
BS EKONOMİ | ORTAK AKIL KÜRESEL PORTFÖY — GLOBAL ETF VE YABANCI HİSSE
22 Kasım 2026 | Golden Swan Araştırma Raporu | 18 yatırım aracı (10 ETF + 8 hisse)
Model referansı: BS Ekonomi – Ortak Akıl Küresel Portföyü’nün son onaylı listesi (28 Ekim 2026; 17 Kasım 2026 yazısında teyit edildi). Model eşit ağırlık ilkesiyle izlenir: her varlık için hedef ağırlık yaklaşık %5,56. Eski 15 Ekim referansındaki %65 ETF / %30 hisse / %5 nakit dağılımı resmî modelin yerine geçmez; SK hynix (SKHY), AGNC ve Amphenol (APH) yalnızca eski takip tablosunda yer aldığı için yazının sonunda “izleme listesi” olarak ele alınmıştır. Bu yazıda modelde herhangi bir değişiklik yapılmamıştır.
Bu raporun amacı yalnızca portföydeki araçları tanıtmak değil. Her yatırım aracının arkasındaki ekonomik mekanizmayı, para kazanmasını sağlayabilecek gelişmeleri, kayıp yaratabilecek riskleri ve hangi verileri izlememiz gerektiğini açıklamak.
Önce önemli bir ayrım yapalım: Bir şirketin iyi olması, hissesinin her fiyattan iyi yatırım olduğu anlamına gelmez. Aynı şekilde güçlü bir yatırım teması da mutlaka güçlü borsa getirisi yaratmaz.
Bir yatırım aracını değerlendirirken dört ayrı soruya cevap arıyoruz:
| Grup | Varlık sayısı | Model ağırlığı (eşit ağırlık) |
|---|---|---|
| ETF’ler | 10 | %55,6 |
| Doğrudan hisseler | 8 | %44,4 |
| Toplam | 18 | %100 |
Modelde ayrı bir nakit kalemi yok; nakde en yakın araç, çok kısa vadeli ABD Hazine bonolarını taşıyan SGOV. Her yatırımcı kendi gerçek ağırlıklarını kendi risk profiline göre belirler; model ağırlıkları yalnızca ortak referanstır.
Bu portföyün ana ekonomik bahisleri şunlar: ABD şirket kârları, yapay zekâ ve yarı iletken yatırımları, elektrik talebi, enerji altyapısı, nükleer enerji, bakır, altın, sağlık ve faiz.
Ancak bu temaların bir kısmı birbirinden bağımsız değil. Örneğin yapay zekâ yatırımlarındaki yavaşlama yalnızca NVDA veya SMH’yi değil, veri merkezi elektrik talebi üzerinden VST ve BE’yi de etkileyebilir.
Dolayısıyla raporun temel sorusu şu:
18 ayrı yatırım aracımız var; peki gerçekten 18 farklı riskimiz mi var?
ETF, borsada işlem gören yatırım fonudur. Tek bir şirket yerine, belirli bir endeksi, sektörü veya yatırım temasını izleyen varlık sepetine yatırım yapmamızı sağlar. Fakat ETF’lerin hepsi aynı derecede çeşitlendirilmiş değildir.
Model ağırlığı ~%5,56 · ABD büyük şirketleri · Ana piyasa omurgası
Ne satın alıyoruz? SPY, S&P 500 endeksini izler. Apple, Microsoft, Nvidia, Amazon, Alphabet gibi ABD’nin büyük şirketlerini içeren geniş bir sepet. Ancak piyasa değeri ağırlıklı olduğu için en büyük şirketlerin etkisi çok daha fazladır.
Nereden etkilenir? ABD ekonomik büyümesi, şirket kârları, Fed faiz politikası, uzun vadeli tahvil getirileri ve yatırımcıların risk iştahı. Ekonomi büyürken kâr beklentileri yükselirse olumlu etkilenebilir. Ancak faiz yükselirse gelecekteki kârların bugünkü değeri düşebilir.
Fırsat: ABD şirketlerinin verimlilik artışı, yapay zekâ kullanımından elde edilen tasarruflar ve geniş tabanlı kâr büyümesi. Sadece teknoloji değil, finans, sanayi ve sağlık da yükselişe katılırsa daha sağlıklı bir tablo oluşur.
Risk: Endeksin teknoloji devlerine yoğunlaşması. 18 Kasım 2026 itibarıyla SPY’ın yaklaşık %35,5’i bilgi teknolojisi sektöründeydi (State Street Global Advisors). Microsoft ve Nvidia gibi hisseler ayrıca portföyümüzde doğrudan bulunduğu için aynı şirketleri iki defa taşıyoruz.
Neye bakmalıyız? S&P 500 şirketlerinin ileriye dönük F/K oranı, gelecek 12 ay kâr tahminleri, ABD 10 yıllık reel faiz, endeksin 200 günlük ortalaması ve eşit ağırlıklı S&P 500’ün SPY’a göre performansı.
Benim portföy yorumum: SPY, portföyün ana ABD hisse senedi ölçütü. Onu anlamak için sadece endeksin yükselip yükselmediğine değil, yükselişe kaç şirketin katıldığına bakmalıyız.
Model ağırlığı ~%5,56 · Nasdaq-100 · Büyük ölçekli büyüme şirketleri
Ne satın alıyoruz? Nasdaq’ta işlem gören en büyük 100 finans dışı şirketin endeksini. Teknoloji ağırlığı yüksek olmakla birlikte yalnızca teknoloji fonu değildir; tüketim, iletişim ve sağlık şirketleri de içerir.
Nereden etkilenir? Fed faizleri, ABD reel tahvil getirileri, teknoloji şirketlerinin bilanço büyümesi, yapay zekâ yatırımları ve özellikle büyük teknoloji şirketlerinin sermaye harcamaları.
