İsrail, 2025 yılında ticaret ortaklarıyla doğalgaz, teknoloji ve savunma başlıklarında milyarlarca dolarlık rekor hacimli anlaşmalar imzalayarak ekonomik ilişkilerini dar ama etkili bir ülke grubunda yoğunlaştırdı. Açıklanan sözleşmeler, enerji bağımlılığı, savaşta test edilmiş askeri ürünler ve ileri teknoloji yatırımlarının aynı eksende buluştuğunu gösteriyor. Ticaretin coğrafi dağılımı, İsrail’in küresel ağının hangi ülkeler üzerinden çalıştığını net biçimde ortaya koyuyor.
2019–2023 dönemini kapsayan veriler, İsrail’in ticaretinin yarıdan fazlasının ilk 10 ülkeyle yapıldığını gösteriyor. Bu dönemde Amerika Birleşik Devletleri 140,9 milyar dolarla ilk sırada yer alırken, Çin 86,5 milyar dolar, Almanya 40,9 milyar dolar ve Türkiye 35,7 milyar dolarla öne çıktı. İsviçre ve Hollanda ise 23,1 milyar dolarla benzer paylara sahip.
Enerji cephesinde Aralık ayında onaylanan ve İsrail tarihinin en büyük enerji sözleşmesi olarak kayda geçen anlaşma, Mısır ile imzalandı. Leviathan sahasından 2026–2040 döneminde 130 milyar metreküp gaz ihracatını öngören ve 35 milyar dolara kadar ulaşan bu kontrat, Mısır’ın süregelen enerji krizi ortamında İsrail’e olan bağımlılığını artırıyor. Kahire yönetimi anlaşmanın “tamamen ticari” olduğunu vurgulasa da, hacim ve süre itibarıyla bölgesel enerji dengelerinde kalıcı bir etki yaratıyor.
Teknoloji tarafında 2025, büyük satın almalarla öne çıktı. Alphabet bünyesindeki Google, İsrailli siber güvenlik şirketi Wiz için 32 milyar dolarlık satın alımı tamamlamaya hazırlanıyor. Palo Alto Networks’ün CyberArk’ı 25 milyar dolar karşılığında satın alması, sektörün ölçeklenme hızını gösteriyor. Yeni Zelanda merkezli Xero’nun Melio alımı (3 milyar dolar) ve Munich Re’nin Next Insurance satın alması (2,6 milyar dolar) da bu dalgayı güçlendirdi.
Yapay zekâ yatırımları da aynı yıl hız kazandı. Nvidia, Hayfa yakınlarında 1,5 milyar dolarlık bir yatırımla İsrail’in en büyük AI veri merkezlerinden birini kuracağını açıkladı. Tesis, şirketin Blackwell nesli işlemcileri için küresel ölçekte önemli bir Ar-Ge üssü olacak.
Savunma sanayiinde ise Avrupa öne çıktı. Almanya, Arrow 3 füze savunma sistemi için yapılan sözleşmeye 3,1 milyar dolarlık ek ödeme yaparak toplam tutarı 6,5 milyar dolara taşıdı. Bu anlaşma, İsrail tarihinin en büyük askeri ihracatı niteliğinde ve “savaşta test edilmiş” sistemlere yönelik talebin sürdüğünü gösteriyor.
Mal kompozisyonu tarafında 2024 verileri, İsrail’in ithalatta elektrikli-elektronik ve mekanik cihazlar, taşıtlar, kimyasallar, enerji-mineral ürünleri ve değerli taşlara; ihracatta ise elektronik-mekanik ürünler, kimyasallar ve ilaç, parlatılmış elmas, optik-tıbbi cihazlar ve mineral ürünlere dayandığını ortaya koyuyor. Elektronik ve savunma elektroniği, Intel, Elbit Systems ve Orbotech gibi oyuncularla ihracatın lokomotifi konumunda. İlaçta Teva Pharmaceuticals küresel ölçekte belirleyici; elmas ticareti ise ham ithalat-işleme-ihracat zinciriyle milyarlarca dolarlık hacim yaratıyor.
Genel resim, İsrail’in 2025’te ticareti enerji güvenliği, ileri teknoloji ve savunma ekseninde derinleştirdiğini; anlaşmaların coğrafi olarak dar bir ortak kümesi üzerinde yoğunlaştığını gösteriyor. Bu yapı kısa vadede gelir ve teknoloji transferi sağlarken, orta-uzun vadede jeopolitik risklere duyarlılığı da beraberinde getiriyor.
