KKM (Kur Korumalı Mevduat) Geri Gelir mi?

“Faydalıydı ama pahalıydı” tartışması sürerken, politika tarafı artık net: KKM geri dönüş senaryosu düşük ihtimal

Türkiye ekonomisinin son yıllardaki en tartışmalı araçlarından biri olan Kur Korumalı Mevduat (KKM), yeniden gündeme gelebilir mi sorusu piyasada yeniden konuşuluyor. Ancak mevcut veriler ve politika yönü, bu ihtimalin oldukça sınırlı olduğunu gösteriyor.

KKM, 2021 sonunda kur şokunu kontrol altına almak amacıyla devreye alınmıştı. Sistem basit bir mantığa dayanıyordu: TL mevduat sahibine, kur artışı faiz getirisini aşarsa fark kamu tarafından ödeniyordu. Amaç, dövize kaçışı durdurmak ve lirayı stabilize etmekti.

Kısa vadede bu hedef kısmen sağlandı. Döviz talebi frenlendi ve finansal sistemde ani bir kırılma engellendi. Bu noktada Ege Cansen gibi bazı ekonomistler de KKM’nin “kriz anında faydalı bir araç” olduğunu vurguladı.

Ancak tartışmanın asıl kırıldığı yer burası:
Faydalı mıydı, yoksa pahalı bir geçici çözüm müydü?

Veriler ikinci ihtimali güçlendiriyor.

Ekonomist Mahfi Eğilmez’in hesaplamalarına göre KKM’nin toplam maliyeti yaklaşık 58–60 milyar dolar seviyesine ulaştı.
Bu maliyet sadece doğrudan ödemeleri değil; vergi kayıpları, Merkez Bankası zararları ve dolaylı etkiler hariç tutulmuş haliyle hesaplanıyor.

Bu tablo, KKM’nin teorik olarak “muhasebe içinde dengelenebilir” olduğu iddialarıyla çelişiyor. Çünkü pratikte:
– Hazine ve Merkez Bankası ciddi yük üstlendi
– Para politikası aktarım mekanizması bozuldu
– Enflasyonist baskılar dolaylı olarak güçlendi

Bu nedenle ekonomi yönetimi 2023 sonrası yön değiştirerek KKM’den çıkış sürecini başlattı.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, 2025 itibarıyla:
– Yeni KKM açılışlarını durdurdu
– Mevcut hesapları kademeli olarak tasfiye etti
– Sistemi tamamen sonlandırma hedefini açıkladı

Bugün gelinen noktada KKM bakiyesi dramatik şekilde düşmüş durumda ve sistem fiilen kapanma sürecine girmiş bulunuyor.

Peki KKM geri gelir mi?

Bu sorunun cevabı üç değişkene bağlı:

1. Kur şoku olur mu?
   KKM, normal zaman aracı değil, kriz aracıdır. Sert bir kur atağı olmadan geri gelmesi rasyonel değil.
2. Politika rejimi değişir mi?
   Mevcut ekonomi yönetimi “sadeleşme + ortodoks politika” çizgisinde. KKM bu yaklaşımın tersine bir araç.
3. Maliyet toleransı var mı?
   60 milyar dolara yaklaşan bir deneyimden sonra aynı araca dönmek, ciddi bir güven kaybı yaratır.

Sonuç

KKM için tartışma ikiye ayrılıyor:
– Teorik olarak “faydalı kriz aracı”
– Pratikte “yüksek maliyetli geçici çözüm”

Bugünkü politika seti ikinci görüşe daha yakın.

Bu nedenle mevcut şartlarda KKM’nin geri gelmesi bir “baz senaryo” değil, ancak aşırı stres anında devreye girebilecek düşük olasılıklı bir araç olarak kalıyor.