Bridgewater Associates’ın kurucusu Ray Dalio, yatırımcılara yönelik kaleme aldığı son değerlendirmesinde, özellikle belirsiz ve riskli dönemlerde portföy yönetiminin temel prensiplerine dikkat çekti. ...
Bridgewater Associates’ın kurucusu Ray Dalio, yatırımcılara yönelik kaleme aldığı son değerlendirmesinde, özellikle belirsiz ve riskli dönemlerde portföy yönetiminin temel prensiplerine dikkat çekti. Dalio, yatırımcıların en büyük hatasının “nakdi güvenli liman” olarak görmeleri olduğunu vurgularken, uzun vadede bunun ciddi bir satın alma gücü kaybına yol açabileceğini belirtti.
Dalio’ya göre yatırım dünyasında en kritik unsur, piyasa zamanlaması yapmak değil; farklı ekonomik senaryolara dayanıklı, iyi mühendislik yapılmış bir portföy oluşturmak. Ünlü yatırımcı, yatırımcıların büyük çoğunluğunun — profesyoneller dahil — piyasayı doğru zamanlayamadığını ve bu nedenle stratejinin “zamana yayılmış, sistematik” olması gerektiğini ifade ediyor.
Bu çerçevede Dalio’nun öne çıkardığı model ise “All Weather Portfolio” yaklaşımı. Bu model, klasik %60 hisse – %40 tahvil dağılımından farklı olarak, farklı ekonomik koşullarda dengeli performans göstermeyi hedefleyen bir varlık dağılımına dayanıyor. Amaç; düşük riskli varlıklardan (nakit gibi) daha yüksek getiri sağlarken, yüksek riskli varlıklara göre daha stabil bir yapı kurmak.
Dalio’nun yaklaşımının merkezinde ise “risk paritesi” (risk parity) bulunuyor. Bu sistemde farklı varlık sınıfları, volatilitelerine göre dengeleniyor. Yani düşük riskli varlıkların riski artırılırken, yüksek riskli varlıkların riski düşürülerek portföy içinde daha dengeli bir yapı kuruluyor. Böylece portföy, enflasyon, büyüme ya da resesyon gibi farklı makro senaryolara karşı daha dirençli hale geliyor.
Dalio, özellikle enflasyon dönemlerinde klasik varlık dağılımlarının yetersiz kaldığını ve altın, emtia ve enflasyona endeksli tahviller gibi araçların bu tür ortamlarda kritik rol oynadığını vurguluyor. Buna karşılık tahvillerin, hem büyümenin hem enflasyonun yükseldiği ortamlarda zayıf performans gösterdiğini hatırlatıyor.
Son olarak Dalio, yatırımcılara net bir mesaj veriyor: Amaç maksimum getiri değil, sürdürülebilir getiri. Bunun yolu da tek bir senaryoya oynayan portföyler değil, her senaryoya hazırlıklı “dengeli sistemler” kurmaktan geçiyor.
The Concept and Mechanics of an All Weather Portfolio
Ray Dalio- All Weather Portföyünün Kavramı ve Mekaniği
Hayatımın bu aşamasında temel amacım, son 60 yılda öğrendiğim, bana yardımcı olan ve başkalarına da fayda sağlayabileceğine inandığım ilkeleri başkalarına aktarmak. Aktarabileceğim en önemli yatırım ilkelerinden bazılarının, “Tüm Hava Koşulları Portföyü”nün (All Weather Portfolio) ne olduğu ve böyle bir portföyün nasıl inşa edileceği ile ilgili olduğunu düşünüyorum. Bu ilkelerin, içinde bulunduğumuz şu riskli zamanlarda özellikle değerli olduğu kanaatindeyim.
Benim için yatırımcıların çoğunun sahip olması gereken en önemli şey, a) mümkün olan en düşük riskle en yüksek getiriyi sağlayacak şekilde iyi çeşitlendirilmiş/mühendisliği yapılmış ve b) piyasa zamanlaması gerektirmeyen bir portföydür. Bunun nedeni şudur: a) Çoğu insan nakdin (örneğin kısa vadeli devlet borçlanma senetleri veya yüksek kaliteli para piyasası fonları gibi temerrüt riski olmayan benzer faiz getirili mevduatlar) temerrüde düşmeyeceği için en güvenli yatırım olduğunu düşünse de, bu nakit yatırımlar zaman içinde kesinlikle en düşük vergi sonrası getiriyi sağlayacak ve özellikle yüksek enflasyon dönemlerinde çok kötü performans göstererek ciddi satın alma gücü kaybına uğratacaktır. b) Ayrıca, en köklü profesyonel yatırımcılar dahil neredeyse tüm yatırımcıların, etkili olabileceklerini düşündüklerinde bile piyasayı etkili bir şekilde zamanlayamadıkları bir gerçektir. Bu nedenle, kendi portföylerini yöneten çoğu yatırımcı için yatırımın çok az piyasa zamanlamasıyla veya hiç zamanlama yapmadan yapılması gerektiğine inanıyorum.
Tüm Hava Koşulları Portföyü, her türlü ortamda, nakit gibi düşük riskli varlıklardan çok daha yüksek, ancak hisse senedi ve tahvil gibi daha yüksek riskli varlıklardan çok daha az riskle getiri sağlaması beklenen, pasif olarak tutulan bir yatırım karmasıdır. Bu durum; %60 hisse / %40 tahvil karması gibi çoğu portföyden veya işler iyiyken iyi, kötüyken kötü sonuç veren yatırımlardan farklıdır. Net olmak gerekirse; Tüm Hava Koşulları Portföyü bu dengeyi sağlayan bir portföy tipidir; bir yatırım ürünü değildir. Daha ziyade, yatırım ürünleri ortaya çıkarabilen, bu dengeye ulaşmaya yönelik bir finans mühendisliği mücadelesidir. Benim Tüm Hava Koşulları Portföyüm, burada kısaca, daha sonra ise kapsamlı bir şekilde anlatacağım kendi yöntemimle inşa edilmiştir. Doğal olarak yaklaşımım zamanla gelişti ve iyileşti; hatta onu daha da iyi hale getirmek için bazı fikirlerim var. Ancak herkes bunu başarmanın kendi yolunu tasarlayabilir; belki de en iyi yaklaşımı oluşturmak için bir yarışma düzenlemeliyim.
