Orta Doğu’da Yeni Savaş Senaryoları Masada Al Arabiya’ya göre ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran’ın yaklaşık 47 yıldır inşa ettiği bölgesel stratejik mimarinin ciddi şekilde zayıflatıldı...
Orta Doğu’da Yeni Savaş Senaryoları Masada
Al Arabiya’ya göre ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran’ın yaklaşık 47 yıldır inşa ettiği bölgesel stratejik mimarinin ciddi şekilde zayıflatıldığını düşünüyor. Washington cephesinde İran’ın vekil güç ağı, füze kapasitesi ve bölgesel caydırıcılığına yönelik baskının sürdüğü belirtiliyor. Bu yaklaşım, bölgede uzun vadeli güç dengesi tartışmalarını yeniden gündeme taşıdı.
Jerusalem Post’un haberine göre Donald Trump, İran’a yönelik olası askeri operasyon konusunda karar aşamasına kadar geldi ancak son anda beklemesi yönünde telkin aldı. Bu gelişme, Washington içinde İran dosyasında hâlâ ciddi görüş ayrılıkları bulunduğuna işaret ediyor.
Financial Times’a göre Trump, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in İran’a doğrudan silah desteği vermeyeceğini savundu. Ancak Pekin’in enerji güvenliği ve Orta Doğu’daki ticari çıkarları nedeniyle İran dosyasını dikkatle izlediği belirtiliyor.
Wall Street Journal’a konuşan arabulucular, ABD-İran görüşmelerinde anlamlı ilerleme sağlanamadığını ifade etti. Taraflar arasındaki güven sorunu ve İran’ın nükleer kapasitesi üzerindeki anlaşmazlıkların süreci kilitlediği aktarılıyor.
Axios’un haberine göre Trump, askeri saldırıyı geçici olarak durdurmasının ardından İran savaş planlarını yeniden değerlendirmek üzere üst düzey toplantı yaptı. Beyaz Saray’ın hem diplomasi hem de sınırlı askeri seçenekleri aynı anda masada tuttuğu belirtiliyor.
Reuters’a göre Trump, ABD’nin gerekirse İran’a yeniden saldırabileceğini söyledi ancak Tahran’ın anlaşma istediğini savundu. Açıklamalar, piyasalarda petrol fiyatlarının yeniden yukarı yönlü hareket etmesine neden oldu.
Times of Israel’e göre İsrail ordusu İran’la çatışmaların yeniden başlaması ihtimaline karşı hazırlık yapıyor. Tel Aviv yönetimi özellikle füze savunma sistemleri ve hava operasyon kapasitesini güçlendirmeye odaklanıyor.
Politico’ya göre Avrupa Birliği maliye bakanları ABD’ye Orta Doğu’daki çatışmaları sona erdirme çağrısı yaptı. Avrupa tarafı enerji fiyatlarındaki yükselişin büyüme ve enflasyon üzerinde yeni baskı yaratmasından endişe ediyor.
AFP’nin aktardığına göre NATO’nun üst düzey komutanları Hürmüz Boğazı’nda olası NATO rolünü değerlendirmeye başladı. Küresel petrol ticaretinin kritik noktası olan boğaz üzerindeki riskler, enerji piyasaları açısından stratejik önem taşıyor.
İsrail-Lübnan-Hamas Hattında Gerilim Tırmanıyor
Jerusalem Post’un ele geçirdiğini belirttiği Hamas belgelerine göre örgüt, Gazze’deki ateşkesi yeni militanları eğitmek için kullandı. İsrail tarafı bunun ateşkes süreçlerine olan güveni sarstığını savunuyor.
AFP’ye göre İsrail ordusu Lübnan genelinde yeni saldırılar düzenledi ve çok sayıda kasaba için tahliye çağrısı yaptı. Hizbullah cephesinden gelebilecek misilleme ihtimali bölgede tansiyonu yükseltiyor.
Jerusalem Post’un haberine göre İran, İsrail’e karşı savaşta “kendini feda etmeye” gönüllü çiftler için toplu düğün törenleri düzenledi. Bu görüntüler, İran’ın ideolojik mobilizasyon stratejisinin yeni bir boyutu olarak yorumlandı.
Ukrayna Savaşı ve NATO Cephesinde Kritik Gelişmeler
Financial Times’ın aktardığına göre Avrupa Birliği hükümetleri, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile ileride yapılabilecek olası müzakerelerde birliğin adına kimin temsilci olabileceğini tartışıyor. Masadaki isimler arasında Avrupa Merkez Bankası’nın eski başkanı Mario Draghi ile Almanya’nın eski başbakanı Angela Merkel öne çıkıyor.
Reuters’a göre Çin tarafından gizlice eğitilen bazı Rus askerleri yeniden Ukrayna cephesine döndü. Bu iddia, Pekin’in savaşta dolaylı rolüne ilişkin tartışmaları yeniden alevlendirdi.
Reuters’ın aktardığı bilgilere göre ABD, kriz dönemlerinde NATO’ya tahsis edilen bazı askeri güçleri azaltmayı değerlendiriyor. Avrupa’da bu durumun NATO’nun caydırıcılığına zarar verebileceği konuşuluyor.
Kyiv Independent’a göre Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov’un Ukrayna barış görüşmelerinden dışlandığı iddia edildi. Kremlin içindeki güç dengeleri ve diplomatik yaklaşım farklılıkları dikkat çekiyor.
