İran’ın Hürmüz’ü açma planı Trump tarafından reddedildi; ancak ABD Başkanı görüşmelerin bu hafta süreceğini açıkladı. Suudi Arabistan borsası %0,8 yükselirken Hürmüz çevresindeki tanker operasyonlarının kapasite sınırına ulaştığı bildirildi. Brent 104,32 dolar, ABD 10 yıllık faizi %5,17, altın 4.291 dolar ve Bitcoin 84.402 dolar civarında yeni haftaya hazırlanıyor.

Pazar akşamı itibarıyla sabah raporundan sonra üç önemli gelişme var:

1. Trump’ın İran teklifini reddettiği artık resmen teyit edildi.
2. Trump, buna rağmen ABD–İran görüşmelerinin bu hafta devam etmesini beklediğini söyledi.
3. Suudi Arabistan borsası jeopolitik gerilime rağmen banka hisseleriyle yükseldi.

Bu nedenle pazartesi için tek yönlü “petrol kesin yükselir” tezi kurmak doğru olmaz.

Diplomatik teklif reddedildi; diplomasi bitmedi.

Akşamın yeni haberi: Ret gerekçesi belli oldu

İran’ın önerisi, Hürmüz’ün açılması karşılığında yaptırımların hemen kaldırılmasını ve dondurulmuş varlıkların serbest bırakılmasını öngörüyordu.

ABD’nin Birleşmiş Milletler temsilcisi Mike Waltz, Trump’ın İran’ın önce bütün taleplerinin yerine getirilmesini istemesine ve daha sonra müzakere sözü vermesine güvenmediğini söyledi.

Buna karşılık Trump, ABD heyetinin İran ile bu hafta yeni görüşmeler yapmasını beklediğini açıkladı. İran da teklifin reddedildiğine ilişkin kesin yanıtın arabulucular tarafından kendisine henüz resmen iletilmediğini bildirdi. Reuters

Bu ayrıntı pazartesi fiyatlaması açısından önemli:

• Teklif reddedildi: Cuma günkü iyimserliğin bir kısmı geri alınabilir.
• Görüşmeler sürecek: Brent’te kontrolsüz yükseliş sınırlanabilir.
• İran’ın koşulları değişmedi: Hürmüz’ün hızla ve koşulsuz açılması düşük olasılık.
• Yeni saldırı yoksa: İlk fiyat boşluğunun ardından kâr satışı gelebilir.

Körfez piyasaları korkuya teslim olmadı

Pazar günü açık olan bölge borsalarında tek yönlü bir riskten kaçış görülmedi:

• Suudi Arabistan TASI: +%0,8
• Al Rajhi Bank: +%2,5
• Saudi National Bank: +%2,3
• Katar: -%0,3
• Mısır EGX30: -%1,4

Suudi piyasasının yükselmesi, Hürmüz sorununun çözüldüğü anlamına gelmiyor. Yükseliş ağırlıklı olarak büyük banka hisselerinden geldi. Ancak yerel yatırımcının hafta sonu gelişmelerini hemen sistemik bir kriz gibi fiyatlamadığını gösteriyor.

Aynı gün Suudi koalisyonu, ülkeye yönelen Husi balistik füzeleri ve İHA’larının önlendiğini bildirdi. Reuters

Bu tablo BIST için sınırlı ölçüde olumlu; fakat pazartesi İstanbul’un belirleyicisi Suudi borsasından çok Brent, dolar/TL ve fon kaynaklı likidite baskısı olacak.

Petrolün görünmeyen maliyeti: Varil geliyor, sistem normal çalışmıyor

Fiziksel petrol piyasasında dikkat çekici gelişme fiyatın kendisinden çok taşımacılık tarafında.

Reuters’ın Kpler verilerine dayanan haberine göre:

• Suudi Arabistan’ın Hürmüz üzerinden petrol ihracatı ağustostaki yaklaşık 900 bin varil/günden eylülde 3,6 milyon varil/güne çıkıyor.
• Aramco, eylül ve ekim teslimatı için Umman açıklarında gemiden gemiye aktarılmak üzere 60 milyon varilden fazla petrol sattı.
• Artan hacmin taşınması için 36–40 ilave VLCC süpertankere ihtiyaç duyuluyor.
• Orta Doğu–Çin hattındaki bir VLCC’nin günlük kiralama bedeli 1,27 milyon dolarla rekor seviyeye çıktı.
• Daha önce beş-yedi gün süren gemiden gemiye aktarım operasyonları yoğunluk nedeniyle yaklaşık 10 güne uzadı. Reuters

Bu, petrol arzının tamamen kesilmediğini fakat çok daha pahalı ve verimsiz bir sistem üzerinden sürdürüldüğünü gösteriyor.

Dolayısıyla Brent düşse bile:

• Navlun maliyeti yüksek kalabilir.
• Rafineriye ulaşan gerçek maliyet aynı hızda düşmeyebilir.
• Brent–WTI farkı geniş kalabilir.
• Dizel ve diğer ürün marjları ham petrolden ayrışabilir.
• Asya’daki ithalatçı ülkelerin enerji faturası baskı altında kalabilir.