Küresel Sistem Tek Bir Merkeze Yığılıyor: ABD

• ABD hisse senedi piyasası 72 trilyon dolarla tarihî zirveye çıktı; küresel ölçekle karşılaştırıldığında bu büyüme “orantısız” bir seviyeye ulaştı
• ABD piyasası, gelişmiş Avrupa’nın 3,5 katına; Çin ve Hong Kong’un toplamının da 3,5 katına çıktı
• Nasdaq ve NYSE’deki genişleme, küresel sermaye dağılımında sağlıksız bir yoğunlaşmaya işaret ediyor

ABD hisse senedi piyasalarında yaşanan büyüme artık sadece güçlü bir performans değil, küresel finansal tarih açısından anormal bir ölçeklenme olarak okunuyor. Goldman Sachs verilerine göre ABD’de halka açık şirketlerin toplam piyasa değeri 72 trilyon dolara ulaştı. Bu seviye, klasik “lider piyasa” tanımının çok ötesinde, küresel sistemin tek bir merkezde aşırı yoğunlaştığını gösteriyor.

Ortaya çıkan tablo, karşılaştırmalı ölçekte daha netleşiyor. ABD piyasası, gelişmiş Avrupa borsalarının toplam piyasa değerinin 3,5 katını aşmış durumda. Çin ve Hong Kong’un toplam piyasa değeriyle kıyaslandığında da benzer bir fark söz konusu. Daha çarpıcı olan ise ABD borsalarının; Avrupa, Çin, Hong Kong, Japonya, Hindistan, Fransa ve Birleşik Krallık borsalarının tamamının toplamından bile daha büyük hale gelmiş olması.

Bu dengesiz büyümenin merkezinde Nasdaq yer alıyor. Teknoloji ağırlıklı endeksin toplam piyasa değeri 2022’den bu yana iki kattan fazla artarak yaklaşık 38 trilyon dolara yükseldi. Aynı dönemde NYSE’in toplam piyasa değeri de yaklaşık 10 trilyon dolarlık artışla 32 trilyon dolara çıktı. Böylece küresel sermaye sadece ABD’ye değil, ABD içinde de belirli segmentlere aşırı şekilde yığılmış durumda.

Finansal tarihte bu ölçekte bir yoğunlaşma genellikle sürdürülebilir büyümeden ziyade kırılganlık birikimine işaret ediyor. ABD piyasalarının ulaştığı bu anormal ölçek, olası bir düzeltme veya sert fiyatlama değişiminde etkinin sadece ABD ile sınırlı kalmayacağını, küresel piyasalara zincirleme şekilde yayılabileceğini gösteriyor. Mevcut görünüm, ABD’nin küresel piyasalarda hâkimiyet kurduğunu değil, küresel sistemin giderek tek bir denge noktasına bağımlı hale geldiğini ortaya koyuyor.