Hedef Hattı Genişliyor: İran Şehirlerinde “Meşru Hedef” Alarmı

CENTCOM’un dün yaptığı kritik uyarı, İran sathında devam eden çatışmaların seyrinde sivil kayıpları odağa alan yeni ve riskli bir aşamaya geçildiğini teyit ediyor. Washington’dan gelen bu sert mesaj, savaşın dokuzuncu gününde operasyonel stratejinin “askeri gereklilik” çerçevesinde genişleyebileceğine işaret eden veriler içeriyor.

• CENTCOM, İran rejiminin Dezful, İsfahan ve Şiraz gibi yoğun nüfuslu şehirleri drone ve balistik füze fırlatma alanı olarak kullandığını ve bu noktaların uluslararası hukuk uyarınca “meşru askeri hedef” statüsüne geçebileceğini duyurdu.
• Pazar günü itibarıyla ABD ve müttefik kuvvetlerinin İran’ın askeri kapasitesini %60’ın üzerinde etkisiz hale getirdiği, ancak rejimin sivil yerleşim yerlerini “canlı kalkan” olarak kullanarak asimetrik bir savunma hattı kurmaya çalıştığı belirtiliyor.
• Bölgedeki gerilimi tırmandıran bir diğer gelişme ise İsrail’in Tahran’daki petrol depolama tesislerini ilk kez doğrudan hedef almasıyla ekonomik altyapıya yönelik saldırıların başlaması oldu.

Geleneksel Savaşın Ötesinde

CENTCOM’un sivil halka “evlerinizden çıkmayın” çağrısı yapması, önümüzdeki günlerde nokta operasyonların kentsel alanlara kayabileceğinin en somut kanıtı olarak okunmalı. Pentagon kaynakları sivil hassasiyetini vurgulasa da, İran’ın füze bataryalarını hastane, okul veya otel yakınlarına konuşlandırması, “istenmeyen kayıpların” (collateral damage) kaçınılmaz hale geleceği bir süreci tetikliyor. Bu durum, sadece bir insani trajedi değil, aynı zamanda küresel piyasalar için “belirsizlik primini” en üst seviyeye taşıyan bir faktör. Enerji tesislerinden sonra şehir merkezlerinin de ateş hattına girmesi, İran’ın karşı hamle olarak Hürmüz Boğazı üzerindeki baskısını artırmasına ve küresel arz zincirinde daha derin kırılmalara yol açabilir. Yatırımcı açısından bakıldığında, çatışmanın sivil ve endüstriyel merkezlere yayılması, kısa vadeli bir de-eskalsiyon umudunu zayıflatırken, bölge risk priminin uzun süre fiyatlamalarda kalacağını gösteriyor.