BS Ekonomi | 18 Eylül 2026 Sermaye piyasalarında son günlerin en kritik belirsizliklerinden biri gece yayımlanan yeni SPK kararıyla önemli ölçüde ortadan kalktı. 17 Eylül’de yayımlanan 2026/60 sayılı ...
BS Ekonomi | 18 Eylül 2026
Sermaye piyasalarında son günlerin en kritik belirsizliklerinden biri gece yayımlanan yeni SPK kararıyla önemli ölçüde ortadan kalktı.
17 Eylül’de yayımlanan 2026/60 sayılı bültenle Tera, Pusula, Hedef, Atlas, A1 Capital, Pardus ve Bulls Portföy’ün TEFAS’ta işlem gören fonlarına yönelik kapsamlı tedbirler açıklanmış, tasfiye edilecek fonlar belirlenmişti. SPK’nın ilk açıklamasında tasfiyenin “Kurulca tayin edilecek yöntemle” yapılacağı belirtiliyordu.
Ardından gelen 2026/61 sayılı bülten ise mekanizmayı ortaya koydu. Bültenin güncellenmiş listesi 1’den 131’e kadar uzanıyor.
2026-61.pdf
Ve bu mekanizma, özellikle Borsa İstanbul açısından çok önemli bir ayrıntı içeriyor:
131 fonun portföyündeki varlıkların bir anda satılması şeklinde bir tasfiye öngörülmüyor.
Satış düğmesine bankalar basacak
SPK, fonların yönetim şirketlerinden bağımsız biçimde tasfiye edilmesini sağlayacak yeni bir yapı kurdu.
Tera Portföy fonlarında T. İş Bankası; A1 Capital, Atlas, Bulls, Hedef, Pardus ve Pusula fonlarında ise Ziraat Bankası tasfiye sürecini yürütecek.
Üstelik bu bankalar yalnızca saklamacı konumunda olmayacak. Tasfiye için gerekli işlemlerde fon kurucusuna mevzuatla verilmiş yetkileri kullanabilecek.
2026-61.pdf
Bu, yaşanan sürecin anlaşılması açısından kritik.
Fon portföyündeki saklamaya konu finansal varlıklar Takasbank’ta ilgili bankaların hesapları altında tutulacak. Repo, ters repo, Borsa Para Piyasası işlemleri, mevduat, krediler ve diğer borç-alacak kalemleri için mutabakat yapılacak. SPK bunun tamamlanması için 10 iş günlük süre öngörüyor.
2026-61.pdf
Başka bir ifadeyle sistem önce:
“Kimde ne var, kimin kime ne borcu var?”
sorusunun cevabını kesinleştirecek.
Ardından tasfiye ilerleyecek.
BIST açısından kararın en kritik cümlesi
2026/61 sayılı bültende şu mekanizma kuruluyor:
Fon portföyündeki finansal varlıklar;
yatırımcı menfaati, piyasa derinliği ve likidite koşulları gözetilerek, bankanın belirleyeceği sıklıkta nakde dönüştürülecek.
Bankalar varlıkları doğrudan veya bir yatırım kuruluşu üzerinden satabilecek.
2026-61.pdf
Bu birkaç kelime Borsa İstanbul açısından son derece önemli:
“Piyasa derinliği” ve “likidite koşulları.”
Çünkü tasfiye kararı, bütün hisse portföylerinin ilk seansta piyasaya boşaltılmasını zorunlu kılmıyor.
Tam tersine SPK’nın oluşturduğu mekanizma, satışların piyasanın taşıma kapasitesi dikkate alınarak yapılmasına imkân tanıyor.
Dolayısıyla piyasada konuşulan:
“131 fon tasfiye ediliyor, yüz milyarlarca liralık hisse hemen satılacak.”
çıkarımı SPK’nın açıkladığı mekanizmayla örtüşmüyor.
Ama satış ihtiyacı ortadan kalkmış değil
Burada diğer uca savrulmamak gerekiyor.
Tasfiye demek, sonuçta fon portföyündeki varlıkların nakde dönüştürülmesi ve yatırımcılara ödeme yapılması demek.
SPK kararı satışları ortadan kaldırmıyor; satış sürecinin nasıl yönetileceğini belirliyor.