Fırsat: Yazılım, bulut, otomasyon ve yapay zekânın şirket kârlılığını artırması. Büyüme beklentileri yüksekken faizlerin düşmesi de değerlemeyi destekleyebilir.
Risk: Pahalı değerlemeler, yoğunlaşma, beklentilerin çok yüksek olması. Şirketlerin kârı büyüse bile piyasa daha önce çok yüksek büyüme fiyatladıysa hisse düşebilir.
Neye bakmalıyız? QQQ/SPY göreli performansı, Nasdaq-100 ileri F/K, ABD 10 yıllık reel faiz, büyük teknoloji şirketlerinin yatırım harcamaları ve kâr tahmini revizyonları.
Portföy yorumum: QQQ, SPY’dan tamamen bağımsız bir çeşitlendirme sağlamıyor; büyük teknoloji riskini artırıyor. Fonun kendisi de yoğunlaşma riskine dikkat çekiyor (Invesco).
Model ağırlığı ~%5,56 · Yarı iletkenler · Yapay zekâ donanımı
Ne satın alıyoruz? Yarı iletken tasarımı, üretimi ve ekipmanlarıyla ilişkili şirketler. Nvidia gibi çip tasarımcıları, TSMC gibi üreticiler ve ASML gibi üretim ekipmanı şirketleri bu ekosistemin farklı halkalarıdır. Güncel fon ağırlıkları ayrıca kontrol edilmelidir.
Nereden etkilenir? Veri merkezi yatırımları, yapay zekâ hızlandırıcı talebi, bellek fiyatları, yarı iletken üretim kapasitesi, Tayvan jeopolitiği ve ABD-Çin teknoloji kısıtlamaları.
Fırsat: Yapay zekâ işlem gücü ihtiyacının artması, yüksek bant genişlikli bellek talebi, gelişmiş paketleme ve yeni üretim teknolojileri.
Risk: Sektörün döngüsel yapısı. Üretim kapasitesi talebin üzerine çıkarsa fiyatlar ve kâr marjları hızla düşebilir. Ayrıca NVDA ve MU ile doğrudan çakışma var.
Neye bakmalıyız? TSMC aylık satışları, ASML siparişleri, DRAM/HBM fiyatları, Nvidia veri merkezi gelirleri, çip stokları, SMH/QQQ göreli gücü.
Portföy yorumum: Bu ETF, portföyün yüksek büyüme potansiyeli kadar en sert dalgalanabilecek parçalarından biri. Yapay zekâ talebi ile çip şirketlerinin borsa değerlemesini birbirinden ayırmalıyız.
Model ağırlığı ~%5,56 · Elektrik, gaz ve su hizmetleri
Ne satın alıyoruz? ABD’nin düzenlemeye tabi elektrik, gaz ve diğer kamu hizmeti şirketleri. Bu şirketlerin gelirleri çoğunlukla nispeten öngörülebilir; ancak yatırımları çok yüksek sermaye gerektirir.
Nereden etkilenir? Tahvil faizleri, elektrik talebi, şebeke yatırımları, düzenleyicilerin izin verdiği sermaye getirisi, borçlanma maliyeti ve enerji fiyatları.
Fırsat: Veri merkezlerinin elektrik tüketimi, elektrifikasyon, eskiyen şebekelerin yenilenmesi ve uzun vadeli altyapı yatırımları.
Risk: Faiz artışı. Şirketler borçla yatırım yaptığı için finansman maliyetleri yükselir. Ayrıca yüksek yatırım harcamasının tüketici tarifelerine yansıtılması düzenleyici onay gerektirebilir.
Neye bakmalıyız? ABD 10 yıllık tahvil faizi, elektrik talep tahminleri, şirketlerin sermaye yatırım planları, kredi notları, temettü karşılama oranı ve XLU/SPY göreli performansı.
Portföy yorumum: XLU’yu yalnızca savunmacı bir temettü fonu gibi görmemek gerekiyor. Elektrik talebi büyümesi fırsat yaratırken faiz ve regülasyon önemli risk oluşturuyor.
Model ağırlığı ~%5,56 · ABD altyapısı, sanayi ve inşaat
Ne satın alıyoruz? ABD’de altyapı yatırımlarından yararlanabilecek mühendislik, inşaat, çelik, makine, malzeme ve ulaştırma şirketleri. Bu bir altyapı tahvil fonu değil; altyapı faaliyetleriyle bağlantılı şirketlerin hisse fonu.
Nereden etkilenir? ABD kamu altyapı harcamaları, özel sektör fabrika yatırımları, inşaat siparişleri, çelik fiyatları, işçilik maliyetleri ve ekonomik büyüme.
Fırsat: Elektrik şebekesi, sanayi tesisleri, ulaşım ve üretim altyapısının yenilenmesi.
Risk: Kamu projelerinin ertelenmesi, bütçe kısıntıları, yüksek malzeme maliyeti ve ekonomik durgunluk. Fonun önemli bölümü sanayi ve malzeme şirketlerinde olduğundan resesyona karşı tamamen koruyucu değildir.
Neye bakmalıyız? ABD inşaat harcamaları, ISM imalat endeksi, altyapı şirketlerinin sipariş birikimi, faaliyet marjları ve federal harcama gerçekleşmeleri.
Somut veri: 20 Kasım itibarıyla fonun gider oranı %0,47; portföyünde 98 şirket bulunuyor. 31 Ekim sektör dağılımında sanayi yaklaşık %71, malzeme %24 ağırlığındaydı (Global X).
Portföy yorumum: PAVE, teknoloji ağırlığını azaltırken reel ekonomiye açılıyor. Ancak büyüme yavaşlarsa sanayi hisselerinin de sert etkilenebileceğini unutmamak gerekiyor.
Model ağırlığı ~%5,56 · Uranyum ve nükleer enerji zinciri
Ne satın alıyoruz? Uranyum madenciliği ve nükleer enerji değer zincirindeki şirketlere yatırım yapan bir fon. Doğrudan fiziksel uranyum fiyatını birebir izlemek zorunda değildir.
Nereden etkilenir? Uranyum spot ve uzun vadeli sözleşme fiyatları, nükleer santral yatırımları, madencilik arzı, Kazakistan/Kanada üretimi, ABD enerji politikası ve jeopolitik.
Fırsat: Nükleer enerjinin düşük karbonlu ve kesintisiz elektrik kaynağı olarak önem kazanması, yeni reaktörler ve mevcut santrallerin ömür uzatmaları.
Risk: Uranyum madencilerinin yüksek oynaklığı, üretim gecikmeleri, siyasi kararlar, nükleer güvenlik algısı ve tema hisselerinin aşırı değerlenmesi.
Neye bakmalıyız? Uzun vadeli uranyum sözleşme fiyatları, Cameco sözleşmeleri, Kazatomprom üretim rehberliği, reaktör devreye alma takvimi ve uranyum arz-talep açığı.
Portföy yorumum: URA, enerji dönüşümünün farklı bir ayağına yatırım yapıyor. Fakat nükleer enerji talebinin artmasıyla madencilik hisselerinin aynı anda yükselmesi garanti değil.
Model ağırlığı ~%5,56 · Bakır madencileri
Ne satın alıyoruz? Bakır üreten madencilik şirketleri. Bakır fiyatıyla güçlü ilişkileri olabilir ama şirketlerin borçları, maliyetleri, üretim sorunları ve diğer metal gelirleri nedeniyle birebir aynı hareket etmezler.
Nereden etkilenir? Çin sanayi ve inşaat talebi, küresel elektrikleşme, şebeke yatırımları, bakır arzı, dolar endeksi ve madencilik maliyetleri.
Fırsat: Elektrikli araçlar, enerji iletim hatları, veri merkezleri ve yeni maden yatırımlarının uzun sürmesi nedeniyle oluşabilecek arz sıkışıklığı.
Risk: Çin ekonomisinde yavaşlama, yeni arzın beklenenden hızlı gelmesi, maliyet enflasyonu, maden kazaları ve siyasi müdahaleler.
Neye bakmalıyız? LME bakır fiyatı, LME/SHFE stokları, Çin PMI, bakır işleme ücretleri, büyük maden şirketlerinin üretim tahminleri.
Portföy yorumum: COPX, elektrikleşme temasını emtia üreticileri üzerinden taşıyor. PAVE ve XLU ile ortak altyapı teması var ama ekonomik duyarlılıkları farklı.
Model ağırlığı ~%5,56 · Fiziksel altın fiyatı maruziyeti
Ne satın alıyoruz? Altın fiyatını, fon giderleri düşüldükten sonra izlemeyi amaçlayan fiziksel altın destekli bir yatırım aracı. Altın madenciliği şirketlerine değil, altının kendisine ekonomik maruziyet sağlıyor.
Nereden etkilenir? ABD reel faizleri, dolar, merkez bankası altın alımları, jeopolitik belirsizlik, yatırım fonu akımları ve enflasyon beklentileri.
Fırsat: Reel faizlerin gerilemesi, para birimlerine güvenin zayıflaması, merkez bankalarının rezerv çeşitlendirmesi ve jeopolitik risk artışı.
Risk: Reel faizlerin yükselmesi, doların güçlenmesi, yatırımcıların altından çıkması. Altın düzenli faiz veya temettü üretmez.
Neye bakmalıyız? ABD 10 yıllık TIPS reel faizi, DXY, merkez bankası alımları, altın ETF giriş-çıkışları ve ons altının uzun vadeli trendi.
Portföy yorumum: GLD, teknoloji ve sanayi risklerine karşı farklı bir makro faktör sunuyor. Ama her piyasa krizinde mutlaka yükselmesini beklemek yanlış. Geçen hafta bunun canlı örneğini gördük: hisselerle birlikte ons altın da haftalık yaklaşık %8,9 geriledi.
Model ağırlığı ~%5,56 · Çok kısa vadeli ABD Hazine bonoları
Ne satın alıyoruz? Vadesine çok kısa süre kalmış ABD Hazine bonolarını. Bu, uzun vadeli tahvil fonlarından farklıdır; faiz değişimlerine fiyat duyarlılığı oldukça düşüktür.
Nereden etkilenir? Fed politika faizi ve kısa vadeli ABD Hazine bonosu getirileri.
Fırsat: Düşük fiyat oynaklığıyla dolar bazlı faiz geliri elde etmek ve portföyde likit bir dengeleyici bulundurmak.
Risk: Fed faiz indirdiğinde yeniden yatırım getirisi düşer. Ayrıca doların TL karşısında değer kaybetmesi TL bazlı sonucu olumsuz etkileyebilir.
Çok önemli ayrıntı: SGOV düzenli gelir dağıtır. Dağıtım tarihinde fon fiyatındaki mekanik düşüşü yatırım zararı saymamak gerekir. Dağıtımlar dahil toplam getiri izlenmelidir.
Neye bakmalıyız? 3 aylık Hazine bonosu getirisi, Fed efektif faizi, 30 günlük SEC getirisi, dağıtım tarihleri ve toplam getiri.
Portföy yorumum: Modelde ayrı bir nakit kalemi olmadığı için SGOV, portföyün nakde en yakın ve likidite sağlayan parçası. Ancak SGOV ile nakit aynı şey değil: SGOV faiz getirisi üretmeye çalışır; nakdin getirisi ise tutulduğu hesap ve para birimine bağlıdır.
Model ağırlığı ~%5,56 · ABD dışı gelişmiş piyasalar
Ne satın alıyoruz? Avrupa, Japonya, Kanada, Avustralya ve diğer gelişmiş piyasalardaki şirketlerden oluşan geniş bir hisse sepeti. ABD dışı coğrafi çeşitlendirme sağlar.
