
ABD Merkez Bankası (FED), küresel dolar hakimiyetine dair dikkat çeken bir veri paylaştı. FED’e göre dünya genelinde dolaşan fiziksel doların (banknotların) 1 trilyon dolardan fazlası artık ABD dışındaki ülkelerde tutuluyor. Bu rakam, FED’in toplam para arzının neredeyse yarısına karşılık geliyor.
FED’in değerlendirmesinde, banknot stokunun başlıca talep nedeninin tasarruf amaçlı dolarizasyon olduğu vurgulandı. Bu durum özellikle yüksek enflasyon yaşayan gelişmekte olan ülkelerde doların rezerv para olarak elde tutulduğunu gösteriyor.
FED, raporunda şu ifadeyi kullandı:
“Yurtdışındaki banknot miktarımız 1 trilyon doları geçti. Bu da tüm emisyonun yaklaşık %45’ine denk geliyor.”
Küresel ölçekte dolar banknotlara olan talebin artışında jeopolitik riskler, enflasyon dalgaları, finansal istikrarsızlık ve yerel para birimlerine güvensizlik etkili oldu. Dolayısıyla banknotun sadece ödeme aracı değil, aynı zamanda “gölge rezerv varlık” haline geldiği belirtiliyor.
FED, son iki yıldaki politika faizi artışlarının banknot talebini frenlediğini de açıkladı:
“Artan dolar faizleri alternatif maliyet oluşturduğu için fiziksel dolar talebinin artış hızını düşürdü.”
Yani yüksek faiz döneminde yatırımcı doları elde tutmak yerine finansal enstrümanlara park etmeyi tercih ediyor. Bu nedenle elde tutulan banknot miktarı artmaya devam etse de, önceki yıllardaki gibi hızlı büyümüyor.
FED’e göre ABD dışında tutulan 1 trilyon dolarlık banknotların büyük bölümü kayıt dışı dolaşıyor. Talebin en yoğun olduğu bölgeler:
Bu durum, doların küresel likidite gücünün finansal sistem dışına da yayıldığını ortaya koyuyor.
Bu veri, dolarizasyonun hız kesmediğini ve küresel risk arttıkça dolar talebinin devam edeceğini gösteriyor. Finans uzmanlarına göre: