
İran’daki savaşın tetiklediği küresel piyasa dalgalanması sırasında Türkiye, lirayı korumak için yaklaşık 12 milyar dolarlık müdahalede bulundu.
Müdahale tutarı, Merkez Bankası’nın döviz rezervlerinin yaklaşık %15’ine karşılık geliyor.
Petrol fiyatlarındaki yükseliş ve bölgesel riskler nedeniyle Türkiye ekonomisi jeopolitik gelişmelere en açık ülkelerden biri olmaya devam ediyor.
Bloomberg’in haberine göre Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, İran’daki savaşın küresel piyasalarda yarattığı oynaklık sırasında Türk lirasındaki dalgalanmayı sınırlamak amacıyla yaklaşık 12 milyar dolarlık döviz satışı gerçekleştirdi.
Söz konusu müdahale, Türkiye’nin efektif döviz rezervlerinin yaklaşık %15’ine denk geliyor. Müdahalenin amacı, jeopolitik gerilimin finansal piyasalarda yaratabileceği ani kur şokunu sınırlamak ve yerel para birimindeki oynaklığı kontrol altında tutmak olarak değerlendiriliyor.
Merkez Bankası hafta başında piyasalar açılmadan önce likidite koşullarını sıkılaştırdı. Bankalar işlem saatlerinin başlamasıyla birlikte döviz satışlarıyla piyasaya müdahale ederek kurdaki ani hareketleri sınırlamaya çalıştı.
Hafta ilerledikçe müdahalenin dozu azaldı. Bloomberg’in aktardığı verilere göre Perşembe günü benzer ölçekte bir satış işlemi gözlenmedi. Bu durum, ilk şokun ardından piyasanın nispeten dengelenmeye başladığına işaret ediyor.
Bu müdahaleler sonucunda Türk lirası hafta boyunca dolar karşısında yalnızca %0,1 değer kaybetti. Bu performans, aynı dönemde birçok gelişmekte olan ülke para biriminin sert değer kayıpları yaşadığı düşünüldüğünde dikkat çekici bir tablo ortaya koydu.
Merkez Bankası’nın swap hariç net döviz rezervleri geçen hafta itibarıyla yaklaşık 78,4 milyar dolar seviyesinde bulunuyor. Altın rezervleri de dahil edildiğinde toplam rezerv büyüklüğü yaklaşık 200 milyar dolara ulaşıyor.
Ancak Türkiye’nin kırılganlığı yalnızca finansal piyasa dinamikleriyle sınırlı değil. İran’daki savaşın başlamasından bu yana ham petrol fiyatları yaklaşık %16 yükseldi. Enerji ithalatına yüksek derecede bağımlı olan Türkiye için petrol fiyatlarındaki artış cari denge ve enflasyon açısından önemli bir risk oluşturuyor.
Türkiye’nin jeopolitik risklere duyarlılığı daha önce de test edilmişti. Geçen yıl Nisan ayında İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun tutuklanmasının ardından yaşanan piyasa dalgalanması sırasında Merkez Bankası’nın 50 milyar doların üzerinde rezerv harcadığı ve faiz oranlarını yükselterek finansal istikrarı sağlamaya çalıştığı biliniyor.
NATO üyesi olması ve enerji ithalatına yüksek bağımlılığı nedeniyle Türkiye, Orta Doğu’daki çatışmaların ekonomik etkilerini en hızlı hisseden ülkelerden biri olarak öne çıkıyor. İran’daki savaşın petrol fiyatları ve küresel risk iştahı üzerindeki etkileri sürdükçe, Türk lirasının istikrarı büyük ölçüde Merkez Bankası’nın politika tepkileri ve rezerv gücüyle yakından ilişkilendirilmeye devam edecek.
