Körfez’de F-35 Diplomasisi

Katar yönetimi, Amerika Birleşik Devletleri’nden en gelişmiş savaş uçağı olan F-35 satın almak üzere görüşmelere başladı. Beş yıl aradan sonra yeniden canlandırılan bu girişim, bölgedeki askeri dengeler açısından kritik bir eşik olarak değerlendiriliyor.

Doha’nın Talebi ve Trump Yönetiminin Yaklaşımı

Middle East Eye ve İsrail kaynaklı Channel 12 tarafından aktarılan bilgilere göre, Doha yönetimi İsrail’in envanterinde bulunan uçaklarla eş değer kapasitede F-35 tedarik etmeyi hedefliyor. ABD Başkanı Donald Trump’ın geçtiğimiz Kasım ayında Suudi Arabistan’a yönelik “İsrail ile aynı kalibrede uçak satışı” sinyali vermesi, Katar’ın bu süreçteki beklentilerini artırdı.

Katar’ın bu hamlesiyle birlikte; F-35 talebinde bulunan Suudi Arabistan ve Türkiye ile benzer bir diplomatik sürece girdiği gözleniyor. Halihazırda bölgede bu teknolojiye sahip tek ülke konumunda İsrail bulunuyor.

İsrail’den Karşı Hamle ve Lobi Faaliyetleri

İsrail hükümeti, bölgesel askeri üstünlüğünü (QME) korumak adına Washington nezdinde yoğun bir diplomasi trafiği yürütüyor. Başbakan Benjamin Netanyahu liderliğindeki hükümet, Türkiye ve Suudi Arabistan’a yönelik olası satışları engellemek için lobi çalışmalarını sürdürüyor.

Katar ile yürütülen ön görüşmelerden duyulan rahatsızlık üzerine Tel Aviv yönetiminin, ABD’den ek bir F-35 filosu ve bir F-15I filosu satın almak için hazırlık yaptığı belirtiliyor. Talep paketinde ayrıca gelişmiş mühimmat ve sistemlerin de yer alması öngörülüyor.

Bölgesel Aktörlerin Durumu

Satış sürecinde yer alan ülkelerin mevcut konumları farklılık gösteriyor:

• Suudi Arabistan: ABD ile silah satışlarını hızlandıracak stratejik bir savunma anlaşmasının onayını bekleyen krallık, diğer adaylara göre daha avantajlı bir pozisyonda değerlendiriliyor.
• Türkiye: S-400 hava savunma sistemleri nedeniyle 2019 yılında çıkarıldığı programa geri dönmek için girişimlerini sürdürüyor. ABD yasalarına göre Türkiye’nin F-35 alabilmesi için S-400 sistemlerine sahip olmadığının onaylanması gerekiyor.
• Katar: Hamas müzakereleri ve bölgesel gerilimler nedeniyle İsrail ile ilişkilerin düşük seviyede seyrettiği bir dönemde, askeri kapasitesini modernize etme stratejisini izliyor.

Sürecin ilerlemesi durumunda, Orta Doğu’daki hava üstünlüğü ve savunma ekosisteminde köklü değişikliklerin yaşanması bekleniyor.