İran’la İş Yapan Yandı: Trump’tan %25 Gümrük Şartı, Türkiye de Listede

ABD Başkanı Donald Trump, İran’la ticaret yapan tüm ülkelere bugünden geçerli %25 ek gümrük tarifesi açıkladı
Türkiye’nin İran’a yıllık 2,3 milyar dolarlık ihracatı ve kritik doğalgaz anlaşması doğrudan risk alanına girdi
Kararın “kesin ve nihai” olarak tanımlanması, Ankara’nın manevra alanını daraltıyor

ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamayla İran ile iş yapan tüm ülkelere yönelik sert bir ticaret yaptırımı duyurdu. Açıklamaya göre, İran’la ticari ilişki sürdüren ülkeler, ABD ile yaptıkları tüm işlemlerde %25 oranında ek gümrük tarifesine tabi olacak. Trump, kararın “kesin ve nihai” olduğunu özellikle vurguladı.

Bu adım, ABD’nin İran’a yönelik baskı politikasında yeni bir eşik anlamına gelirken, yaptırımların yalnızca Tahran’ı değil, İran’la ekonomik ilişkisi bulunan üçüncü ülkeleri de doğrudan hedef aldığı bir çerçeve oluşturuyor. Tarifelerin kapsamının geniş tutulması, enerji, sanayi ve finans kanallarında zincirleme etkiler doğurabilecek nitelikte.

Türkiye açısından tablo daha hassas. Türkiye’nin İran’a yıllık ihracatı yaklaşık 2,3 milyar dolar seviyesinde bulunuyor. Bu ihracat kalemleri ağırlıklı olarak sanayi ürünleri, kimyasallar ve çeşitli ara mallardan oluşuyor. Yeni tarife düzenlemesi, bu ticaretin ABD ile ilişkiler bağlamında dolaylı maliyet üretmesine neden olabilir.

Risk yalnızca ticaretle sınırlı değil. Türkiye ile İran arasındaki doğalgaz tedarik anlaşması bu yıl ortasında sona eriyor. Mevcut anlaşmanın uzatılması gündemdeyken, ABD’nin attığı bu adım enerji diplomasisini de karmaşıklaştırıyor. İran gazı, Türkiye’nin enerji sepetinde önemli bir yer tutarken, yaptırım baskısının artması müzakerelerin seyrini doğrudan etkileyebilir.

Trump’ın mesajında kullandığı “final ve bağlayıcı” vurgusu, kararın geri dönüş ihtimalinin düşük olduğuna işaret ediyor. Bu durum, Türkiye gibi hem İran’la ticari ve enerji ilişkileri olan hem de ABD ile yoğun ekonomik bağlara sahip ülkeler için denge politikasını daha zor bir zemine taşıyor.

Önümüzdeki dönemde Ankara’nın, ticaret akışlarını yeniden yapılandırma, enerji tedarikinde alternatif senaryoları hızlandırma ve ABD ile muafiyet ya da esneklik kanalları arama ihtiyacı daha belirgin hale geliyor. Bu hamle, İran merkezli jeopolitik gerilimin artık doğrudan ticaret ve enerji faturalarına yazılmaya başlandığını gösteriyor.