Kontrollü Durgunluk: İngiltere Ekonomisinin Yeni Normali

İngiltere ekonomisi son haftalarda yeniden stres hattına girdi. Hükümetin borçlanması beklentilerin üzerine çıkarken büyüme neredeyse durdu, bankalar güçlenmesine rağmen reel ekonomi aynı ivmeyi gösteremedi. Bu tablo, Londra’nın önümüzdeki bütçede daha sert mali adımlar atacağına işaret ediyor.

Son veriler, İngiltere’nin yalnızca Ekim ayında 17,4 milyar sterlin borçlandığını ve Nisan–Ekim döneminde toplam borçlanmanın 116,8 milyar sterline ulaştığını gösteriyor. Bu rakam, resmi tahminlerin neredeyse 10 milyar üzerinde. Maliye Bakanı Rachel Reeves için anlamı net: Büyümeyi boğmadan mali disiplini yeniden kurmak artık daha zor. Vergi artışları ve harcama kısıntıları bütçe takvimine doğru giderek daha olası hale geliyor.

Makro tarafta büyüme hâlâ zayıf. Üçüncü çeyrek yalnızca yüzde 0,1’lik bir artış üretebildi; imalat sanayisi özellikle otomotivde sert daraldı. İş dünyası anketleri, şirketlerin sonbahar bütçesi öncesi yatırımları ertelediğini ve ekonomik toparlanmaya duyulan güvenin sınırlı olduğunu gösteriyor. “Bekle–gör” havası ekonomiyi soğutuyor.

Buna karşılık banka hisselerinde ve finans sektöründe belirgin bir toparlanma var. Yüksek faizler net faiz marjlarını genişletti, bilançolar güçlendi. Ancak bu iyileşmenin reel ekonomiye aktarımı yavaş; hanehalkı hâlâ yüksek fiyatlar, zayıf ücret artışı ve artan borçlanma maliyetleriyle sıkışmış durumda. Bankaların yükselişi ile sokaktaki ekonominin zayıflığı arasındaki makas büyüyor.

Enerji ve ticaret cephesinde de yeni bir başlık öne çıkıyor: AB, karbon sınır vergisi uygulamasında İngiltere’ye yönelik maliyetleri düşürme seçeneklerini masaya getirdi. Elektrik üreticilerinin karbon fiyatlamasına uyumu üzerine yapılacak düzenlemeler, hem sanayi maliyetlerini hem de Avrupa ile ticaret ilişkilerini etkileyecek. Bu adım, Brexit sonrası rekabet gücü tartışmalarının yeniden ısınmasına yol açabilir.

Brexit’in ekonomik etkileri ise daha belirgin hale geliyor. Bazı bağımsız araştırmalar, İngiltere’nin kişi başı gelirde kalıcı şekilde yüzde 6–8 arasında kayıp yaşadığını ortaya koyuyor. Yapısal verimlilik sorunlarının çözülememesi, Londra’nın küresel rekabet gücünü orta vadede zayıflatabilir.

Ortaya çıkan tablo net: İngiltere, “kontrollü durgunluk” ile “zorunlu mali sıkılaşma” arasında sıkışmış durumda. Borçlanma hız kesmezse vurgu vergi artışlarına kayacak; büyüme zayıf kalırsa iş dünyası güveni daha da eriyecek. Finans sektörü kendi yolunda güçlenirken reel ekonominin toparlanma işaretleri hâlâ yetersiz.