YARGI, TRUMP’IN 1,8 MİLYAR DOLARLIK FONUNU DURDURDU Bir federal yargıç, Trump yönetiminin hükümet kaynaklı “hukukun silah olarak kullanılması” mağdurları için oluşturmayı planladığı ...
YARGI, TRUMP’IN 1,8 MİLYAR DOLARLIK FONUNU DURDURDU
Bir federal yargıç, Trump yönetiminin hükümet kaynaklı “hukukun silah olarak kullanılması” mağdurları için oluşturmayı planladığı 1,8 milyar dolarlık fonu geçici olarak durdurdu.
“Silahlandırmaya Karşı Fon” (Anti-Weaponisation Fund) adı verilen girişim birçok dava ile karşı karşıya bulunuyor. Bu davada başvuru sahipleri, fonun Demokrat yönetimler tarafından mağdur edildiğini öne süren kişilere fayda sağlarken, Cumhuriyetçi yönetimlerden zarar gördüğünü iddia edenleri kapsam dışı bıraktığını savundu. (The Economist)
TOM BARRACK SURİYE DOSYASINDA GÖREVİNİ SÜRDÜRECEK Mİ?
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, cuma günü X platformunda yaptığı açıklamada, ABD’nin Suriye Özel Temsilcisi olarak görev yapan Tom Barrack’ın bu unvanının sona erdiğini duyurdu.
Rubio açıklamasında, “Büyükelçi Tom Barrack, Suriye Özel Temsilcisi olarak paha biçilmez bir rol oynadı. Bu unvan sona eriyor olsa da, Suriye ve Irak dosyalarında Trump yönetimi adına liderlik etmeye devam edecek. Uzmanlığı, ilişkileri ve ‘Önce Amerika’ gündemine olan hakimiyeti ülkemiz adına önemli sonuçlar üretmeye devam edecek” ifadelerini kullandı.
İRAN VE BARIŞ MUTABAKATI
İranlı yetkililer nükleer program konusunda müzakere yapılmadığını savunurken, Tahran yönetimi uranyum stoklarının ülke dışına çıkarılması taleplerine karşı çıkıyor. Financial Times’a göre İran yönetimi Washington’un sunduğu tavizleri dahi bir tuzak olarak değerlendiriyor ve olası anlaşmanın ileride yeni bir savaşın ön hazırlığı olabileceğinden endişe ediyor. (The Guardian)
Dikkat çeken bir diğer başlık ise İran’ın yeniden inşası oldu. New York Times ve Times of Israel kaynaklı haberlere göre taraflar arasında konuşulan taslak metinde savaş sonrası İran ekonomisini desteklemek amacıyla yaklaşık 300 milyar dolarlık yatırım fonu fikri bulunuyor. Aynı süreçte Kazakistan’ın İran’ın uranyum stoklarını devralma seçeneği de uluslararası diplomasi masasında tartışılıyor. (Times of Israel)
GAZZE VE LÜBNAN CEPHESİNDE YENİ HAREKETLİLİK
Reuters’ın aktardığına göre İsrail ordusu Gazze’de daha fazla bölgeyi kontrol altına alma hazırlığında. Hamas ise bunun çatışmaları daha da tırmandırabileceği uyarısında bulundu. Bölgedeki diplomatik kaynaklar ateşkes ihtimalinin zayıfladığını belirtiyor.
Lübnan cephesinde de tansiyon yükseliyor. İsrail birlikleri kritik bir nehir hattını geçerek kara operasyonlarını genişletirken, Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Aoun ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile yaptığı görüşmede kalıcı ateşkesin diğer tüm siyasi süreçlerin ön şartı olduğunu söyledi. Pentagon ise İsrail-Lübnan askerî görüşmelerinin yeni turuna ev sahipliği yaptı.
UKRAYNA VE NATO CEPHESİNDE YENİ RİSKLER
Ukrayna Devlet Başkanı Volodymyr Zelenskyy, Rusya’nın büyük çaplı yeni bir saldırıya hazırlandığını açıkladı. Guardian’ın aktardığı değerlendirmelere göre Moskova son aylarda cephe hattında birlik yoğunluğunu artırıyor.
Buna rağmen Al Jazeera’nın aktardığı veriler Rusya’nın kayıplarının son bir yılda neredeyse üç katına çıktığını gösteriyor. Romanya ise sınırına düşen Rus insansız hava aracının ardından NATO’dan ek destek talebinde bulundu. Bu gelişmeler NATO’nun doğu kanadında alarm seviyesini yükseltti.
