ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’daki protestolara ilişkin sert açıklamaları ve İran Şahı’nın ABD’de yaşayan oğlu Rıza Pehlevi’nin eş zamanlı çağrıları, Tahran sokaklarındaki hareketliliği uluslararas...
ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’daki protestolara ilişkin sert açıklamaları ve İran Şahı’nın ABD’de yaşayan oğlu Rıza Pehlevi’nin eş zamanlı çağrıları, Tahran sokaklarındaki hareketliliği uluslararası bir güç mücadelesinin merkezine taşıdı. İran’da artan ekonomik baskı ve kur şoklarının gölgesinde büyüyen protestolar, artık yalnızca iç siyasi bir kriz değil, doğrudan jeopolitik bir dosya haline gelmiş durumda.
Trump, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada İran yönetimini açık bir dille uyardı. İran güvenlik güçlerinin barışçıl protestoculara yönelik şiddet kullanması halinde ABD’nin “yardıma koşacağını” söyleyen Trump, “kilitlenmiş ve dolu silahlar” ifadesiyle askeri caydırıcılığı özellikle vurguladı. Açıklama, Washington’un İran’daki gelişmeleri yalnızca izlemekle yetinmeyeceği mesajı olarak yorumlandı.
Bu çıkışın hemen ardından İran sokaklarından gelen görüntüler dikkat çekti. Başta Tahran olmak üzere birçok kentte, devrik İran Şahı’nın ABD’de yaşayan oğlu Rıza Pehlevi lehine sloganlar atıldığı görüldü. Uzun süredir muhalif çevrelerde sembolik bir figür olarak öne çıkan Pehlevi, yılbaşı mesajında rejimin “yolun sonuna geldiğini” ilan etti. Mevcut yönetimi zayıf, bölünmüş ve halkın cesaretini bastıramaz halde tanımlayan Pehlevi, 2026’ya girerken protestoların “tarihi bir kırılma anı” olacağını savundu.
Pehlevi’nin uluslararası topluma yaptığı çağrı, yalnızca sözlü destekle sınırlı kalınmaması yönünde oldu. Ona göre İran’daki rejim değişimi yalnızca ülke içi bir mesele değil; Orta Doğu’da istikrar ve küresel güvenlik açısından da kritik bir eşik. Bu söylem, Washington’dan gelen sert mesajlarla birlikte okunduğunda, İran dosyasının yeniden açık bir rejim tartışması eksenine kaydığına işaret ediyor.
Ekonomik arka plan bu siyasi çıkışları daha da kırılgan hale getiriyor. İran riyalinde yaşanan sert değer kaybı, yüksek enflasyon ve temel tüketim mallarındaki arz sıkıntıları, sokaktaki öfkenin ana tetikleyicileri olmaya devam ediyor. Devletin zaman zaman tatil ilanları ve yumuşak mesajlarla tansiyonu düşürme çabası ise protestoların yayılmasını durdurmakta yetersiz kalıyor.
Ortaya çıkan tablo, İran’da iç huzursuzluk, muhalif sembollerin yeniden sahneye çıkışı ve ABD’den gelen açık tehditlerin aynı anda kesiştiği yeni bir faza işaret ediyor. Bu aşamadan sonra süreç, yalnızca Tahran’daki sokakların değil, Washington–Tahran hattındaki stratejik hesapların da yönünü belirleyecek nitelikte görülüyor.
