
• Gazze’de ateşkesin ilk aşamasındaki ölü rehinelerin teslimi süreci krize dönüştü
• İsrail, Hamas’ı anlaşmaya uymamakla suçladı ve Refah Sınır Kapısı’ndan girişleri sınırladı
• Süreçteki belirsizlik ateşkes planının çökebileceği endişesini artırdı
Gazze’de yürütülen ateşkes anlaşmasının ilk aşaması olan ölü rehinelerin teslimi süreci beklenmedik bir krize dönüştü. Hamas’ın teslim ettiği cenazelerden birinin İsrailli rehineye ait olmadığının açıklanması, sahada kırılgan diplomasi dengesini sarstı. Gerginlik hızla tırmanırken İsrail, Hamas’ı anlaşmaya uymamakla suçladı ve Refah Sınır Kapısı üzerinden giriş yapan insani yardımlara sınırlama getirdi.
Bilgilere göre Hamas, 13 ve 14 Ekim’de Uluslararası Kızılhaç aracılığıyla sekiz cenaze teslim etti. 15 Ekim’de iki cenazenin daha teslim edilmesiyle örgüt, “erişebildiği tüm ölü rehineleri teslim ettiğini” açıkladı. Ancak İsrail, teslim edilen cenazelerden birinin DNA sonucunun rehine listesiyle eşleşmediğini duyurdu. Cenazenin bir Gazzeli sivile ait olabileceği iddiası gerilimi tırmandırdı.
İsrail yönetimi, Hamas’ın “rehine anlaşmasını manipüle ettiğini” savunarak karşılık verdi. Bu kapsamda Mısır ile Gazze arasındaki Refah Sınır Kapısı’nda geçişlere sınırlama getirildi. Bölgeye gıda, ilaç ve yakıt sağlayan en kritik insani yardım hattı olan Refah geçişinin yavaşlatılması, Gazze’deki insani tabloyu daha da ağırlaştırma riski taşırken uluslararası yardım kuruluşları karara tepki gösterdi.
Ateşkes planı üç aşamadan oluşuyor: önce ölü rehinelerin teslimi, ardından kadın, hasta ve yaşlı rehinelerin takası ve son aşamada kalıcı ateşkes müzakereleri. Ancak ilk aşamada yaşanan kriz, ikinci aşamaya geçişi tehlikeye sokmuş durumda. Diplomatik kaynaklar, görüşmelerin ABD, Katar ve Mısır’ın garantörlüğünde güçlükle ilerlediğini belirtiyor. Ayrıca sürecin sahada bilinçli olarak sabote edilmeye çalışıldığı iddiaları da dile getiriliyor.
Birleşmiş Milletler ve Uluslararası Kızılhaç, taraflara ateşkes maddelerine bağlı kalma çağrısında bulundu. Avrupa Birliği, “ateşkes penceresi kapanırsa çatışma daha geniş bir bölgeye yayılabilir” uyarısında bulundu. Bölgeyi yakından takip eden analistler ise mevcut tabloyu “barış değil, gerilimin kontrollü yönetildiği kırılgan bir denge” olarak nitelendiriyor.
Gazze’de sorulması gereken tek soru giderek daha belirgin hale geliyor: Ateşkes süreci ilerleyecek mi yoksa yeni bir tırmanış mı başlıyor?