Cumhurbaşkanlığı seçimini milliyetçi aday Karol Nawrocki yüzde 50,9 ile kazandı Sonuç, Başbakan Donald Tusk’ın reform gündemine ağır darbe vurdu Polonya yeniden Avrupa şüpheciliği ve milliyetçi çizgiy...
Cumhurbaşkanlığı seçimini milliyetçi aday Karol Nawrocki yüzde 50,9 ile kazandı
Sonuç, Başbakan Donald Tusk’ın reform gündemine ağır darbe vurdu
Polonya yeniden Avrupa şüpheciliği ve milliyetçi çizgiye kayıyor
Haziran ayında yapılan Polonya cumhurbaşkanlığı seçimi, Avrupa’daki liberal merkez–milliyetçi popülizm ayrımının en net örneklerinden birine sahne oldu. Varşova Belediye Başkanı ve liberal cepheyi temsil eden Rafal Trzaskowski, AB yanlısı Başbakan Donald Tusk tarafından desteklenirken; karşısında Hukuk ve Adalet Partisi’nin (PiS) adayı, milliyetçi tarihçi ve eski boksör Karol Nawrocki yer aldı. Sert ve kutuplaştırıcı geçen yarışın galibi, yüzde 50,9 oyla Nawrocki oldu.
Bu sonuç, yalnızca bir cumhurbaşkanlığı değişimi değil; Tusk hükümeti için stratejik bir kırılma anlamına geliyor. Nawrocki, seçim kampanyası boyunca hükümetin reform paketlerini veto edeceğini açıkça dile getirmişti. Bu tutum, özellikle yargı bağımsızlığının yeniden tesisi, hukuk devleti reformları ve sosyal politikaların liberalleştirilmesi gibi başlıklarda hükümetin elini büyük ölçüde bağlayacak.
Sorunun özü parlamenter aritmetikte yatıyor. Tusk’ın koalisyonu, cumhurbaşkanı vetosunu aşacak nitelikli çoğunluğa sahip değil. Üstelik koalisyonun kendisi de ideolojik olarak kırılgan: ilerici partiler ile muhafazakâr unsurların bir arada tutulduğu yapı, Nawrocki’nin blokaj stratejisi karşısında dağılma riski taşıyor.
Jeopolitik ve Avrupa perspektifinde ise tablo daha net. Nawrocki’nin zaferiyle Polonya, yeniden milliyetçi ve Avrupa şüphecisi bir hatta savruluyor. Macaristan Başbakanı Viktor Orban tarafından açıkça desteklenen Nawrocki, Ukrayna’ya verilen askeri ve mali destek konusunda mesafeli duruyor ve Tusk’ın Polonya’yı yeniden AB merkezine oturtma çabasına karşı çıkıyor.
Bu gelişme, yalnızca Polonya iç siyasetini değil; AB’nin doğu kanadındaki siyasi dengeleri de etkiliyor. Brüksel’in hukuk devleti, bütçe disiplini ve ortak dış politika beklentileriyle Varşova arasındaki uyum yeniden sorgulanmaya başlandı. Polonya’nın AB içinde “sorunlu ama stratejik” ülke konumuna geri dönmesi, Avrupa’nın karar alma süreçlerinde yeni tıkanıklıklar yaratabilir.
Özetle, Polonya’da siyasi sarkaç bir kez daha yön değiştirdi. Nawrocki’nin cumhurbaşkanlığı, Donald Tusk için yalnızca bir yenilgi değil; reform gündeminin askıya alınması ve Avrupa ile entegrasyonun yavaşlaması anlamına geliyor. Avrupa’da merkez–popülizm mücadelesinin yeni cephesi artık yeniden Varşova.
