Japonya Merkez Bankası (BOJ): Faiz Artışı Masada

Japonya Merkez Bankası’nın (BOJ) politika faizini %0,75’e yükseltmesi bekleniyor.
BOJ, “nötr faiz” tartışmasını geri plana iterek kararlarını reel ekonomi tepkilerine bağlayacak.
Reel faizlerin hâlâ derin biçimde negatif olması, ilave faiz artışları için ana gerekçe olmaya devam ediyor.

Japonya Merkez Bankası (BOJ), para politikası toplantısında faiz artışlarına devam edeceği yönündeki taahhüdünü yinelemeye hazırlanıyor. Ancak Banka, bundan sonraki adımların otomatik bir patika izlemeyeceğini, her faiz artışının kredi koşulları ve ekonomik aktivite üzerindeki etkisinin dikkatle izleneceğini vurgulayacak.

Piyasalar, 18–19 Aralık’taki toplantıda politika faizinin %0,5’ten %0,75’e yükseltilmesini neredeyse tamamen fiyatlamış durumda. Bu adım, Japonya’da yaklaşık 30 yıldır görülmeyen bir faiz seviyesine işaret ederken, tartışma artık “ilk artış olur mu?” sorusundan “faizler ne kadar daha yükselebilir?” noktasına taşınmış durumda.

BOJ’un iç çalışmalarda nötr faiz seviyesine ilişkin tahminlerini güncellemesi bekleniyor. Ancak Banka, bu tahminleri piyasa iletişiminde merkezî bir araç olarak kullanmaktan özellikle kaçınacak. Nötr faizin doğrudan gözlemlenememesi ve kesin biçimde hesaplanmasının güçlüğü, bu tercihin temel gerekçesi olarak öne çıkıyor.

Bunun yerine BOJ, parasal sıkılaşmanın hızını; önceki faiz artışlarının banka kredileri, şirket finansmanı ve genel ekonomik faaliyet üzerindeki etkilerine bakarak belirleyecek. Mesaj net: Faiz artışları sürecek, ancak veri bağımlı ve kademeli olacak.

Enflasyonun üç yılı aşkın süredir %2 hedefinin üzerinde seyretmesine rağmen, Japonya’da reel borçlanma maliyetleri hâlâ belirgin biçimde negatif. BOJ yönetimi, bu durumu önümüzdeki dönemde de faiz artışlarını gerekçelendiren temel unsur olarak öne çıkarmaya hazırlanıyor. Banka içinden gelen değerlendirmeler, parasal koşulların %0,75’lik bir faiz seviyesinde bile “destekleyici” olmaya devam edeceğine işaret ediyor.

Öte yandan, politika faizi BOJ’un nötr faiz için öngördüğü %1,0–%2,5 aralığının alt sınırına yaklaşmış olsa da, Banka bu seviyeyi katı bir tavan olarak görmediğini netleştirmek istiyor. Yönetim Kurulu üyeleri, nötr faiz tahminlerine aşırı güvenmenin politika hatalarına yol açabileceği konusunda uyarılarını sürdürüyor.

Özetle BOJ, ultra gevşek dönemden çıkışı teyit ediyor; ancak piyasaya verdiği ana mesaj, agresif değil kontrollü bir normalleşme süreci. Japonya’nın para politikası artık “faiz artırır mı?” değil, “ne kadar dikkatli artırır?” sorusu etrafında şekilleniyor.