ECB, AB’nin “yaratıcı mekanizma” diye pazarladığı Rus varlık getirilerinin kullanımını açık bir vergi olarak tanımlayıp onaylamıyor. Lagarde, hukuki zeminin kırıldığını ve bunun Avrupa finans mimarisi...
ECB, AB’nin “yaratıcı mekanizma” diye pazarladığı Rus varlık getirilerinin kullanımını açık bir vergi olarak tanımlayıp onaylamıyor.
Lagarde, hukuki zeminin kırıldığını ve bunun Avrupa finans mimarisini kalıcı biçimde zedeleyeceğini vurguluyor. Brüksel–Frankfurt hattında kriz büyürken, Kiev’e verilen milyarlarca euroluk taahhütler siyasi baskıyı artırıyor.
Avrupa Birliği’nin Rusya’nın dondurulmuş varlıklarından elde edilen faiz gelirlerini “yaratıcı bir finansman modeli” olarak Ukrayna’ya yönlendirme planı, Avrupa Merkez Bankası’nda duvara çarptı. Brüksel bunu teknik bir düzenleme gibi sunmaya çalışsa da Frankfurt’un yorumu çok net: Bu bir müsadere değil, örtülü bir vergidir — ve hukuki zemini son derece zayıftır.
ECB Başkanı Christine Lagarde, son günlerde alışılmışın dışında sert bir tonda, Avrupa’nın kendi finansal düzenine zarar vereceği uyarısında bulunuyor. Mesajı iki katmanlı: Birincisi, hukukun üstünlüğü delinerek savaş fonlanamaz. İkincisi, küresel yatırımcılar AB finansal sistemine güvenini kaybederse bunun maliyeti Ukrayna’ya aktarılacak birkaç milyarın çok ötesine geçer.
Brüksel ise başka bir hesap yapıyor. Von der Leyen yönetimi, siyasi olarak Kiev’e güçlü destek vermek zorunda; Washington’ın iç siyasete sıkıştığı ve Trump’ın geri dönüş riskinin arttığı bir dönemde Avrupa’nın liderlik göstermesi gerektiğini savunuyor. Bu nedenle AB, Rus varlık getirilerinden yıllık milyarlarca euro yaratacak bir fonun “sihirli çözüm” olduğuna inanıyor.
Sorun şu ki: ECB’nin hayır dediği sadece teknik bir detay değil. Eğer AB, üçüncü ülke rezervlerini fiilen vergilendirirse, euro bölgesinin “güvenli rezerv para” statüsü aşınabilir. Brüksel’in savaş finansmanı için açtığı kanal, uzun vadede Avrupa bankacılık sistemine daha pahalı borçlanma, daha yüksek risk primi ve rezerv kaçışı olarak geri dönebilir.
Frankfurt’taki kaygı tam da bu: Bir kerelik siyasi kararlar, finansal mimaride uzun süreli hasar bırakır. ECB, parasal istikrarın siyasi taleplere göre eğilip bükülmesine karşı dururken, Komisyon Ukrayna taahhütlerini yerine getirmek için manevra alanı arıyor. Ortadaki çelişki artık gizlenemez hâle geldi.
Sonuç açık: Brüksel–Frankfurt hattında Avrupa’nın savaş finansmanı stratejisini belirleyecek büyük bir hesaplaşma yaşanıyor. ECB geri adım atmazsa, AB’nin Ukrayna’ya vaat ettiği fonların sürdürülebilirliği yeniden masaya yatırılmak zorunda kalacak.
