Masada Başka, Sahada Başka: Rus-İran Tatbikatı Hürmüz’de

İran ve Rusya, Hürmüz Boğazı çevresinde ve Umman Denizi-Kuzey Hint Okyanusu’nda ortak deniz tatbikatı düzenleyeceklerini duyurdu. Bu birliktelik İran Devrim Muhafızları ile Rus deniz unsurlarının koordinasyonunu hedefliyor.
Bölgedeki askeri hareketlilik, İran’ın stratejik su yolunda yürüttüğü “Smart Control/Deniz Güvenliği Kuşağı 2026” tatbikatının devamı niteliğinde.
Tatbikat, Hürmüz Boğazı’nın küresel enerji ticareti için kritik olması nedeniyle uluslararası deniz trafiği ve jeopolitik risk açısından yakından izleniyor.

İran ve Rusya’nın yarın gerçekleştireceği ortak deniz tatbikatı, Hürmüz Boğazı’nın hemen güneyinde yürütülecek askeri manevralarla bölgesel dengeleri yeniden gündeme taşıdı. İran Devrim Muhafızları Donanması ile Rusya Federasyonu Deniz Kuvvetleri unsurlarını kapsayacak bu tatbikat, resmi açıklamalara göre deniz güvenliğinin güçlendirilmesi ve ortak operasyonel koordinasyonun artırılmasına odaklanacak. (Anadolu Ajansı)

Tatbikat çerçevesinde Umman Denizi ve kuzey Hint Okyanusu bölgesinde tatbikatlar düzenlenecek olsa da, son günlerde Hürmüz Boğazı’nda güvenlik tatbikatları yürütülmesi dikkat çekiyor. İran Devrim Muhafızları’nın yürüttüğü drill kapsamında boğazın bir kısmı birkaç saatliğine geçici olarak kapatıldı; bu uygulama denizcilik emniyetine ilişkin gerekli önlemler kapsamında yapıldığı açıklansa da stratejik su yolundaki askeri hareketliliğin altını çizdi.

Rus tarafı, bölgedeki tatbikatlara dahil olan donanma varlığı ile ilgili olarak Moskova’nın çok kutuplu deniz düzeni vizyonunu öne çıkardı. Rus yetkililer bu ortak tatbikatları Batı’nın deniz egemenliğine karşı bir denge aracı olarak tanımlıyorlar.

Uzman değerlendirmelerine göre Hürmüz Boğazı’nın bu tür askeri faaliyetlere sahne olması, bölgedeki tansiyonun yüksek olduğunu ve küresel enerji arzı açısından riskleri artırabileceğini gösteriyor. Boğaz, dünya petrol ticaretinin önemli bir kısmını taşıyor; bu nedenle tatbikatların sürdüğü dönemde deniz trafiği ve enerji piyasaları yakından izleniyor.

Bölgede artan askeri hareketlilik, İran-ABD ilişkilerindeki gerilim ve nükleer müzakereler eşliğinde değerlendiriliyor. Tatbikatın zamanlaması, Washington ile Tahran arasındaki ilişkilerin hassas olduğu bir döneme denk geliyor; bu, bölgesel aktörlerin deniz yeteneklerini sergileme ve koordinasyonlarını güçlendirme çabası olarak da okunuyor.

Gelişmeler, küresel enerji güvenliği, uluslararası deniz ticareti ve Orta Doğu’daki güç dengeleri üzerinde potansiyel etkileri nedeniyle yakından takip ediliyor. Yarın başlayacak tatbikatın sonuçları, bölgesel aktörlerin tutumları ve deniz yollarındaki güvenlik algısı açısından kritik önem taşıyacak.