Enerji ve Jeoekonomi Dosyasında Yeni Kırılmalar
Reuters’a göre ABD, İran bağlantılı döviz büroları ve “gölge filo” olarak tanımlanan tanker ağlarına yeni yaptırımlar uyguladı. Washington’un hedefi İran’ın petrol gelirlerini ve dolar dışı ticaret kapasitesini sınırlamak.
Financial Times’ın haberine göre Vladimir Putin ile Şi Cinping, Çin zirvesinde dev doğalgaz projesini görüşecek. Moskova’nın Avrupa pazarını kaybetmesi sonrası Çin’e enerji bağımlılığı daha da artıyor.
Australian Financial Review’a göre Avustralya hükümetinin LNG ihracatının %20’sini iç piyasaya ayırma planı enerji şirketlerinde alarm yarattı. Şirketler bunun yatırım iştahını düşürebileceğini savunuyor.
Nikkei Asia’ya göre Brezilya, Japonya’ya petrol ihracatını artırmaya hazır olduğunu açıkladı. Brezilya ayrıca nadir toprak elementlerinde de küresel tedarik zincirinde daha büyük rol hedefliyor.
Bloomberg’e göre Endonezya, emtia ihracatı üzerindeki devlet kontrolünü sıkılaştırmayı planlıyor. Bu hamle, küresel nikel ve kritik mineral piyasalarını etkileyebilir.
New York Times’a göre İran savaşı, ABD askeri-sanayi altyapısındaki yapısal sorunları yeniden ortaya çıkardı. Pentagon’un mühimmat üretim kapasitesi ve tedarik zinciri kırılganlığı Washington’da ciddi tartışma yaratıyor.
ABD-Çin Teknoloji ve Ticaret Rekabeti Derinleşiyor
Reuters’a göre ABD Hazine Bakanı Bessent, Çin ile ticaret ateşkesini uzatmak için acele etmediklerini söyledi. Washington tarafı tarifeler ve teknoloji kısıtlamalarını müzakere baskısı olarak kullanmayı sürdürüyor.
Nikkei Asia’nın haberine göre Japon otomotiv şirketleri, Çinli BYD tehdidine karşı yeni stratejik ortaklıklar geliştiriyor. Elektrikli araç yarışında maliyet ve hız avantajı artık belirleyici unsur haline geldi.
Nikkei Asia’ya göre Tokyo yönetimi, Singapur’da NEC-Docomo açık ağ projesine destek vererek Çinli teknoloji firmalarına alternatif oluşturmaya çalışıyor. Telekom altyapısı artık jeopolitik rekabet alanlarından biri olarak görülüyor.
Reuters’a göre ABD’li yasa yapıcılar Çin’in yapay zekâ ve ileri teknoloji ihracatını küresel ölçekte sınırlamaya hazırlanıyor. Özellikle çip, bulut sistemleri ve savunma yapay zekâsı öne çıkıyor.
Wall Street Journal’a göre ABD’de yapay zekâ karşıtı toplumsal tepki büyüyor. İş kayıpları, veri güvenliği ve büyük teknoloji şirketlerinin gücü ana tartışma başlıkları arasında yer alıyor.
South China Morning Post’a göre Çin, uzay tabanlı güneş enerjisi teknolojisinde önemli bir atılım gerçekleştirdiğini duyurdu. Pekin uzun vadede enerji bağımsızlığı ve uzay teknolojilerinde liderlik hedefliyor.
Avrupa ve Küresel İç Politikada Baskılar Artıyor
Telegraph’ın haberine göre İngiltere Maliye Bakanı Rachel Reeves, süpermarketlerden temel gıda fiyatlarını sınırlamalarını istedi. Perakende sektörü ise bu öneriyi “çaresiz müdahale” olarak nitelendirdi.
Australian Financial Review’a göre Avustralya Başbakanı, sermaye kazancı vergisi ve negatif gearing düzenlemelerini muhalefete rağmen geçirmeye hazırlanıyor. Konut piyasası ve yatırımcı davranışları üzerinde büyük etki bekleniyor.
Financial Times’a göre Donald Trump, Texas Senato yarışında “MAGA savaşçısı” olarak tanımlanan Ken Paxton’a destek verdi. 32 milyon dolar destekle Ken Paxton yarışı kazandı.
Reuters’a göre Trump, Cumhuriyetçi Parti içindeki eleştirmenlere yönelik baskıyı artırıyor ve Thomas Massie’yi hedef alıyor. Parti içi tasfiye süreci seçim öncesi daha görünür hale geliyor.
Reuters’ın haberine göre Trump ile IRS arasındaki anlaşma, Trump ailesine yönelik bazı vergi incelemelerini kalıcı olarak sınırlandırıyor. Karar ABD’de hukuk ve siyaset tartışmalarını yeniden alevlendirdi.
Guardian’a göre İngiliz bakanlar, bazı Mandelson belgelerini sakladıklarını kabul etmelerinin ardından örtbas suçlamalarıyla karşı karşıya kaldı. Muhalefet hükümete şeffaflık çağrısı yapıyor.
Piyasalarda Tahvil Alarmı
Bloomberg’e göre ABD 30 yıllık tahvil faizi 2007’den bu yana en yüksek seviyeye yükseldi. Uzun vadeli faizlerdeki sert yükseliş; bütçe açığı, savaş harcamaları ve enflasyon risklerinin yeniden fiyatlandığını gösteriyor.
