Trump Doktrini: İran İçin “Koşulsuz Teslimiyet”, CENTCOM’dan 100 Günlük Savaş Planı

• Trump İran için “koşulsuz teslimiyet” şartını ortaya koydu
• CENTCOM’un savaş için en az 100 günlük hazırlık istediği bildirildi
• Uzayan savaş senaryosu enerji, petrol ve küresel piyasalar için yeni riskler doğuruyor

ABD Başkanı Donald Trump’ın İran için dile getirdiği “koşulsuz teslimiyet” şartı, çatışmanın kısa vadede diplomasiyle sonuçlanma ihtimalini zayıflatırken savaşın süresine ilişkin beklentileri de değiştirdi. Trump sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada İran’la herhangi bir anlaşmanın ancak “UNCONDITIONAL SURRENDER” yani koşulsuz teslimiyet ile mümkün olacağını söyledi.

Trump’ın kullandığı bu ifade tarihsel olarak oldukça sert bir doktrini temsil ediyor. “Koşulsuz teslimiyet” kavramı, II. Dünya Savaşı sırasında ABD Başkanı Franklin D. Roosevelt tarafından Almanya ve Japonya için ortaya konmuştu. Bu doktrin, savaşın yalnızca müzakereyle değil, karşı tarafın askeri ve siyasi olarak tamamen yenilmesiyle sona ermesini öngörüyordu. Japonya bu noktaya ancak 1945’te Hiroşima ve Nagazaki’ye atılan atom bombalarının ardından ulaşmış ve USS Missouri zırhlısında teslim anlaşmasını imzalamıştı.

Trump’ın aynı terminolojiyi İran için kullanması, savaşın hızlı bir diplomatik çözüm yerine daha uzun bir askeri süreçle sonuçlanabileceği yorumlarını güçlendiriyor. Washington’da askeri hazırlıkların da bu yönde şekillenmeye başladığı görülüyor.

Politico’nun aktardığı bilgilere göre ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), Pentagon’dan İran operasyonlarını desteklemek üzere ek askeri istihbarat personeli talep etti. Habere göre bu destek en az 100 gün sürebilecek operasyonlar için planlanıyor ve sürecin Eylül ayına kadar uzaması ihtimali bulunuyor. Bu talep, Trump yönetiminin daha önce dile getirdiği “dört haftalık operasyon” takviminden çok daha uzun bir askeri planlamaya işaret ediyor.

Savaşın süresine ilişkin bu yeni sinyaller, piyasalarda özellikle enerji arzı ve petrol fiyatları açısından yakından izleniyor. İran’ın bulunduğu bölge, Hürmüz Boğazı üzerinden küresel petrol ve LNG ticaretinin kritik bölümünü barındırıyor. Bu nedenle çatışmanın uzaması yalnızca askeri değil, aynı zamanda finansal ve enerji piyasaları açısından da önemli bir risk olarak görülüyor.

Piyasalarda temel soru artık savaşın başlayıp başlamayacağından çok ne kadar süreceği. “Koşulsuz teslimiyet” gibi tarihsel olarak uzun ve yıkıcı savaş süreçleriyle ilişkilendirilen bir hedefin ortaya konması, jeopolitik risk priminin uzun süre yüksek kalabileceği bir döneme işaret ediyor.

Bu durum enerji fiyatları, küresel enflasyon ve merkez bankası politikaları açısından yeni bir belirsizlik dalgası yaratma potansiyeline sahip. Uzayan bir çatışma senaryosu, petrol ve doğal gaz piyasalarında arz endişelerini artırırken, finansal piyasalar için de yeni bir jeopolitik stres testine dönüşebilir.