Ortadoğu’daki savaş üçüncü haftasına girerken çatışmanın coğrafi sınırlarının genişleyebileceği yönünde yeni uyarılar gelmeye başladı. İngiliz dergisi The Economist, yayımladığı analizde İran’ın attığ...
Ortadoğu’daki savaş üçüncü haftasına girerken çatışmanın coğrafi sınırlarının genişleyebileceği yönünde yeni uyarılar gelmeye başladı. İngiliz dergisi The Economist, yayımladığı analizde İran’ın attığı bazı adımların Türkiye’yi istemeden de olsa savaşın içine çekebileceğini belirterek Ankara’nın sabrının test edildiğini yazdı.
Dergiye göre Türkiye başından beri Amerika ve İsrail’in İran’a karşı yürüttüğü savaşa karşı mesafeli durdu ve çatışmanın parçası olmak istemediğini net biçimde ortaya koydu. Analistler de uzun süre İran’ın NATO üyesi ve bölgesel rakibi olan Türkiye’yi doğrudan karşısına almak istemeyeceğini varsayıyordu. Ancak The Economist bu varsayımın artık sorgulanmaya başladığını vurguluyor.
Derginin ifadesiyle, “İran’ın Türkiye içindeki NATO tesislerini hedef almış olabileceğine dair işaretler var.” Habere göre NATO hava savunma sistemleri Türkiye hava sahasına yönelen üç füzeyi düşürdü. Bu füzelerden en sonuncusu 13 Mart’ta Adana’daki İncirlik Hava Üssü yakınlarında imha edildi. İncirlik, Türk ordusunun yanı sıra Amerikan ve diğer NATO güçlerinin de bulunduğu stratejik bir üs olarak biliniyor. Bölgeden gelen siren ve patlama haberleri de bu iddiayı güçlendiren gelişmeler arasında gösteriliyor.
İran ise füzelerin fırlatılmasıyla ilgisi olduğu yönündeki suçlamaları reddediyor. Buna karşın Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, The Economist’in aktardığı açıklamasında “teknik verilerin bu iddiayla çeliştiğini” söyledi. Ankara’nın resmi çizgisi hâlâ savaşın dışında kalmak yönünde. Türkiye hem İran’la hem de Batı ittifakıyla ilişkilerini aynı anda yönetmeye çalışıyor.
Ancak makro jeopolitik tablo giderek daha karmaşık hale geliyor. Türkiye, NATO’nun güney kanadının en kritik ülkesi ve aynı zamanda İran, Rusya ve Orta Doğu denkleminin ortasında yer alıyor. Bu nedenle Türkiye hava sahasına yönelen her füze yalnızca askeri bir olay değil, aynı zamanda NATO’nun güvenlik mimarisini de ilgilendiren bir gelişme olarak görülüyor.
The Economist analizinde Ankara’nın savaşın dışında kalmak istediğini özellikle vurguluyor ancak şu uyarıyı da yapıyor: “Türkiye hâlâ çatışmanın dışında kalmak istiyor. Fakat yeni saldırılar Ankara’yı karşılık vermeye zorlayabilir.”
Bu ihtimal gerçekleşirse savaşın dengesi yalnızca Ortadoğu’da değil, NATO ekseninde de değişebilir. Böyle bir senaryoda enerji hatlarından ticaret yollarına, Karadeniz’den Doğu Akdeniz’e kadar uzanan geniş bir coğrafyada yeni bir jeopolitik kırılma ortaya çıkabilir. Ve bu kırılmanın etkisi yalnızca askeri cephede değil, küresel enerji fiyatlarından finansal piyasalara kadar geniş bir alana yayılabilir.
