Şara – SDG Anlaşması mı, Teslimiyet mi?

SDG kontrolündeki petrol sahaları, sınır kapıları ve sivil-idari yapılar Şam’a devrediliyor
Haseke, Deyrizor ve Rakka’da merkezi yönetim doğrudan kontrol kuruyor
PKK bağlantılı unsurların Suriye dışına çıkarılması taahhüt ediliyor

Suriye’de Suriye Demokratik Güçleri ile Ahmed el-Şara liderliğindeki Şam yönetimi arasında varıldığı belirtilen mutabakat, kamuoyuna “anlaşma” olarak yansıtılsa da ortaya çıkan taslak, sahadaki güç ilişkilerinin tek taraflı biçimde yeniden kurulduğunu gösteriyor.

Metne göre SDG’nin kontrolünde bulunan tüm sivil ve idari yapılar merkezi devlet yapısına entegre edilecek. Petrol sahaları, enerji yönetimi ve sınır kapıları tamamen Suriye hükümetine devredilecek. Bu kapsamda Haseke, Deyrizor ve Rakka dahil olmak üzere kuzeydoğu Suriye’deki stratejik ekonomik alanlar Şam’ın doğrudan kontrolüne geçiyor.

Güvenlik başlığında ise silahsızlanma ve bireysel entegrasyon öne çıkıyor. Kobani (Ayn el-Arab) başta olmak üzere ağır silahların sahadan çekilmesi, yerel güvenlik yapılarının İçişleri Bakanlığı’na bağlı şekilde yeniden yapılandırılması planlanıyor. SDG mensuplarının ise ayrı bir askeri yapı olarak değil, bireysel bazda Suriye Savunma Bakanlığı bünyesine entegre edilmesi öngörülüyor.

Taslakta dikkat çeken bir diğer kritik başlık, IŞİD tutuklularının ve ailelerinin bulunduğu cezaevleri ile kampların tamamen Şam yönetimine devredilmesi. Bu adım, IŞİD’le mücadelede merkezi bir koordinasyon kurulması gerekçesiyle savunuluyor.

Siyasi ve idari cephede Haseke’ye vali atanmasının cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle yapılması planlanırken, vilayet yönetiminin doğrudan merkezi hükümete bağlanması hedefleniyor. Ayrıca Suriye devletinde görevlendirilecek SDG kökenli isimlerin listesi merkezi makamlar tarafından onaylanacak ve hangi pozisyonlarda görev alacakları Şam tarafından belirlenecek.

En sert başlıklardan biri ise PKK ile ilgili. Taslağa göre PKK üyelerinin Suriye sınırları dışına çıkarılması taahhüt ediliyor. Bu maddenin, bölgesel güvenlik dengeleri açısından kritik bir eşik olduğu vurgulanıyor.

Ortaya çıkan tablo, SDG’nin özerk idari ve askeri kapasitesini büyük ölçüde kaybettiği, Şam’ın ise ülkenin kuzeydoğusunda hem ekonomik hem güvenlik alanında tam hakimiyet kurduğu bir geçiş sürecine işaret ediyor. Bu yönüyle metin, sahada bir “güç paylaşımından” çok, tek taraflı bir egemenlik devrini tarif ediyor.