Nereden etkilenir? Avrupa ve Japonya ekonomik büyümesi, ECB ve Japonya Merkez Bankası politikaları, yerel şirket kârları ve doların diğer para birimlerine karşı değeri.
Fırsat: ABD dışı şirketlerde değerleme avantajı, Avrupa sanayi toparlanması, Japonya’da kurumsal yönetim iyileşmesi ve doların zayıflaması.
Risk: Avrupa büyümesinin zayıf kalması, Japonya’da yen ve faiz oynaklığı, küresel ticaret sorunları.
Neye bakmalıyız? STOXX 600, TOPIX, Avrupa PMI, Japonya ücret/enflasyon verileri, EUR/USD, USD/JPY ve VEA/SPY göreli performansı.
Portföy yorumum: VEA, portföydeki ABD yoğunlaşmasını azaltan önemli araçlardan biri. Ancak küresel hisse satışlarında ABD’den tamamen bağımsız hareket etmez.
ETF’lerde birden fazla şirketin riskini alıyoruz. Burada ise doğrudan şirket riskini üstleniyoruz. Yönetim, ürün, bilanço, rekabet ve şirket değerlemesi çok daha önemli hale geliyor.
İş modeli: Azure bulut hizmetleri, Microsoft 365, Windows, kurumsal yazılım, siber güvenlik ve yapay zekâ hizmetleri. Abonelik ve kurumsal müşteri ilişkileri tekrarlayan gelir yaratıyor.
Nereden etkileniyor? Azure büyümesi, Copilot kullanımının ücretli gelire dönüşmesi, veri merkezi kapasitesi, kurumsal teknoloji bütçeleri ve ABD faizleri.
Fırsatlar: Mevcut kurumsal müşteri tabanına yapay zekâ ürünleri satmak, Azure kullanımını büyütmek ve müşterilerin farklı yazılım ihtiyaçlarını aynı platformda toplamak.
Riskler: Veri merkezlerine yapılan dev yatırımların getirisi beklentiyi karşılamayabilir. Yapay zekâ altyapısı amortismanı ve enerji maliyetleri serbest nakit akışını baskılayabilir. Bulut rekabeti ve düzenleyici incelemeler de önemli.
İzlenecek göstergeler: Azure büyümesi, bulut brüt marjı, sermaye harcaması/gelir oranı, serbest nakit akışı, Copilot ücretli müşteri sayısı ve kalan sözleşme yükümlülükleri.
Portföy rolü: Yapay zekâdan yazılım ve bulut geliri elde eden büyük şirket. SPY ve QQQ üzerinden de dolaylı olarak taşınıyor.
İş modeli: Yapay zekâ işlemcileri, hızlandırıcı sistemler, ağ donanımı ve CUDA yazılım ekosistemi. Yalnız çip değil, bütünleşik hesaplama altyapısı satıyor.
Nereden etkileniyor? Microsoft, Amazon, Google ve diğer büyük müşterilerin yapay zekâ harcamaları; gelişmiş üretim kapasitesi; TSMC ve bellek tedariki; ABD-Çin ihracat kısıtlamaları.
Fırsatlar: Yapay zekâ eğitiminin yanında çıkarım işlemlerinin büyümesi, yeni işlemci mimarileri, ağ ürünleri ve yazılım ekosisteminin müşteri bağlılığı yaratması.
Riskler: Müşteri yoğunlaşması, özel tasarım çiplerle rekabet, ihracat kısıtlamaları, yüksek beklentiler ve büyüme hızının normalleşmesi.
Somut gelişme: Nvidia’nın 17 Kasım 2026’da açıkladığı mali 2027 üçüncü çeyrek geliri 115,8 milyar dolar (yıllık %103 artış), veri merkezi geliri 107,6 milyar dolar. Şirket dördüncü çeyrek için 130 milyar dolar ±%3 gelir öngörüyor ve bu tahmine Çin’den veri merkezi hesaplama geliri dahil etmiyor (Nvidia Yatırımcı İlişkileri). Bunlar güçlü büyüme göstergeleri; ancak hisse değerlemesinin ucuz olduğunu tek başına kanıtlamaz.
Güncel risk notu (22 Kasım): Rekor bilançoya rağmen hisse 16–20 Kasım haftasında yaklaşık %22,9 düşerek 125,53 dolardan kapandı. Düşüşün arka planında Jensen Huang’ın 12 Kasım’da CEO’luktan ani ayrılması (Colette Kress geçici CEO) ve 20 Kasım’da Reuters’ın SEC’in şirketin muhasebe uygulamalarını incelediğini haber vermesi var. Bir incelemenin açılması yanlış yapıldığı anlamına gelmez; SEC henüz herhangi bir yaptırım açıklamadı. Ama yönetim ve denetim belirsizliği netleşmeden, güçlü kâr rakamları tek başına fiyatı taşımaya yetmiyor.
İzlenecek göstergeler: Veri merkezi gelir büyümesi, brüt marj, sipariş kapasitesi, müşterilerin sermaye harcamaları, TSMC üretimi, rakip hızlandırıcıların pazar payı; ayrıca SEC incelemesine ve kalıcı CEO seçimine dair şirket açıklamaları.
Portföy rolü: En doğrudan yapay zekâ donanımı maruziyetlerinden biri. SMH, QQQ ve SPY ile ciddi örtüşme var.
İş modeli: Diyabet, obezite ve diğer hastalıklar için ilaç geliştirme, üretim ve satış. Mounjaro ve Zepbound gibi ürünler büyüme beklentisinin önemli unsurları.
Nereden etkileniyor? Obezite tedavilerine talep, üretim kapasitesi, ilaç fiyatları, sağlık sigortalarının geri ödeme kararları, FDA onayları ve rakip ürünlerin klinik sonuçları.