İşe, bu yaklaşıma nasıl ulaştığımı ve nasıl çalıştığını anlatarak başlayacağım.
Yaklaşık 30 yıl önce, ailemin ben gittikten sonra rehberliğim olmadan yatırım yapmak için kullanabileceği bir strateji oluşturmaya çalışıyordum. Şunlara sahip bir portföye ihtiyacım olduğuna inanıyordum: a) Nakitten önemli ölçüde daha yüksek (yani klasik %60/40 hisse ve tahvil portföyüne eşit veya üzerinde) bir getiri sağlayacak, b) 60/40 karmasından daha az riske sahip olacak, c) herhangi bir ekonomik ortamda kötü sonuçlara maruz kalmayacak ve d) piyasa zamanlaması gerektirmeyecek.
Gördüğüm kadarıyla, bu Tüm Hava Koşulları portföyünü elde etmemin tek yolu, bu varlık sınıflarının birbirini çeşitlendirme biçimi sayesinde, her birinin tek başına sahip olacağından daha düşük riskle aynı yüksek getiriyi sağlayacak, çeşitlendirilmiş yüksek getirili ve yüksek riskli yatırımları bir arada tutmaktı. Bu daha iyi çeşitlendirmeyi elde etmek için “risk paritesi” kavramını geliştirdim. Bu; farklı risklere (yani farklı oynaklıklara) sahip yatırımları alıp, düşük riskli/düşük oynaklıklı yatırımların riskini/oynaklığını artırarak ve yüksek riskli/yüksek oynaklıklı yatırımlarınkini azaltarak birbirlerini daha iyi dengelemelerini sağlamak anlamına geliyordu. Daha sonra her bir varlık sınıfına olan maruziyetimi, getirilerinin en temel itici güçlerine göre dengeledim. Diğer bir deyişle, her bir varlık sınıfının enflasyon ve büyüme gibi değişen ekonomik koşullara nasıl tepki verdiğini bilerek (örneğin enflasyon ve büyüme yükseldiğinde tahviller kötü performans gösterirken; altın, enflasyona endeksli tahviller ve emtia gibi enflasyondan korunma araçları iyi performans gösterir) ve artan/azalan enflasyon ile büyüme ortamlarında eşit miktarda riske sahip olarak, tüm ekonomik senaryolar için iyi dengelenmiş pasif bir stratejik tahsis karması oluşturabildim. Otuz yıl sonra, bu temel stratejik karmaya sahip olmanın hala elzem olduğuna inanıyorum. Tüm Hava Koşulları Portföyüm, sürekli elimde tuttuğum ideal stratejik varlık tahsisi “beta” (varlık sınıfı) karmamdır. Neyi iyi neyin kötü performans göstereceğine dair düşüncelerime dayanarak “alpha” yaratmak için pek çok taktiksel bahis yapsam da, bunlar “Saf Alfa” (Pure Alpha) yaklaşımım olarak adlandırdığım, iyi çeşitlendirilmiş bir alfalar portföyü oluşturularak yapılır. (Çok uzun bir konu olacağı için bu yaklaşımı şimdilik açıklamayacağım.)
Bu Tüm Hava Koşulları yaklaşımını harika Bridgewater ekibimle, özellikle de sırasıyla 40 ve 30 yıldır Bridgewater’da bulunan ve hala orada eş Yatırım Grubu Başkanları (CIO) olan Bob Prince ve Greg Jensen ile birlikte oluşturdum. Bunu inşa ettikten sonra, neredeyse herkesin uygulayabileceği kadar basit olduğunu gördüm ve bunu yapmak için başkalarının parasını yöneterek bize ödeme yapılacağını hayal bile edemezdim. Bu yüzden, tanıdığım hemen hemen herkese bunun nasıl yapılacağını gösterdim (ki hala yapmak istediğim bir şeydir) ve birçok müşterinin bu stratejide para yönetmemizi istemesi karşısında şaşırdım. Bunu bir ürün olarak piyasaya sürdük ve doğal olarak o zamandan beri gelişti ve iyileşti. Bridgewater artık bunu kendi yöntemleriyle yapıyor ve daha iyi hale getirmek için geliştiriyor; ben de kendi yöntemimle yapıyor ve daha iyi hale getiriyorum. Aramızdaki fark, onlar başkaları için Tüm Hava Koşulları hesaplarını yönetiyorlar, bense bunu sadece ailem ve ailemin vakfı için yapıyorum ve başkalarına nasıl yapacaklarını gösteriyorum.
Yatırımcılar Tüm Hava Koşulları portföylerini ister kendileri oluştursunlar, ister başkalarına yaptırsınlar; en çok istediğim şey, insanların bunun nasıl çalıştığını anlamaları ve uygulama fırsatına sahip olmalarıdır. Böylece, çoğu insanın kötü piyasa/ekonomi ortamı olarak düşündüğü durumlarda kabul edilemez derecede kötü bir performansa maruz kalmadan iyi getiriler elde edebileceklerinden emin olabilirler. Tüm Hava Koşulları portföy karmamı nasıl oluşturduğum hakkında çok şey yazdım ve bunları yaygın olarak dağıttım.
