
Ortadoğu’da ABD-İsrail-İran hattında tırmanan savaşın petrol fiyatlarını hızla yukarı çekmesi üzerine Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) piyasaya doğrudan müdahale seçeneğini gündeme aldı. Konuya yakın yetkililerin aktardığı bilgilere göre IEA, üye ülkelere stratejik petrol rezervlerinden bugüne kadarki en büyük koordineli salınımın yapılmasını önerdi. Gelişme ilk olarak Bloomberg tarafından duyuruldu.
Bloomberg’in haberine göre öneri, Salı günü IEA’nın 32 üye ülkesinden enerji yetkililerinin katıldığı acil toplantıda gündeme geldi. Nihai kararın ise Çarşamba günü yapılacak görüşmelerde verilmesi bekleniyor. Ülkeler stratejik petrol stoklarını piyasaya sürüp sürmeyeceklerini bu toplantıda kararlaştıracak.
Planlanan müdahalenin büyüklüğü dikkat çekici. Yetkililer, gündeme gelen rezerv salınımının 2022 yılında Rusya’nın Ukrayna’yı işgali sonrası gerçekleştirilen 182 milyon varillik koordineli petrol satışını aşabileceğini belirtiyor. O dönemde ABD başta olmak üzere IEA ülkeleri iki aşamada büyük bir rezerv salınımı gerçekleştirerek petrol fiyatlarındaki şoku sınırlamaya çalışmıştı.
Mevcut durumda ise enerji piyasasında risk daha çok Hürmüz Boğazı üzerinden geçen petrol akışına yönelik tehditten kaynaklanıyor. Küresel petrol ticaretinin yaklaşık beşte biri bu dar geçitten gerçekleşiyor ve savaşın tanker trafiğini aksatma ihtimali piyasada ciddi bir risk primi yaratmış durumda.
Stratejik rezervlerin piyasaya sürülmesi, petrol fiyatlarında oluşan bu jeopolitik risk primini kısa vadede sınırlamayı amaçlıyor. Ancak enerji piyasasında fiyatların kalıcı olarak dengelenmesi büyük ölçüde Ortadoğu’daki askeri gerilimin seyrine bağlı olmaya devam ediyor. Bloomberg’e konuşan yetkililer de rezerv salınımının esas amacının piyasalara arz güvenliği mesajı vermek ve fiyat şokunu yumuşatmak olduğunu belirtiyor.