Fırsatlar: Obezite tedavisinin yaygınlaşması, yeni kullanım alanları, farklı uygulama biçimleri ve uluslararası pazar büyümesi.
Riskler: Çok yüksek büyüme beklentilerinin değerlemeye yansıması, fiyat baskısı, üretim kapasitesi, ilaç güvenliği, patentler ve Novo Nordisk başta olmak üzere rekabet.
İzlenecek göstergeler: Obezite ilaçlarının satış büyümesi, reçete hacmi, üretim kapasitesi, brüt marj, geri ödeme kapsamı, klinik araştırma sonuçları ve ileri F/K.
Portföy rolü: Teknoloji dışı sağlık büyümesi. Ancak yüksek büyüme beklentisi nedeniyle faiz ve değerleme riskinden tamamen bağımsız değil.
İş modeli: ABD’de elektrik üretimi ve perakende elektrik faaliyetleri. Nükleer ve doğal gaz gibi farklı üretim kaynakları üzerinden elektrik talebine maruz kalıyor.
Nereden etkileniyor? Toptan elektrik fiyatları, doğal gaz fiyatı, veri merkezi elektrik talebi, üretim kapasitesi, enerji sözleşmeleri ve piyasa düzenlemeleri.
Fırsatlar: Sürekli ve güvenilir elektrik ihtiyacının artması, mevcut santrallerin stratejik değer kazanması, uzun vadeli elektrik alım anlaşmaları.
Riskler: Elektrik fiyatlarının düşmesi, santral arızaları, yakıt maliyeti, çevre düzenlemeleri ve yanlış korunma işlemleri. Elektrik talebinin artması şirket kârının aynı oranda artacağı anlamına gelmez.
İzlenecek göstergeler: ERCOT/PJM elektrik fiyatları, kapasite piyasası fiyatları, santral kullanılabilirliği, hedge oranı, düzeltilmiş FAVÖK, serbest nakit akışı ve borç.
Portföy rolü: Yapay zekânın elektrik altyapısına yansıması. XLU ve URA ile tema ilişkisi bulunuyor.
İş modeli: Kurumların bilgi teknolojisi, insan kaynakları, müşteri hizmetleri ve iş süreçlerini otomatikleştiren abonelik tabanlı yazılım.
Nereden etkileniyor? Kurumsal yazılım bütçeleri, abonelik yenilemeleri, yeni sözleşmeler, yapay zekâ özelliklerinin fiyatlandırılması ve faizler.
Fırsatlar: Yapay zekâ destekli iş akışları, kurumsal otomasyon, müşteri başına daha fazla ürün satışı ve tekrarlayan abonelik geliri.
Riskler: Yüksek değerleme, rekabet, kurumsal bütçe kısıntıları ve yapay zekânın mevcut yazılım iş modellerini dönüştürmesi.
İzlenecek göstergeler: Abonelik gelir büyümesi, mevcut kalan sözleşme yükümlülükleri (cRPO), yenileme oranları, faaliyet marjı, serbest nakit akışı ve hisse bazlı ödeme giderleri.
Portföy rolü: Yapay zekâ yazılım uygulamaları. MSFT ile kurumsal yazılım teması çakışıyor.
Teknik uyarı: NOW için geçmiş fiyatlarla bugünkü fiyat karşılaştırılırken hisse bölünmeleri düzeltilmiş seri kullanılmalı.
İş modeli: DRAM, NAND ve yüksek bant genişlikli bellek (HBM) üretimi. Yapay zekâ sistemlerinin hızlı veri işleyebilmesi için bellek kritik.
Nereden etkileniyor? DRAM/NAND fiyatları, HBM talebi, üretim kapasitesi, stok döngüsü, veri merkezi yatırımları ve rakiplerin arz kararları.
Fırsatlar: HBM’nin daha yüksek katma değerli ürün haline gelmesi, yapay zekâ sunucularında bellek miktarının artması ve arz disiplininin korunması.
Riskler: Bellek sektöründe arz fazlası, fiyat çöküşü, yüksek sermaye harcaması, üretim verimliliği ve teknolojik rekabet.
İzlenecek göstergeler: DRAM ve NAND sözleşme fiyatları, HBM satış karması, brüt marj, stok günleri, sermaye harcaması, serbest nakit akışı.
Portföy rolü: Yapay zekâ bellek zinciri. SMH ve NVDA ile bağlantılı; izleme listesindeki SK hynix’in doğrudan rakibi.
İş modeli: İlaç ve aşı geliştirme, üretim ve satış. Olgun ürünlerden gelen nakit akışını yeni ilaç geliştirme ve satın almalarla desteklemeye çalışıyor.
Nereden etkileniyor? Patent süreleri, yeni ilaç onayları, ilaç fiyatlandırma politikası, Ar-Ge başarısı, satın alma entegrasyonu ve borç maliyetleri.
Fırsatlar: Yeni ürünlerin satışa dönüşmesi, maliyet disiplininin iyileşmesi, onkoloji ve diğer tedavi alanlarındaki ürün portföyü.
Riskler: Patent kaybı, beklenenden zayıf yeni ürün satışları, başarısız klinik çalışmalar ve yüksek borç.
İzlenecek göstergeler: COVID dışı satış büyümesi, yeni ürün gelirleri, serbest nakit akışı, net borç/FAVÖK, temettü karşılama oranı ve patent bitiş takvimi.
Portföy rolü: LLY’ye kıyasla farklı olgunluk ve değerleme özelliklerine sahip sağlık hissesi. Sağlık sektöründe çeşitlendirme sağlasa da aynı ilaç düzenlemelerine maruz kalıyor.
İş modeli: Katı oksit yakıt hücresi teknolojisiyle yerinde elektrik üretim sistemleri. Özellikle şebeke bağlantısının geciktiği veya kesintisiz elektrik ihtiyacının yüksek olduğu tesisler için alternatif sunuyor.
