Yapay Zekadan Lojistik Zincirine de Darbe

Yapay zekâ yalnızca ofis talebini değil, şimdi de küresel lojistik zincirini sarsıyor. Bu hafta piyasaların radarına giren gelişme, yapay zekâ şirketi Algorhythm’in personel sayısını artırmadan iş yükü hacmini yüzde 400 artıran AI destekli navlun aracı oldu. Açıklamanın ardından lojistik ve aracı şirket hisselerinde sert satışlar görüldü.

Şirketin geliştirdiği sistem, navlun eşleştirme, fiyatlama optimizasyonu ve rota verimliliğini gerçek zamanlı algoritmalarla yönetiyor. İnsan müdahalesini minimize eden bu yapı, aynı operasyonel kadroyla dört kat daha fazla işlem hacmi yaratabildiğini iddia ediyor. Bu da piyasanın aklına şu soruyu getirdi: Eğer kapasite artışı insan gücü olmadan sağlanabiliyorsa, aracı modellerin marjları ne olacak?

Borsadaki fiyatlama netti. Lojistik hizmet sağlayıcıları ve navlun broker’ları, “atıl kalma riski” temasıyla baskı altına girdi. Özellikle komisyon bazlı çalışan ara kurumlar için marj sıkışması senaryosu öne çıktı. Piyasa, verimlilik artışını sektör için fırsat değil, mevcut iş modelleri için tehdit olarak okudu.

Makro çerçevede tablo daha da anlamlı. Küresel ticaret hacmi yavaşlarken, şirketler maliyet optimizasyonuna odaklanıyor. AI tabanlı sistemler, navlun fiyatlamasında insan hatasını azaltırken hız ve şeffaflık sağlıyor. Bu da geleneksel broker zincirini bypass etme potansiyeli taşıyor.

Buradaki kırılma noktası şu: Eğer lojistikte karar alma ve eşleştirme süreçleri algoritmikleşirse, sektörün değer zinciri yeniden yazılabilir. Operasyonel verimlilik artışı, istihdam talebini sınırlarken ölçek ekonomisini teknoloji lehine büyütebilir.

Ancak bu dönüşüm tek yönlü değil. Büyük lojistik firmaları da benzer AI yatırımlarına hız verirse, verimlilik artışı sektörde konsolidasyonu tetikleyebilir. Küçük ve orta ölçekli aracılar için risk daha yüksek.

Piyasa şu an “gelecekteki marj erozyonunu” fiyatlıyor. Bu satış dalgası kısa vadeli bir panik mi, yoksa yapısal dönüşümün ilk işareti mi? Önümüzdeki bilançolar, şirketlerin teknoloji adaptasyon hızını gösterecek.

Sonuç olarak, yapay zekâ yalnızca teknoloji hisselerini yukarı taşımıyor; bazı sektörlerin iş modelini aşağı çekiyor. Lojistikte bu hafta yaşanan satış, AI devriminin ikinci dalgası olabilir.