İran’da İnternet Erişimi Kapatıldı

İran’da ekonomik protestolar ülke geneline yayılırken, internet erişimi Perşembe gecesi tamamen kesildi
Güvenlik güçlerinin müdahalelerinde onlarca kişi hayatını kaybetti, binlerce kişi gözaltına alındı
Guardian’a göre yaşananlar, 2022’deki Mahsa Amini protestolarından bu yana en büyük toplumsal dalga

İngiliz The Guardian’ın aktardığına göre İran, ekonomik koşullara karşı büyüyen protestoların ülke geneline yayılmasıyla eş zamanlı olarak Perşembe gecesi ülke çapında internet karartmasına gitti. İnternet erişimi tamamen kesilirken, gün içinde özellikle Kirmanşah kentinde bağlantı sorunları yaşandığı ve baskı önlemlerinin kademeli olarak artırıldığı bildirildi.

Guardian’ın haberine göre protestolar Aralık ayının son günlerinde başladı ve kısa sürede İran’ın 31 eyaletinin tamamına yayıldı. Kürt bölgeleri başta olmak üzere birçok kentte esnaf, genel grev çağrılarına uyarak iş yerlerini kapattı. Güneydeki Fars eyaletinde ise protestocular, Devrim Muhafızları Kudüs Gücü’nün eski komutanı Kasım Süleymani’nin heykelini yıktı.

Güvenlik güçlerinin müdahaleleri protestoların en sert boyutunu oluşturdu. Guardian’ın derlediği bilgilere göre, Aralık sonundan bu yana güvenlik güçlerinin müdahalelerinde en az 45 protestocu hayatını kaybetti. Ölenler arasında sekiz çocuğun bulunduğu belirtilirken, yüzlerce kişi yaralandı ve 2 binden fazla kişi gözaltına alındı. İranlı yetkililer ise resmî açıklamalarda protestoların başlangıcından bu yana en az 21 kişinin öldüğünü kabul etti.

Ekonomik arka plan, protestoların ana tetikleyicisi olarak öne çıkıyor. Ulusal para birimindeki sert değer kaybı ve sübvansiyonlu döviz uygulamasının sona ermesi, özellikle temel tüketim kalemlerinde hızlı fiyat artışlarına yol açtı. Guardian’a göre gıda fiyatları son bir yıl içinde yüzde 70’ten fazla artarken, ilaç fiyatlarındaki yükseliş yaklaşık yüzde 50 seviyesine ulaştı.

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, kamuoyuna yaptığı açıklamada güvenlik güçlerine şiddet ve zor kullanımından kaçınılması çağrısında bulundu. Buna karşın yetkililer, protestoları şiddet içeren eylemler ve dış bağlantılı sabotaj girişimleriyle ilişkilendirdi. Bazı kentlerde polis hedeflerine yönelik saldırılar yaşandığı ve bu olaylarda da can kayıplarının olduğu bildirildi.

Uluslararası cephede ise tansiyon yükseldi. Donald Trump, protestocuların öldürülmesi halinde ABD’nin müdahalede bulunabileceği yönünde sert bir uyarıda bulundu. İran ordusu ise ülkeyi tehdit eden devletlere karşı önleyici saldırılar düzenlenebileceğini açıkladı.

Guardian, devam eden protesto dalgasının 12’nci gününe girdiğini ve 2022’de Mahsa Amini’nin ölümü sonrası yaşanan gösterilerden bu yana İran’daki en büyük toplumsal hareket haline geldiğini vurguluyor. Ekonomik kriz, güvenlik baskısı ve uluslararası tehdit söylemleri, ülkedeki kırılganlığı daha da derinleştiren unsurlar olarak öne çıkıyor.