Nereden etkileniyor? Veri merkezi elektrik talebi, doğal gaz fiyatları, sistem kurulum maliyeti, büyük müşteri sözleşmeleri, üretim ölçeği ve finansman koşulları.
Fırsatlar: Şebeke bağlantı sürelerinin uzaması, veri merkezlerinin kesintisiz enerji arayışı ve dağıtık üretim ihtiyacı.
Riskler: Yüksek büyüme beklentisi, proje uygulama riski, sermaye ihtiyacı, teknoloji maliyeti, rekabet ve müşteri yoğunlaşması. Ayrıca doğal gaz kullanılan sistemler için karbon emisyonu ve regülasyon riski var.
İzlenecek göstergeler: Sipariş birikimi, siparişlerin gelir ve nakde dönüşümü, brüt marj, sistem başına maliyet, kurulu kapasite, serbest nakit akışı ve hisse sulanması.
Portföy rolü: VST’den farklı olarak elektrik üretim teknolojisi ve ekipmanı riski. İkisi de veri merkezi elektriği temasına bağlı ama iş modelleri farklı.
Özel takip: Daha önce kullanılan 248–250 dolar referansı, bugünkü değerleme veya teknik destek olarak otomatik kabul edilmemeli. Tarih, bölünme düzeltmesi ve güncel kapanışla yeniden karşılaştırılmalı.
Aşağıdaki üç hisse önceki portföy takip tablosunda yer alıyordu; resmî Ortak Akıl modelinin bileşeni değiller. Analizlerini izleme amacıyla koruyoruz.
SK hynix (SKHY): Güney Kore merkezli DRAM, NAND ve HBM üreticisi; yapay zekâ sunucularının bellek ihtiyacında önemli oyunculardan. Sembol kimliği konusunda güçlü kanıt var: SEC belgesi, SK hynix Amerikan depo hisselerinin Nasdaq’ta SKHY koduyla işlem gördüğünü belirtiyor; StockAnalysis 20 Kasım 2026 normal seans kapanışını 103,57 dolar olarak gösteriyor. Ancak hangi depo hisse oranının esas alındığı ayrıca teyit edilmelidir. MU ile aynı bellek döngüsüne bağlı olduğu için modele eklenmesi, bağımsız bir çeşitlendirme değil aynı riskin ikinci kez alınması anlamına gelir. İzlenecekler: HBM pazar payı, DRAM fiyatları, KRW/USD, depo hissesi ile Kore’deki ana hisse arasındaki fiyat ilişkisi.
AGNC Investment (AGNC): Devlet kurumlarıyla ilişkili konut ipoteğine dayalı menkul kıymetlere yatırım yapan, kaldıraçlı bir mortgage GYO’su (mREIT). ABD faizleri, mortgage spreadleri, repo finansman maliyeti ve faiz oynaklığından etkilenir. Riskleri yüksek kaldıraç, defter değeri kaybı ve temettü kesintisi. SGOV ile karıştırılmamalı: SGOV kısa vadeli Hazine bonosu taşırken AGNC kaldıraçlı mortgage riski taşır. İzlenecekler: hisse başına maddi defter değeri, fiyat/defter değeri, kaldıraç, mortgage spreadi ve temettü karşılama.
Amphenol (APH): Elektronik konnektörler, sensörler, yüksek hızlı bağlantı çözümleri ve kablo sistemleri; veri merkezlerinden otomotive, savunmadan sanayiye geniş müşteri tabanı. Yapay zekâ altyapısının daha az görünür ama kritik bağlantı katmanı; bu yüzden NVDA ve SMH ile aynı yatırım döngüsünden etkilenebilir. İzlenecekler: organik satış büyümesi, faaliyet marjı, veri merkezi satışları, siparişler ve ileri F/K.
Aşağıdaki tablo, model varlıklarını ana temalarına göre gruplar. Her varlık tek bir temaya yazıldığı için toplam %100’dür; ancak temalar ekonomik olarak birbirine bağlıdır (örneğin yapay zekâ harcaması hem yarı iletken hem elektrik temasını etkiler).
| Tema | Doğrudan varlıklar | Model ağırlığı |
|---|---|---|
| Elektrik / nükleer / üretim | XLU, URA, VST, BE | %22,2 |
| Yarı iletken / bellek | SMH, NVDA, MU | %16,7 |
| Geniş ABD hisse piyasası | SPY, QQQ | %11,1 |
| Altyapı / bakır | PAVE, COPX | %11,1 |
| Sağlık / ilaç | LLY, PFE | %11,1 |
| Yazılım / bulut | MSFT, NOW | %11,1 |
| Altın | GLD | %5,6 |
| Kısa vadeli bono | SGOV | %5,6 |
| ABD dışı gelişmiş piyasalar | VEA | %5,6 |
Yapay zekâ yatırım döngüsüne doğrudan bağlı varlıklar (SMH, NVDA, MU, MSFT, NOW, VST, BE) tek başına modelin yaklaşık %38,9’unu oluşturuyor; QQQ ve SPY’ın içindeki büyük teknoloji ağırlığı eklendiğinde bu maruziyet daha da büyüyor.
SPY’ın 18 Kasım 2026’da açıklanan ağırlıklarına göre Microsoft %5,96, Nvidia %5,78, Eli Lilly %1,75 paya sahip (State Street Global Advisors). Bu durumda yalnızca SPY üzerinden modele gelen dolaylı ağırlıklar şöyledir:
| Şirket | Doğrudan | SPY içinden | En az toplam |
|---|---|---|---|
| Microsoft | %5,56 | %0,33 | %5,89 |
| Nvidia | %5,56 | %0,32 | %5,88 |
| Eli Lilly | %5,56 | %0,10 | %5,65 |
Bunlar QQQ ve SMH içindeki ek pozisyonları içermiyor. Dolayısıyla gerçek toplam şirket yoğunlaşmaları daha yüksek olabilir. SPY ağırlıkları 18 Kasım tarihli olduğundan, sonraki sert düşüşle birlikte Nvidia’nın endeks içindeki payı da değişmiştir.
Temel sonuç: Portföydeki ana risk, 18 enstrümanın birbirinden tamamen farklı hareket edeceğini varsaymak. Özellikle yapay zekâ harcamaları, uzun vadeli faizler ve küresel büyüme birçok pozisyonu aynı anda etkileyebilir. Geçen haftaki satış dalgası bu riski teoriden pratiğe taşıdı.
| Takip edilecek veri | Aktarım mekanizması | Öncelikle etkilenenler |
|---|---|---|
| ABD 10 yıllık reel faiz | Değerleme ve finansman maliyeti | QQQ, MSFT, NOW, GLD |
| Fed politika faizi | Kısa vadeli getiri, kredi maliyeti | SGOV, XLU |
| Yapay zekâ sermaye harcamaları | Çip, bellek, elektrik ve yazılım talebi | NVDA, SMH, MU, MSFT, VST, BE |
| DRAM/HBM fiyatları | Bellek üreticilerinin marjları | MU, SMH |
| ABD elektrik talebi | Üretim ve şebeke yatırımları | XLU, VST, BE |
| Uranyum sözleşme fiyatları | Nükleer yakıt zinciri kârlılığı | URA |
| Çin PMI / bakır stokları | Sanayi talebi ve metal fiyatları | COPX, PAVE |
| Dolar endeksi (DXY) | Emtia, kur ve uluslararası gelir etkisi | GLD, COPX, VEA |
| Obezite ilaç satışları | Gelir ve büyüme beklentileri | LLY |
| Piyasa genişliği / VIX | Risk iştahı ve zorunlu satış baskısı | SPY, QQQ, SMH |
Bütün 18 aracı her gün aynı yoğunlukta izlemek yerine, ekonomik tezleri değiştirebilecek göstergeleri bir arada takip etmek daha verimli. Haftalık kontrol listesi:
Bence en kritik beş soru şu:
Birincisi: Yapay zekâ yatırımları gerçek kâra dönüşüyor mu? Nvidia’nın satış büyümesi çok güçlü olabilir; ancak Microsoft’un, veri merkezi işletmecilerinin ve kurumsal müşterilerin bu harcamalardan yeterli ekonomik getiri elde edip etmediği ayrı bir konu. Bu zincirin sürdürülebilirliği belirleyici.
İkincisi: Elektrik talebindeki artış kimin kârına dönüşüyor? Elektrik üreten VST, düzenlemeye tabi şebeke şirketlerini taşıyan XLU ve yerinde üretim teknolojisi sunan BE aynı gelişmeden farklı biçimde etkilenir. Talep büyümesi kadar sözleşme fiyatı, sermaye maliyeti ve nakit akışı önemli.
Üçüncüsü: Altın ve kısa vadeli tahviller gerçekten denge sağlıyor mu? GLD ile SGOV’un rolleri farklı. Altın fiyatı dalgalanabilir; SGOV ise kısa vadeli faiz gelirine odaklanır. İkisinin de TL bazlı sonucu kurdan etkilenir.
Dördüncüsü: Aynı riski kaç defa satın aldık? SPY, QQQ, SMH, NVDA, MU ve MSFT arasında belirgin çakışmalar var. Burada yalnız ağırlıklara değil, şirket bazlı toplam maruziyete ve stres dönemlerinde korelasyonlara bakılmalı.
Beşincisi: Büyüme ile değerlemeyi ayırabiliyor muyuz? En iyi şirket bile aşırı yüksek beklentilerle fiyatlandığında kötü yatırım sonucu doğurabilir. Her şirket için büyüme, faaliyet marjı, serbest nakit akışı ve ileriye dönük değerleme birlikte okunmalı.
Bu raporu, ABD borsalarının yılların en sert haftalarından birini geride bıraktığı bir hafta sonunda yayımlıyoruz. S&P 500, 16–20 Kasım haftasını %8,6 kayıpla 6.910,39’dan kapattı. Bu, Nisan 2025’teki gümrük tarifesi şokundan bu yana en kötü hafta. Endeks art arda yedi gün düştü ve 6 Ekim’deki rekorunun %10’dan fazla altına inerek resmen “düzeltme” bölgesine girdi. Nasdaq Bileşik endeksi haftada %10 kaybetti ve 2026 yılı kazancını sildi. Dow Jones %8, Russell 2000 %7,5 geriledi; korku endeksi VIX 35,89’a yükseldi.
Satışın merkezinde yapay zekâ işlemi vardı. Nvidia rekor bilanço açıklamasına rağmen haftayı yaklaşık %23 kayıpla kapattı; bu, hissenin 2008’den bu yana en kötü haftası. Çip hisseleri 2001’den bu yana en kötü haftalarını yaşadı. İyi bilanço açıklayan teknoloji şirketlerinin bile açıklama günlerinde düşmesi, piyasanın artık “rakamlara” değil “risk primine” baktığını gösteriyor. Üstelik geleneksel sığınaklar da işe yaramadı: ons altın haftayı yaklaşık %8,9, gümüş %15’in üzerinde kayıpla kapattı.
Önce önemli bir not: Aşağıdaki hedeflerin çoğu 16–17 Kasım’da, S&P 500 yaklaşık 7.400 puan seviyesindeyken yazıldı. O günden bu yana endeks yaklaşık %7 daha düştü ve haftalık kaybın büyük bölümü perşembe ve cuma günlerine sıkıştı. Yani bu notların hiçbiri haftanın en sert iki gününü görmeden yazıldı; önümüzdeki günlerde revizyonlar gelebilir.
