ING: Doların Küresel Hakimiyeti Sürüyor

Küresel ölçekte “dedolarizasyon” tartışmaları hız kazanırken, doların finans sistemindeki gerçek ağırlığına dair veriler yeniden mercek altına alınıyor. Özellikle rezerv kompozisyonu üzerinden yürütülen tartışmalar, sistemin diğer katmanlarını çoğu zaman göz ardı ediyor.

ING, doların küresel finans sistemindeki konumuna ilişkin yayımladığı ayrıntılı bir grafikle bu tartışmaya çok boyutlu bir çerçeve sundu. Çalışma yalnızca merkez bankası rezervlerine değil; uluslararası banka varlıkları, borçlanma senetleri, OTC türev işlemleri ve SWIFT ödeme akışlarına kadar geniş bir alanı kapsıyor.

Grafiğe göre doların merkez bankası döviz rezervlerindeki payı 2025 itibarıyla %57 seviyesinde. 2016’ya kıyasla gerileme olsa da yaklaşık 13 trilyon dolarlık rezerv havuzunda dolar liderliğini koruyor. Ancak doların asıl baskın olduğu alan rezervler değil, türev piyasaları.

OTC döviz türevlerinde doların payı %87 düzeyinde. 5,4 trilyon dolarlık bu segmentte dolar neredeyse sistemin omurgası konumunda. Bu tablo, küresel riskten korunma (hedging) mekanizmalarının ve finansal sözleşmelerin büyük ölçüde dolar üzerinden çalıştığını gösteriyor.

Uluslararası borçlanma senetlerinde doların payı %46, uluslararası banka varlıklarında ise %45 civarında. Bu iki alan, doların küresel kredi yaratma ve fonlama gücünü sürdürdüğüne işaret ediyor. Özellikle gelişen ekonomilerin dolar cinsi borçlanma bağımlılığı, ABD para politikasının küresel etkisini güçlendiren temel faktörlerden biri olmaya devam ediyor.

SWIFT işlemlerinde doların payı %48 seviyesinde. Küresel ticaret ve sınır ötesi ödeme sistemlerinde doların ağırlığı sürerken, euro ve yuan’ın pay artışı sistemsel üstünlüğü henüz kırmış değil.

Özetle ING’nin grafiği, doların küresel finans sistemindeki hakimiyetinin tek bir başlıkla ölçülemeyeceğini ortaya koyuyor. Rezerv payındaki düşüş dedolarizasyon söylemini güçlendirse de; türev piyasası, fonlama kanalları ve ödeme altyapısındaki ağ etkisi doların merkez konumunu koruduğunu gösteriyor.