveninin sürdürülmesi hedeflendi.
Yapay Zeka Yarışı: Erişim Kısıtlamaları Başlıyor
Anthropic ve OpenAI yeni nesil modellerini sınırlı erişimle sunmaya hazırlanıyor. Bunun temel nedeni hem siber güvenlik riskleri hem de fikri mülkiyetin korunması. “Model damıtma” yöntemiyle rakiplerin veri çekmesi şirketleri daha korumacı hale getiriyor. Artan işlem gücü ihtiyacı veri merkezleri ve enerji talebini hızla yukarı çekiyor.
ABD–İran Gerilimi: Askeri Yığınak Artıyor
United States Department of Defense İran’a baskıyı artırmak için Orta Doğu’ya binlerce asker sevk ediyor. USS George H. W. Bush ile yaklaşık 6000 asker bölgeye gönderildi. Ek olarak amfibi birliklerle toplam askeri varlık 50 bin seviyesine yaklaştı. Bu gelişme bölgedeki tansiyonun daha da yükselebileceğine işaret ediyor.
Avrupa Enerji Riski: Jet Yakıtı Alarmı
Fatih Birol Avrupa’nın yalnızca birkaç haftalık uçak yakıtı stoğuna sahip olabileceğini belirtti. Bu durum enerji tedarik zincirlerinin kırılganlığını yeniden gündeme taşıdı. Jeopolitik risklerin derinleşmesi halinde ulaşım ve lojistik ciddi baskı altına girebilir. Enerji güvenliği Avrupa için yeniden kritik başlık haline geliyor.
Türkiye’de Politika Tartışması: Enflasyon Programı Sorgulanıyor
Hakan Aran mevcut enflasyonla mücadele programına ara verilmesi gerektiğini dile getirdi. Bu çıkış, büyüme–enflasyon dengesi tartışmasını yeniden gündeme taşıdı. Sıkı para politikası ile ekonomik aktivite arasındaki denge daha görünür hale geliyor. Önümüzdeki süreçte politika yönü tartışmaları artabilir.
Orta Doğu: Ateşkes ve Siyasi Gerilim
Donald Trump İsrail ile Lübnan arasında 10 günlük ateşkes sağlandığını duyurdu. Benjamin Netanyahu ateşkesi kabine onayı olmadan kabul etti. Bu durum İsrail iç siyasetinde yeni tartışmaları tetikleyebilir. Bölgedeki kırılgan barışın kalıcılığı belirsizliğini koruyor.
Rusya’dan Sert Mesaj: Türk Savunma Sanayi Hedefte
Russian Ministry of Defense Ukrayna’ya destek veren şirketleri “meşru hedef” olarak tanımladı. Türkiye’den Tualcom ve Dowaksa’nın İHA üretimine katkı sağladığı iddia edildi. Dmitry Medvedev bu listenin “potansiyel imha listesi” olduğunu açıkladı. Bu gelişme Türkiye–Rusya ilişkilerinde yeni bir gerilim riski oluşturuyor.
Genel Görünüm
Jeopolitik riskler enerji fiyatları üzerinden enflasyonu beslerken, küresel piyasalarda oynaklık artıyor. Yapay zeka ve enerji talebi yeni ekonomik dengeyi şekillendiriyor. Türkiye dahil gelişmekte olan ülkeler dış şoklara karşı daha hassas bir döneme giriyor. Kısa vadede piyasa yönü jeopolitik gelişmeler tarafından belirlenmeye devam edecek.
Piyasalar
Küresel piyasalarda günün ikinci yarısında jeopolitik gelişmelerin etkisiyle temkinli ve yönsüz bir görünüm öne çıkıyor. ABD borsalarında sınırlı geri çekilmeler dikkat çekerken, yukarı yönlü hareketlerin güçlü bir şekilde desteklenmediği görülüyor. S&P 500 endeksi 7035 seviyesinin üzerinde tutunmaya devam ederken, Nasdaq 100 26.000 seviyesinin üzerinde kalıyor ancak her iki endekste de yaklaşık %0.40 civarında zayıf geri çekilmeler yaşanıyor. Bu tablo, yatırımcıların risk almakta isteksiz olduğunu ve piyasada “bekle-gör” yaklaşımının hakim olduğunu gösteriyor.
Emtia tarafında ise daha belirgin bir ayrışma söz konusu. Petrol fiyatları jeopolitik risklerin etkisiyle %3 yükselerek 94.73 dolar seviyesine çıkarken, enerji tarafı yeniden fiyatlamaların merkezine yerleşmiş durumda. Buna karşılık değerli ve baz metallerde zayıf bir seyir dikkat çekiyor; gümüş %0.1 düşüşle 78.65 seviyesine gerilerken, paladyum %0.11, platin %0.70 ve bakır %0.20 oranında değer kaybetti. Altın ise sınırlı bir yükselişle 4.793 dolar civarında dengelenerek güvenli liman talebinin kontrollü şekilde sürdüğüne işaret ediyor.
Genel çerçevede piyasalar net bir yön üretmekte zorlanırken, jeopolitik riskler ve enerji fiyatlarındaki artış fiyatlamaların ana belirleyicisi olmaya devam ediyor. ABD borsalarında yukarı yönlü momentumun zayıf kalması ve petrolün yükselmesi, enflasyon tarafında risklerin canlı olduğunu gösterirken, kısa vadede dalgalı ancak yönsüz bir piyasa yapısının devam edebileceğine işaret ediyor.