Polonya ise Avrupa Birliği’nin yeni savunma fonlarından en hızlı yararlanan ülkelerden biri olmak için harekete geçti. Financial Times’a göre Varşova yönetimi milyarlarca avroluk savunma kredileri için sözleşmeleri hızlandırıyor.
ASYA’DA ÇİN-ABD REKABETİ DERİNLEŞİYOR
Reuters’ın haberine göre Çin, nükleer füze silolarının yakınlarında yeni fırlatma rampaları inşa ediyor. Bu durum ABD istihbarat çevrelerinde Çin’in stratejik caydırıcılığını genişletme hamlesi olarak yorumlanıyor.
South China Morning Post ayrıca Pekin’in Trump yönetimine Tayvan’a yönelik silah satışlarını yavaşlatması için yoğun diplomatik baskı yaptığını yazdı. Aynı dönemde Güneydoğu Asya ülkeleri ise Trump’ın tarifeleri ve bölgesel savaşlar nedeniyle Washington’a olan güvenlerini sorgulamaya başladı.
Çin öncülüğündeki Şanghay İşbirliği Örgütü ülkeleri ise Batı merkezli kredi kuruluşlarına rakip olacak yeni bir kalkınma bankasını hızlandırmak istiyor. Bu hamle BRICS sonrası alternatif finans sistemleri tartışmalarını yeniden gündeme taşıyor.
KÜRESEL TİCARET SAVAŞLARI YENİ EVREYE GİRİYOR
ABD yönetimi Vietnam’a yönelik üçüncü ticaret soruşturmasını başlattı. Bloomberg’e göre Washington, Çin şirketlerinin Vietnam üzerinden ABD pazarına erişimini sınırlamayı hedefliyor.
Aynı süreçte Avrupa Birliği de Çin’e karşı daha sert ticaret politikalarına hazırlanıyor. Brüksel’in yeni adımlarına karşı Pekin yönetimi misilleme tehdidinde bulundu.
Kuzey Amerika cephesinde ise Trump müzakerecileri Meksika’ya otomobillerde en az yüzde 50 ABD menşeli içerik şartı getirilmesini talep etti. Bu durum otomotiv sektöründe yeni bir tedarik zinciri dönüşümünü tetikleyebilir.
YAPAY ZEKA, GÖÇ VE YENİ EKONOMİ
Axios’un analizine göre ABD’de rekor düşük seviyelere gerileyen göç oranları iş gücü piyasası üzerinde belirgin etkiler yaratmaya başladı. Özellikle hizmet sektöründe çalışan açığı ve ücret baskıları dikkat çekiyor.
Bloomberg’in haberine göre Güney Kore’de yapay zekâ sektöründeki astronomik primler ülkede gelir dağılımı tartışmalarını yeniden alevlendirdi. Axios ise yeni nesil yapay zekâ milyarderlerinin artan toplumsal tepkiye karşı hazırlık yaptığını yazdı.
Financial Times’ın dikkat çektiği bir başka gelişmede ise Peter Thiel ailesiyle birlikte Javier Milei yönetimindeki Arjantin’e taşınma kararı aldı. Bu adım, Milei’nin serbest piyasa reformlarının küresel sermaye çevrelerinde yarattığı ilginin sembolik göstergelerinden biri olarak değerlendiriliyor. (Wall Street Journal)
Türkiye-Japonya Ekonomik İş Birliği Genişliyor
Nikkei Asya’nın haberine göre Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Türkiye ile Japonya arasındaki ticaret hacminin geçen yıl 5,7 milyar dolara ulaştığını belirterek ekonomik ortaklık ve sosyal güvenlik anlaşmalarına yönelik müzakerelerin sürdüğünü söyledi. Fidan, enerji, robotik, uzay teknolojileri ve nadir toprak elementleri alanlarında Japon teknoloji ve sermayesinin önemli fırsatlar sunabileceğini ifade etti. Hakan Fidan, ABD ile İran’ın bir anlaşmaya ulaşmaya her zamankinden daha yakın olduğunu belirtti. Fidan ayrıca, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasının ardından nükleer müzakerelerin hız kazanabileceğini ve Türkiye’nin temmuz ayında Ankara’da düzenlenecek NATO zirvesine Hint-Pasifik ortaklarını davet etmeyi planladığını açıkladı. (Nikkei Asya)
