Piyasa İsrail’i Takmıyor, Barış Rallisi Peşinde

• Trump cephesinden gelen İran açıklamaları, ateşkes söylemini diplomasi kadar ticaret ve gelir paylaşımı eksenine de taşıdı.
• Petrol sert geri çekilirken hisse senedi vadeli işlemleri ve VİOP güçlü tepki verdi, risk iştahı yeniden toparlandı.
• Dünya Bankası’nın Türkiye büyüme tahminini aşağı çekmesi ise küresel rahatlamaya rağmen içeride temkinli görünümün sürdüğünü gösterdi.

Küresel piyasalarda akşam saatlerine girilirken fiyatlamaların merkezinde, ABD ile İran hattından gelen sert ama çelişkili mesajlar yer aldı. Washington cephesinden bir yandan uzlaşı ve yaptırım gevşemesi sinyalleri gelirken, diğer yandan İran’a silah satan ülkelere yönelik yeni gümrük tarifeleri gündeme taşındı. Bu çift yönlü söylem, piyasada “savaş sonrası yeni düzen” fiyatlamasını öne çıkarırken, petrol tarafında sert geri çekilme ve hisse senetlerinde güçlü toparlanma dikkat çekti.

Trump’ın İran mesajları

• ABD’nin İran ile yakın çalışacağını söyledi.
• İran ile tarifelerin ve yaptırımların gevşetilmesinin görüşüleceğini açıkladı.
• Hürmüz Boğazı geçiş ücretlerinde ABD ile İran arasında ortak bir yapı kurulabileceğini dile getirdi.
• İran’da “verimli bir rejim değişikliği süreci” yaşandığını savundu.
• 15 maddelik planın büyük bölümünde halihazırda uzlaşı sağlandığını belirtti.

Piyasa etkisi: Bu açıklamalar ilk etapta jeopolitik tansiyonun kontrollü biçimde düşürüldüğü algısını güçlendirdi. Ancak Hürmüz’de olası bir ABD-İran ücretlendirme modeli, enerji ticaretinin güvenliği ve uluslararası hukuk açısından yeni bir risk başlığı yarattı. Piyasa bu aşamada barışı değil, kısa vadeli rahatlamayı fiyatlıyor.

Yeni tarife tehdidi

• Trump, İran’a silah satan ülkelere derhal %50 gümrük tarifesi uygulanacağını söyledi.
• Bu tarifelerden hiçbir ülkenin muaf tutulmayacağını vurguladı.

Piyasa etkisi: Diplomasi söylemine rağmen ticaret cephesindeki sert ton korunuyor. Bu durum, İran başlığının yalnızca askeri değil, aynı zamanda küresel ticaret ve tedarik zinciri riski olarak da fiyatlanmaya devam edeceğine işaret ediyor.

Hürmüz’de ücretlendirme tartışması

• Trump’ın en dikkat çekici çıkışı, boğaz geçişlerinde ABD-İran ortak ücretlendirmesi ihtimalini gündeme taşıması oldu.
• Umman’ın daha önce İran ile benzer bir iş birliğinin uluslararası hukuka uygun olmayabileceğini söyleyerek geri çekildiği biliniyor.
• ABD tarafının söyleminde halen 15 maddelik plan çerçevesi korunuyor.

Piyasa etkisi: Buradaki asıl mesele boğazın açık ya da kapalı olması değil, ne kadar güvenilir olduğu. Eğer Hürmüz enerji ve lojistik akışında “ücrete bağlı jeopolitik koridor” modeline evrilirse, bu sadece petrol değil navlun, sigorta ve küresel ticaret maliyetleri üzerinde de kalıcı baskı yaratabilir.

Hegseth’ten zafer söylemi

• ABD Savunma Bakanı Hegseth, İran’da kesin bir askeri zafer kazanıldığını söyledi.
• Küresel barış açısından çok önemli bir gün yaşandığını ifade etti.
• İran’ın ateşkes için ABD’ye yalvardığını öne sürdü.
• İran’ın savunma sanayi altyapısının ortadan kaldırıldığını savundu.
• İran’ı yenmek için askeri saldırı gücünün %10’undan azının kullanıldığını belirtti.

Piyasa etkisi: ABD yönetiminin bu söylemi, askeri operasyonun sınırlı maliyetle sonuç alındığı algısını oluşturarak risk iştahını destekledi. Ancak zafer ilanı ile sahadaki kalıcı istikrar arasında hâlâ ciddi bir mesafe bulunuyor. Bu nedenle piyasa tepkisi güçlü olsa da kırılgan.

