
• ABD Hazine Bakanı, küresel enerji piyasasındaki şok nedeniyle bazı Rus petrolünün yaptırımsız şekilde piyasaya girebileceğini söyledi.
• Washington, Hindistan’a denizde bekleyen Rus petrolünü satın alabilmesi için geçici muafiyet verdi.
• Amaç, İran savaşı ve Hürmüz gerilimi nedeniyle yükselen petrol fiyatlarını kontrol altına almak.
Küresel enerji piyasalarında jeopolitik risk hızla büyürken Washington’dan dikkat çekici bir adım geldi. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, enerji arzındaki belirsizlik ortamında bazı Rus ham petrolünün yaptırım uygulanmadan küresel piyasaya girmesine izin verilebileceğini açıkladı.
Fox Business kanalına konuşan Bessent, Washington’un hâlihazırda Hindistan’a yönelik 30 günlük bir muafiyet kararı aldığını ve denizde bekleyen Rus petrolü sevkiyatlarının satın alınmasına izin verildiğini söyledi. Bu adımın temel amacı, Orta Doğu’daki savaşın petrol arzını kesintiye uğratması durumunda küresel piyasaya ek arz sağlamak.
Kararın zamanlaması tesadüf değil. İran ile yaşanan çatışmaların ardından Hürmüz Boğazı çevresindeki tanker trafiği ve enerji sevkiyatları ciddi risk altına girdi. Küresel petrol ticaretinin yaklaşık beşte biri bu dar boğazdan geçiyor ve bölgedeki her askeri gerilim petrol fiyatlarını hızla yukarı taşıyor. Nitekim son günlerde Brent ve ABD petrolü sert yükselişler kaydederken piyasalarda “arz şoku” endişesi yeniden gündeme geldi.
Washington’un Rus petrolüne yönelik yaptırımları gevşetme sinyali bu nedenle enerji piyasasında stratejik bir hamle olarak görülüyor. ABD yönetimi, yaptırım politikasını tamamen kaldırmaktan ziyade “piyasaya ek varil sokacak sınırlı esneklikler” yaratmayı hedefliyor. Hazine Bakanlığı’nın değerlendirmesine göre yaptırımların kısmen gevşetilmesi halinde yüz milyonlarca varillik Rus petrolü yeniden küresel arz zincirine dahil olabilir.
Bu gelişme, Washington’ın enerji politikasında pragmatik bir dönüşe işaret ediyor. ABD daha önce Ukrayna savaşı nedeniyle Rus petrolüne ağır yaptırımlar uygulamış ve büyük alıcı ülkelere baskı yapmıştı. Ancak Orta Doğu’daki yeni jeopolitik riskler, küresel petrol arzının korunmasını öncelik haline getirmiş durumda.
Piyasa açısından tablo net: İran savaşı petrol akışını tehdit ederken Washington Rus petrolünü “arz tamponu” olarak kullanmaya hazırlanıyor. Bu hamle, enerji piyasasında hem jeopolitik hem de fiyat dengeleri açısından yeni bir dönemin kapısını aralayabilir.