Nitekim piyasadaki pozisyonların büyüklüğü konusunda bağımsız veri çalışmaları ciddi rakamlara işaret ediyor. Fonoloji’nin son KAP portföy raporlarını temel alan çalışması, kapsamdaki fonların toplam büyüklüğünü yaklaşık 809 milyar TL, tahmini hisse tutarını ise yaklaşık 451 milyar TL hesaplıyor. Ancak bu rakam SPK’nın açıkladığı resmi tasfiye satış tutarı değildir; bazı fonlarda güncel portföy dökümü bulunmadığından çalışmanın kendisi de önemli bölümünü tahmini olarak gösteriyor.
Bu nedenle “Borsaya 451 milyar TL satış gelecek” demek doğru olmaz.
Fonların portföy yapısı farklı. İçlerinde para piyasası fonları, serbest fonlar ve hisse senedi yoğun fonlar bulunuyor. Ayrıca vadesi bulunan para piyasası işlemlerinin hemen bozulması da gerekmiyor.
SPK açıkça ters repo, vadeli mevduat, katılma hesabı ve benzeri vadeli işlemlerden vade sonunda fona dönen nakdin ödeme planında kullanılabileceğini söylüyor.
2026-61.pdf
Bu da tasfiyenin tek günlük bir olaydan ziyade zamana yayılan bir bilanço çözülmesi şeklinde yürütülmesine olanak sağlıyor.
Yatırımcı parasını nasıl alacak?
Burada da sistem oldukça açık.
Öncelikle MKK ile tasfiyeyi yürüten bankalar arasında yatırımcı bazında mutabakat yapılacak.
Tedavüldeki toplam fon payı ile yatırımcıların bireysel saklama hesaplarındaki paylar karşılaştırılacak. Rehin, haciz, tedbir ve gerçekleşmemiş emirler de kontrol edilecek.
2026-61.pdf
Ardından portföyden elde edilen nakit, bankanın belirleyeceği ödeme planına göre yatırımcılara fon katılma payı sahipliği oranında aktarılacak.
2026-61.pdf
Dolayısıyla yatırımcı açısından süreç klasik anlamda:
“Fonumu bugün sattım, valör tarihinde param geldi”
mekanizması olmaktan çıkıyor.
Artık tasfiye ve ödeme planı işliyor.
TEFAS’ın dışından çıkış yolu da kapandı
Yeni bültendeki önemli maddelerden biri de bu.
SPK, TEFAS’ta alım-satıma kapatılan fonlarda kurucu veya başka dağıtıcı kuruluşlar üzerinden verilen TEFAS dışı katılma payı iade talimatlarının da gerçekleştirilmeyeceğini açıkladı.
Tasfiye kapsamındaki fonlarda 17 Eylül’den itibaren TEFAS dışındaki dağıtım kanallarından da alım veya iade talimatı gerçekleştirilemiyor.
2026-61.pdf
Yani yatırımcının:
“TEFAS kapalıysa bankadan/kurucudan fonumu bozdurayım”
şeklinde alternatif bir çıkış kanalı bulunmuyor.
Tasfiye mekanizmasının işlemesi beklenecek.
Süre ne kadar?
SPK bunun için de bir üst sınır koydu.
Fon malvarlığının tasfiyesi, tasfiye duyurusundan itibaren en fazla üç aylık sürenin bitimini izleyen ilk iş gününde sona erecek.
Ancak Kurul gerekli görürse bu süreyi uzatabilecek.
2026-61.pdf
Dolayısıyla yatırımcı açısından süreç birkaç günlük değil, aylara yayılabilecek bir süreç.
Ters repo tartışmasında önemli ayrım
Son günlerdeki tartışmaların merkezindeki konulardan biri de fonların yaptığı ters repo ve diğer para piyasası işlemleriydi.
Yeni karar burada da mekanizmayı belirginleştiriyor.
Fonların repo, ters repo, Borsa Para Piyasası, pay repo, tercihli ters repo, taahhütlü işlemler, mevduat, katılma hesapları ve krediler dahil tüm işlem kaynaklı borç ve alacaklarının mutabakatı önceki saklama kuruluşu, yeni banka ve Takasbank arasında yapılacak.
2026-61.pdf
Bu önemli çünkü fonun malvarlığı ile portföy yönetim şirketinin kendi malvarlığını birbirine karıştırmamak gerekiyor.
Yeni bülten de tasfiyeyi doğrudan fonun varlıkları, yükümlülükleri ve yatırımcıların kayıtlı katılma payları üzerinden yürütüyor.
Ancak 2026/61 sayılı karar tek tek geçmiş işlemlerin hukuka uygunluğu, olası sorumluluklar veya belirli ters repo işlemlerinin niteliği hakkında hüküm kurmuyor. Bu konuları tasfiye mekanizmasından ayrı değerlendirmek gerekiyor.