Petrol ve emtia cephesi

• Brent petrol %16,5 kayıpla 91,2 doların altına inerek 11 Mart’tan bu yana en düşük seviyelerini test etti.
• Amerikan seansında petrolde yaklaşık %9’luk toparlanma ile fiyatlar yeniden 92 dolar çevresinde izlendi.
• Altın %1,2 yükselerek 4.750 dolar civarında işlem gördü.
• Bakır yaklaşık %3 prim yaptı.
• Gümüş %3,5’a yakın yükselişle 75 dolar civarına çıktı.
• Paladyum ve platin tarafında da dikkat çekici artışlar gözlendi.

Piyasa etkisi: Petroldeki sert geri çekilme, savaş risk priminin çözülmeye başladığı algısını güçlendirdi. Ancak aynı anda altın, gümüş ve sanayi metallerindeki yükseliş, yatırımcıların tamamen risksiz moda geçmediğini gösteriyor. Bu tablo, enerji risk primi düşerken enflasyon ve güvenlik endişesinin tamamen ortadan kalkmadığına işaret ediyor.

Türkiye makro görünümü

• Dünya Bankası, Türkiye ekonomisi için 2026 büyüme beklentisini %3,7’den %2,8’e çekti.
• VİOP %6,8 yükselişle İran savaşının başladığı günden bu yana ilk kez 16.000 puanı gördü.

Piyasa etkisi: Küresel rahatlama Türkiye varlıklarında kısa vadeli tepki alımını desteklese de büyüme tahminindeki aşağı revizyon, içeride ekonomik ivmenin zayıfladığına işaret ediyor. Bu da piyasada yükselişin kalıcı bir iyimserlikten çok, dışarı kaynaklı rahatlama fiyatlaması olduğu anlamına geliyor.

ABD piyasaları

• Dow Jones ve S&P 500 vadeli işlemleri %2,6 yükselişle açılışa işaret etti.
• Nasdaq vadeli işlemleri %3,5 artış gösterdi.
• Spot piyasada S&P 500 %2,26 yükselişle 6.773 seviyesine çıktı.
• Nasdaq %0,65 artışla 24.910 seviyesinde işlem gördü.
• Russell 2000 %0,15 yükselişle 2.627 seviyesine ulaştı.
• VIX yaklaşık %7 geriledi.

Piyasa etkisi: ABD endekslerinde özellikle açılış öncesi ve ilk işlemlerde görülen alımlar, jeopolitik stresin kısa vadede teknoloji ve riskli varlıklar üzerindeki baskısını azalttı. VIX’teki geri çekilme de korku fiyatlamasının gevşediğini gösterdi. Nasdaq’taki yükselişin vadeli işlemlere kıyasla daha sınırlı kalması ise yatırımcının hâlâ seçici davrandığını ortaya koyuyor.

Kripto varlıklar

• Bitcoin barış haberlerine rağmen yaklaşık %1 kayıpla 71.290 dolar seviyesinde kaldı.
• Ethereum da yaklaşık %1 düşüşle 2.215 dolar civarında işlem gördü.

Piyasa etkisi: Kripto varlıklarda hisse senetlerine benzer güçlü bir rahatlama görülmedi. Bu durum, yatırımcının jeopolitik tansiyon düştüğünde ilk tercihini yeniden hisse senetleri ve klasik riskli varlıklardan yana kullandığını gösteriyor.

Avrupa piyasaları

• CAC 40 yaklaşık %3,5 yükselişle 8.282 seviyesine çıktı.
• FTSE Eurofirst 300 yaklaşık %2,5 artışla 1.941 seviyesinde işlem gördü.
• DAX %3,76 yükselişle 24.094 seviyesine ulaştı.
• FTSE 100’de artış %2’ye yaklaşırken endeks 10.680 seviyesine çıktı.

Piyasa etkisi: Avrupa borsaları, enerji fiyatlarındaki düşüşe en güçlü tepki veren bölgelerden biri oldu. Özellikle DAX ve CAC tarafındaki sert yükseliş, petrol ve gaz maliyetlerinde olası rahatlamanın Avrupa şirket kârlılıklarına doğrudan destek sağlayacağı beklentisini yansıtıyor.

Genel piyasa okuması

Akşam fiyatlaması bize tek bir şey söylüyor: piyasa şu an kalıcı barışı değil, kontrollü bir rahatlama dönemini satın alıyor. Trump ve Hegseth cephesinden gelen iddialı açıklamalar, savaşın sona erdiği algısını beslese de Hürmüz geçişleri, yeni tarifeler ve İran’la kurulması konuşulan ücretlendirme modeli, önümüzdeki dönemde jeopolitiğin ekonomik araçlarla devam edeceğini düşündürüyor. Bu nedenle hisse senetlerindeki ralli ve petroldeki geri çekilme güçlü görünse de, bu hareketin kalıcı bir trend dönüşümünden çok yüksek stres sonrası hızlı bir normalleşme tepkisi olarak okunması daha doğru olacaktır.