Japonya Merkez Bankası’nın (BOJ) faiz artışı ve bilanço küçültmesi, küresel piyasalarda “kalıcı alıcıdan kalıcı satıcıya” geçiş anlamına geliyor. Yen carry trade üzerine kurulu teknoloji hisseleri, ta...
Japonya Merkez Bankası’nın (BOJ) faiz artışı ve bilanço küçültmesi, küresel piyasalarda “kalıcı alıcıdan kalıcı satıcıya” geçiş anlamına geliyor.
Yen carry trade üzerine kurulu teknoloji hisseleri, tahviller ve kripto varlıklar için finansman maliyeti hızla yükseliyor.
USD/JPY’de kritik eşikler kırılırsa küresel çapta teminat tamamlama ve zincirleme satış riski artıyor.
Vega Portföy Genel Müdürü Tarkan Çetin’in sosyal medya hesabında paylaştığı değerlendirme, küresel finans sisteminde uzun süredir biriken kırılganlığa dikkat çekiyor. “30 yılı aşkın bir süre boyunca Japonya, insanlık tarihinin en ucuz parasını ihraç etti.” Sıfıra yakın faizler, sınırsız likidite ve trilyonlarca yen borçlanma yoluyla fonlanan küresel varlık piyasaları için bu dönem fiilen sona eriyor.
Japonya Merkez Bankası’nın yeni politika faizi %0,75 ile 1995’ten bu yana en yüksek seviyeye çıktı. Aynı anda 10 yıllık Japon devlet tahvili (JGB) getirisi %1,96’ya yükselerek 2007’den bu yana zirve yaptı; 30 ve 40 yıllık vadelerde ise tarihi rekorlar görüldü. BOJ’un bilançosunda yer alan 534 milyar dolarlık ETF varlığı ve 1,189 trilyon dolarlık ABD Hazine tahvili stoku, bu dönüşümün küresel etkisinin neden bu kadar büyük olacağını gösteriyor.
Çetin’in paylaşımında altı çizilen kritik nokta şu: “BOJ artık alım yapmıyor. Satıyor.” Tarihte ilk kez büyük bir merkez bankası, parasal genişleme döneminde biriktirdiği varlıkları aktif biçimde tasfiye etmeye hazırlanıyor. Bu, yalnızca alımların yavaşlaması değil, yönün tamamen tersine dönmesi anlamına geliyor.
Yen carry trade, yıllardır teknoloji hisselerinden tahvillere, kripto paralardan emeklilik fonlarına kadar çok geniş bir alanı finanse etti. Bu yapı, sıfır faizle borçlanılan yen üzerine kuruldu. Ancak finansman maliyeti artık %0,75’e yükselmiş durumda ve artış eğilimi sürüyor. Geçmiş faiz artırımlarında yaşananlar da bu hassasiyeti ortaya koyuyor: Mart 2024’te Bitcoin %23, Temmuz 2024’te %26, Ocak 2025’te ise %31 geriledi.
Önümüzdeki günlerde piyasaların odağında döviz cephesi olacak. USD/JPY paritesinin 150’nin altına inmesi teminat tamamlama çağrılarını, 145’in altına sarkması ise zincirleme reaksiyonları tetikleyebilir. Bu eşikler, yalnızca Japonya için değil, küresel risk iştahı açısından da belirleyici olacak.
Özetle Çetin’in paylaşımı, Japonya kaynaklı bu politika dönüşü, tekil bir faiz artışından ziyade küresel finans mimarisinde bir rejim değişikliğine işaret ediyor. Kalıcı likidite sağlayıcının sahneden çekilmesi, riskin yeniden fiyatlandığı daha sert bir dönemin kapısını aralıyor.