Borsa için şimdi hangi rakama bakacağız?
Bundan sonra BIST açısından yalnızca 131 sayısına bakmak yeterli değil.
Asıl izlenmesi gereken veri — daha doğrusu piyasa açısından belirleyici olacak veri — bu fonların hangi hisselerde ne kadar pozisyon taşıdığı, bu pozisyonların günlük işlem hacmine oranı ve bankaların bunları hangi hızda tasfiye edeceği.
Örneğin son portföy raporlarını derleyen çalışmalarda bazı hisselerde tasfiye kapsamındaki fonların çok büyük pozisyonları bulunduğu görülüyor. Fakat bu hesaplamaların önemli bölümü son açıklanan portföy raporlarından türetiliyor; gerçek zamanlı pozisyon olarak kabul edilmemeli.
Bu nedenle önümüzdeki günlerde BIST’in tamamından çok fon yoğunlaşmasının yüksek olduğu hisselerde likidite daha yakından izlenecek.
SPK’nın ikinci hamlesi de bununla birlikte okunmalı
2026/60 kararının aynı gün getirdiği başka bir tedbir daha var.
Kredili işlemlerde normalde asgari yüzde 35 olan özkaynak koruma oranının, belirli koşullarla 2 Ekim seans sonuna kadar yüzde 20’ye kadar uygulanabilmesine izin verildi.
Bu iki karar birlikte okunduğunda ortaya çıkan tablo şu:
Bir tarafta fon tasfiyelerinin kontrollü biçimde yürütülmesi için bankalar devreye sokuluyor.
Diğer tarafta piyasadaki kredili pozisyonların zorunlu çözülmesini sınırlayabilecek geçici bir esneklik getiriliyor.
Bu, SPK’nın yayımladığı düzenlemelerin birlikte oluşturduğu piyasa mekanizmasına ilişkin bir değerlendirmedir; Kurul kararında amaç-sonuç ilişkisi bu şekilde açıkça kurulmuş değildir.
Şimdi yeni bir dönem başlıyor
17 Eylül sabahı piyasanın önündeki soru şuydu:
“Bu fonlar nasıl tasfiye edilecek?”
18 Eylül’e girerken bunun cevabının önemli bölümü belli oldu.
Tasfiye yönetim şirketlerinin kontrolüne bırakılmadı.
Bankalar devreye girdi.
MKK ve Takasbank üzerinden mutabakat kuruluyor.
Varlıklar piyasa derinliği ve likidite dikkate alınarak nakde çevrilecek.
Nakit yatırımcılara payları oranında dağıtılacak.
Ve bunun için üç aya kadar uzanabilecek bir takvim oluşturuldu.
Bu nedenle önümüzdeki dönemde Borsa İstanbul’un önündeki soru artık yalnızca “ne kadar fon tasfiye ediliyor?” değil.
Hangi fonda hangi varlık var, bu varlığın piyasadaki günlük likiditesi ne kadar ve tasfiyeyi yürüten bankalar satışları hangi takvimle gerçekleştirecek?
BIST açısından fiyatlamayı belirleyebilecek üç değişken bunlar olacak.
X için kısa versiyon
SPK GECE ÇOK KRİTİK BİR KARAR AÇIKLADI.
131 fonun tasfiye mekanizması belli oldu.
Tera fonlarını İş Bankası, A1, Atlas, Bulls, Hedef, Pardus ve Pusula fonlarını Ziraat Bankası tasfiye edecek.
2026-61.pdf
Ve BIST açısından en kritik madde:
Fonlardaki varlıklar bir anda piyasaya satılmayacak.
SPK açıkça satışlarda “yatırımcı menfaati, piyasa derinliği ve likidite koşullarının” gözetilmesini istiyor. Satışların sıklığını tasfiyeyi yürüten banka belirleyecek.
2026-61.pdf
Tasfiye 3 aya kadar sürebilecek; SPK gerekirse süreyi uzatabilecek.
2026-61.pdf
Bu nedenle “131 fon tasfiye oluyor, bütün hisseler hemen borsaya satılacak” hesabı doğru değil.
Ama satış baskısı da ortadan kalkmış değil.
Şimdi BIST için üç rakam önemli:
Hangi fonda hangi hisse var?
Pozisyon günlük işlem hacminin kaç katı?
Bankalar hangi hızda satacak?
Borsanın önündeki yeni denklem bu.
