Çin’in insansı robot (humanoid) ekosistemi son bir yılda yalnızca mühendislik düzeyinde değil, kamusal vitrinde de sıçrama yaptı. Geçen yıl Çin Yeni Yıl Galası’nda ilk kez gördüğümüz koordineli humano...
Çin’in insansı robot (humanoid) ekosistemi son bir yılda yalnızca mühendislik düzeyinde değil, kamusal vitrinde de sıçrama yaptı. Geçen yıl Çin Yeni Yıl Galası’nda ilk kez gördüğümüz koordineli humanoid performansı bu yıl belirgin biçimde daha akıcı, daha dengeli ve daha senkronizeydi. Hareket doğruluğu, denge kontrolü ve çoklu robot koreografisindeki iyileşme, yazılım optimizasyonunun donanım üzerinde artık gerçek zamanlı karşılık bulduğunu gösteriyor.
Bu tabloyu Elon Musk’ın Tesla Optimus projesiyle karşılaştırdığımızda iki farklı strateji görüyoruz. Optimus daha çok fabrika içi görevler, kutu taşıma, basit montaj ve tekrarlı hareketlere odaklanıyor. Çinli üreticiler ise kamuya açık performanslarla hem görsel hem algoritmik yetkinlik sergiliyor. Musk’ın yaklaşımı dikey entegre, tek şirket merkezli ve yazılım-odaklı; Çin modeli ise çoklu üretici, devlet destekli tedarik zinciri ve agresif donanım ölçeklenmesi üzerine kurulu.
Piyasa dinamiği burada kırılıyor. Son iki yılda yapay zekâ teması yazılım hisselerini (özellikle SaaS ve bulut) primlendirdi. Ancak üretken yapay zekâ araçlarının kod yazma ve otomasyon kabiliyetleri arttıkça yazılım şirketlerinin marj projeksiyonları aşağı çekilmeye başladı. Yatırımcı şunu fark etti: Eğer AI kodu ucuzlatıyorsa, yazılımın kıtlığı azalır; ama fiziksel dünya hâlâ silikon, motor, sensör, batarya ve aktüatör gerektiriyor. Bu nedenle sermaye yazılımdan donanıma doğru kaymaya başladı.
Humanoid teması, çip üreticileri, yarı iletken ekipman şirketleri, güç elektroniği üreticileri, lityum-batarya tedarikçileri ve sensör üreticileri için yeni bir talep katmanı oluşturuyor. Robot başına kullanılan GPU/AI çipi, yüksek hassasiyetli servo motor, tork sensörü ve enerji yoğun batarya seti, yazılım lisansından çok daha somut bir gelir akışı demek. Çin’in hızlı iterasyon kabiliyeti, maliyet eğrisini aşağı çekerken üretim hacmini yukarı taşıyor. Bu, donanım tarafında ölçek ekonomisi yaratıyor.
Optimus cephesinde avantaj, Tesla’nın otonom sürüşten gelen görsel veri ve sinir ağı deneyimi. Ancak burada kritik soru şu: Robotik, otomotiv gibi yüksek hacimli bir üretim bandına ne kadar hızlı entegre edilebilir? Çin tarafı daha modüler ve daha geniş ekosistemli ilerliyor. Devlet teşvikleri ve yerel tedarik zinciri sayesinde prototipten seri üretime geçiş süresi kısalıyor.
Yazılım hisselerinden donanım hisselerine kayışın ikinci nedeni değerleme. Yazılım şirketleri 2023–2025 arasında ileriye dönük kazanç çarpanlarında ciddi genişleme yaşadı. Buna karşılık donanım ve yarı iletken ekipman şirketleri görece daha düşük çarpanlarla işlem görüyordu. Humanoid ve fiziksel AI anlatısı, bu şirketlere yeni büyüme hikâyesi sundu. Sermaye, marj baskısı altındaki SaaS’tan, kapasite artışı yaşayan çip ve ekipman üreticilerine yöneldi.
Çin’in bir yılda gösterdiği ilerleme şunu söylüyor: Humanoid artık yalnızca laboratuvar demonstrasyonu değil; koordinasyon, denge ve hareket optimizasyonu üretim bandına yaklaşmış durumda. Eğer bu hız korunursa, birkaç yıl içinde lojistik depolarında, perakende stok yönetiminde ve hafif sanayide insansı robotları daha sık görebiliriz.
Sonuç net. AI anlatısı ikinci faza geçti. İlk faz yazılımdı; ikinci faz fiziksel dünya entegrasyonu. Bu geçişte kazananlar, algoritmayı metale ve silikona dönüştürebilenler olacak. Sermaye akışındaki kayma da tam olarak bunu fiyatlıyor.