Kısacası Wall Street’in orta vadeli resmi hâlâ olumlu: büyük bankaların çoğu 2027 sonu için bugünkü seviyelerin belirgin üzerinde hedefler veriyor. Ama kısa vadede kimse dibin görüldüğünü söyleyemiyor. Nvidia özelinde ise birçok analist, yönetim ve SEC belirsizliği netleşmeden dip avcılığı yapılmamasını öneriyor.
Yıllardır savunduğum basit bir kural var: Düşerken alınmaz, yükselirken satılmaz. Bu kural hem panik satışına hem de “ucuzladı” diye düşen bıçağı tutmaya karşı bir sigortadır. Ucuzlayan bir şey daha da ucuzlayabilir; pahalılaşan bir şey de daha da pahalılaşabilir. Piyasa yönünü değiştirdiğini kendisi gösterene kadar, bizim tahminimizin bir önemi yoktur.
Bu kuralı Ortak Akıl Küresel Portföyü’ne uyguladığımda vardığım sonuçlar şunlar:
1. Şimdi panik satışı yok. Model portföydeki 18 varlığın tamamı için karar etiketi “Koru”. Geçen haftaki satış, tezlerimizi değil fiyatları değiştirdi. Nvidia’nın geliri iki katına çıktı; elektrik talebi, şebeke yatırımı ve obezite ilaçları gibi temalar bir haftada ortadan kalkmadı. Düzeltmenin dibinde satmak, kalıcı kaybı kesinleştirmenin en kısa yoludur.
2. Ama acele alım da yok. Morgan Stanley’nin “düşüşü fırsat bil” çağrısını ciddiye alıyorum, fakat zamanlama konusunda kendi kuralıma sadık kalıyorum. Endeks yedi gün üst üste düşmüşken, VIX 35’in üzerindeyken ve piyasanın en büyük şirketinde CEO ve SEC belirsizliği sürerken yeni para eklemek için acele etmeye gerek yok. Dip bir gün değil, bir süreçtir; onu kaçırmaktan değil, erken girmekten korkmalıyız.
3. Eşit ağırlığa dönüşü (yeniden dengelemeyi) erteliyoruz. Eşit ağırlıklı bir modelde, en çok düşen varlıklar (NVDA, MU, SMH) doğal olarak %5,56’nın altına iner. Bunları hemen hedef ağırlığa tamamlamak, aslında düşerken almak demektir. Bu yüzden yeniden dengelemeyi, düşüşün durduğuna dair işaretler gelene kadar bekletiyoruz. Aynı mantıkla, görece iyi dayanan varlıkları da “kâr alalım” diye satmıyoruz.
4. “Düşüş durdu” demek için neye bakacağım? Tek bir göstergeye değil, birkaçının birlikte iyileşmesine:
5. İşaretler geldiğinde: Kademeli ve dengeli. Tüm parayı tek seferde değil, parçalar halinde ve zamana yayarak kullanmak; ilk adımda yapay zekâ zincirine (SMH, NVDA, MU) değil, modelin geniş ve çeşitlendirici ayaklarına (SPY, VEA, sağlık) öncelik vermek. Zaten modelin yaklaşık %39’u doğrudan yapay zekâ döngüsüne bağlı; toparlanma döneminde bu yoğunlaşmayı büyütmek yerine dengelemek daha akıllıca.
6. Bu haftanın asıl dersi: Çeşitlendirme sanıldığı kadar geniş değildi. Altının hisselerle birlikte düşmesi, likidite satışlarında “her şeyin” satılabileceğini bir kez daha gösterdi. Bu hafta gerçek anlamda dengeleyici rolünü oynayan araç SGOV oldu. Kısa vadeli likidite tamponunun değeri, en çok böyle haftalarda anlaşılıyor.
Son söz: Uzun vadeli yatırımcı için düzeltmeler bir sınavdır, bir hüküm değil. Bankaların 2027 hedefleri haklı çıkarsa bugünkü seviyeler geriye dönüp bakıldığında fırsat olarak anılacak; haklı çıkmazsa sabırla beklemenin maliyeti, düşen bıçağı tutmanın maliyetinden çok daha düşük olacak. Bu yüzden şimdilik formülüm net: Elindekini koru, satma; yeni alım için piyasanın dönüşü teyit etmesini bekle; dönüş geldiğinde kademeli ve dengeli gir.
— Dr. Artunç Kocabalkan
Bu rapor, her yatırım aracının iş modelini, ekonomik hassasiyetini, fırsatını ve riskini açıklayan temel analiz ve yatırım mantığı raporudur. Tam güncel değerleme, bilanço ve teknik gösterge raporu değildir. Güncel teyit edilen bazı örnekler ayrıca işaretlendi; diğer varlıklarda güncel fiyat, F/K, RSI veya destek/direnç rakamları doğrulanmış gibi sunulmadı. Piyasa verileri 20 Kasım 2026 kapanışlarına, banka görüşleri 13–20 Kasım 2026 arasında yayımlanan notlara ve haberlere dayanmaktadır.
Başlıca kaynaklar:
Portföyde herhangi bir değişiklik yapılmadı. Bu rapor genel bilgilendirme ve eğitim amaçlıdır.
Yasal uyarı: Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir.
Son değerlendirme: Bu model yalnızca teknoloji portföyü değil; yapay zekâ, enerji, altyapı, emtia, sağlık ve faiz temalarının birleşimi. Fakat ekonomik hikâyeler arasındaki bağlantılar nedeniyle gerçek çeşitlendirme, sembol sayısının gösterdiğinden daha sınırlı olabilir. Bundan sonraki performans değerlendirmesinde en önemli çalışma, bu 18 enstrümanın şirket bazlı örtüşmesini, değerleme riskini ve birlikte düşme olasılığını sayısallaştırmak olacaktır.